Karayolu Projelerinin Hazırlanmasında Yaban Hayatı Geçiş Yapılarının Değerlendirilmesi
Öz
Türkiye, coğraf konumu, iklim farklılıkları, topoğrafk, jeolojik ve jeomorfolojik çeşitlilikler nedeniyle
Dünya’da en zengin biyoçeşitliliğe sahip ülkelerden birisidir. Hızlı nüfus artışı, endüstrileşme, yanlış tarımsal
politikalar, aşırı avlanma, baraj ve yol inşaatları gibi çok sayıda faktör yaban hayatı yaşam alanları ve biyoçeşitlilik
üzerinde ciddi anlamda olumsuz etkiler yaratmaktadır. Türkiye’de son dönemde karayolu ulaşım ağının geliştirilmesi
için çok sayıda karayolu projesi yapılmıştır. Türkiye’de karayolu projelendirme sürecinde, yaban hayatı sahaları
gibi ekolojik faktörler genellikle dikkate alınmamaktadır. Yaban hayatı sahaları dikkate alınmadan projelendirilen
yollar, yaban hayatı hareketlerini ve gen akımını sınırlandırmakta, yaban hayatı yaşam alanlarının parçalanmasına,
bozulmasına ve yok olmasına sebep olmaktadır. Yaban hayatı dikkate alınmadan projelendirilen yollarda, yaban
hayvanlarının öldüğü veya yaralandığı trafk kazaları meydana gelmektedir. Dünya’da yaban hayatı geçiş yapıları
ile ilgili çok sayıda çalışma ve uygulama yapılmaktadır. Ülkemiz literatüründe ise, yaban hayatı geçiş yapılarının
karayolu projelendirme sürecinde değerlendirilmesine ilişkin çalışmalar oldukça sınırlıdır. Bu çalışmada, yaban
hayatı sahaları ve hayvan geçişleri dikkate alınarak ekolojik bir karayolu projelendirme yaklaşımı sunulmuştur. Bu
yaklaşımın, gelecekte yapılacak proje çalışmalarına bir zemin oluşturmasının yanısıra uygulayıcı ve planlayıcılara
bir kılavuz olması da beklenmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aklıbaşında M, Özer S, 2016. Assessing the effects of Erzurum Nato Highway on land use and environment. Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 6 (2):111-119.
- Anonim, 2017a. http://www.milliparklar.gov.tr/AnaSayfa/yabanHayatiDairesi.aspx?sflang=tr
- Anonim, 2017b. http://www.mnn.com/earth-matters/wilderness-resources/stories/10-important-wildlife-corridors
- Anonim, 2017c. http://www.arkitera.com/haber/27473/yaban-hayati-kopruleri
- Aresco MJ, 2005. The effect of sex-specific terrestrial movements and roads on the sex ratio of freshwater turtles. Biological Conservation, 123 (1): 37-44.
- Ascensao F, Clevenger AP, Grilo C, Filipe J, Reis MS, 2012. Highway verges as habitat providers for small mammals in agrosilvopastoral environments. Biodiversity and Conservation, 21(14): 3681-3697.
- Baigas PE, Squires JR, Olson LE, Ivan JS, Roberts EK, 2017. Using environmental features to model highway crossing behavior of Canada lynx in the Southern Rocky Mountains. Landscape and Urban Planning, 157: 200-213.
- Beben D, 2016. Crossings construction as a method of animal conservation. Transportation Research Procedia, 14: 474-483.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
30 Eylül 2017
Gönderilme Tarihi
13 Mart 2017
Kabul Tarihi
8 Mayıs 2017
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2017 Cilt: 7 Sayı: 3