Iğdır İli Partiküler Kirlilik Düzeyi ve Partiküler Kirliliğin Diğer Kirleticiler ile İlişkileri
Öz
Bu araştırmada Iğdır ilinde hava kirleticiler ile atmosferdeki PM10 konsantrasyonu arasındaki korelasyonlar mevsimsel bazda incelenerek etki düzeyleri belirlenmiştir. Veri seti olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Ulusal Hava Kalitesi İzleme Ağı’ndan 2016-2017, 2017-2018 ve 2018-2019 yıllarına ait; SO2, NOx, NO, O3, NO2 ve PM10 konsantrasyonlarından yararlanılmıştır. Belirtilen tarihler arasında günlük ölçümler dikkate alınarak yapılan araştırmada toplamda 6630 adet veri seti kullanılmıştır. Kirleticilerin PM10 üzerindeki etki düzeylerini belirlemek amacıyla veriler Spearman’s korelasyon testlerine tabi tutulmuş ve mevsimsel bazda kirleticiler ile PM10 arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre tüm yıllarda en yüksek PM10 konsantrasyonu sonbahar ve kış periyotlarında elde edilmiştir. Buna ilaveten, ildeki diğer kirleticilerle kıyaslandığında partiküler kirlilik ile NOx, NO ve NO2 kirleticileri arasında daha yüksek oranda doğrusal bir bağıntı olduğu gözlenmiştir. Tüm mevsimlerde atmosferdeki O3 ile PM10 konsantrasyonu arasında ters orantılı bir değişim belirlenmiştir. Ayrıca, kirleticiler arasında PM10 ve NOx konsantrasyonlarının tüm yıllar ve mevsimlerde üst limit değerinin üzerinde olduğu belirlenirken O3 konsantrasyonu ise sadece 2017-2018 ve 2018-2019 yıllarının kış periyodunda üst sınır değerinin üzerinde seyretmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aher SB, Dobhal BS, Awasthi RS, 2014. Spatial and Temporal Variations of SO2, NOx, PM10 and TSPM Concentration in Ambient Air of Jalna City, India. International Journal of Agriculture, Environment & Biotechnology, 7(3): 571-579.
- Akyüz M, Çabuk H, 2009. Meteorological Variations of PM2.5/PM10 Concentrations and Particle-Associated Polycyclic Aromatic Hydrocarbons in the Atmospheric Environment of Zonguldak, Turkey. Journal of Hazardous Materials, 170:13-21.
- Bralic M, Buljac M, Peris N, Buzuk M, Dabic P, Brinic S, 2012. Monthly and Seasonal Variations of NO2, SO2 and Black-smoke Located Within the Sport District in Urban Area, City of Split. Croatia, Croatica Chemica Acta, 85 (2): 139–145.
- Cakmak S, Dales RE, Vidal CB, 2007. Air Pollution and Mortality in Chile: Susceptibility Among the Elderly. Environmental Health Perspectives, 115,524.
- Chakra ORA, Joyeux M, Nerriere E, Strub MP, Zmirou-Navier D, 2007. Genotoxicity of Organic Extracts of Urban Airborne Particulate Matter: An Assessment Within a Personal Exposure Study. Chemosphere, 66: 1375-1381.
- Choi YS, Ho CH, Chen D, Noh YH, Song CK, 2008. Spectral Analysis of Weekly Variation in PM10 Mass Concentration and Meteorological Conditions over China. Atmospheric Environment, 42: 655-666.
- ÇŞB (Çevre ve Şehircilik Bakanlığı), 2019. Ulusal Hava Kalitesi İzleme Ağı. http://mobil.havaizleme.gov.tr/Default.ltr.aspx. Erişim Tarihi: 15 Eylül 2019.
- Doğruparmak ŞÇ, Özbay B, 2011. Investigating Correlations and Variations of Air Pollutant Concentrations under Conditions of Rapid Industrialization – Kocaeli (1987–2009). CLEAN – Soil, Air, Water, 39(7): 597–604.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Çevre Mühendisliği
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Aysun Altıkat
*
0000-0001-9774-2905
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
1 Haziran 2020
Gönderilme Tarihi
7 Ekim 2019
Kabul Tarihi
15 Şubat 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 10 Sayı: 2