Karadeniz Bölgesinde Yıllık Yağış ve Sıcaklık Verilerinin Yenilikçi Şen ve Mann-Kendall Yöntemleri ile Trend Analizi

Öz

Yağış ve sıcaklık verileri üzerine yapılan analizler iklim değişikliği çalışmaları için önemlidir. Bu çalışmada Karadeniz Bölgesinin yağış ve sıcaklık verileri üzerine trend analizi uygulanmıştır. Bu amaçla Mann-Kendall testi ve Yenilikçi Şen yöntemi 1960-2015 veri aralığına sahip olan 16 istasyonun verileri üzerine uygulanmıştır. Sonuçlar, Yenilikçi Şen yöntemine göre sıcaklık verileri için 16 istasyonun tamamında artan trend göstermiştir. Halbuki Mann-Kendall testine göre 7 istasyonda artan trend belirlenmiştir. Benzer sonuçlar yağış verileri üzerine trend analizinde de elde edilmiştir. Bu sonuçlar bize göstermektedir ki Yenilikçi Şen yöntemi yağış ve sıcaklık verileri üzerinde daha çok istatistiksel önemli trend gösterir. Ayrıca, Karadeniz Bölgesinde yıllık yağış ve sıcaklıklar genel olarak artış trendi gösterirler.

Anahtar Kelimeler

• Yenilikçi Şen Yöntemi,Mann-Kendall Yöntemi,ağış,Sıcaklık,Karadeniz Bölgesi

Trend Analysis with Innovative Sen and Mann-Kendall methods of Annual Precipitation and Temperature data in the Black Sea Region

Öz

The analysis on precipitation and temperature data is important for climate change researchers. This study has been carried out to trend analysis on precipitation and temperature data of the Black Sea Region. Mann-Kendall test and Innovative Sen’s Method was applied on the data of 16 stations spanning from 1960 to 2015. As result, Sen’s Method showed increasing trend in all of the stations for temperature data. However, Mann-Kendall test showed only seven increasing trend for temperature data. Similar results was also obtained for the precipitation data. As result, the Innovative Sen’s method shows more statistically significance trends in the precipitation and temperature data. Besides, annual precipitations and temperatures in Black Sea Region shows generally increasing trend.

Anahtar Kelimeler

• Sen Method,Mann-Kendall Method,Precipitation,Temperature,Black sea Region

Kaynakça

1. Alashan S, 2018. An improved version of innovative trend analyses. Arabian Journal of Geosciences. 11.50
2. Bayazıt M, 1996. İnşaat Mühendisliğinde Olasılık Yöntemleri, İTÜ İnşaat Fakültesi Matbaası, İstanbul, 245.
3. Bayazıt M, Önöz B, 2004. Trend Analizi. IV Ulusal Hidroloji Kongresi Hidrolojide Yeni Yöntemler Seminer Kitabı, İstanbul, 79-84.
4. Eris E, Agiralioglu N, 2012. Homogeneity and Trend Analysis of Hydrometeorological Data of the Eastern Black Sea Region, Turkey, Journal of Water Resource and Protection, 4(2), 99-105.
5. Gocic M, Trajkovic S, 2013. Analysis of changes in meteorological variables using Mann-Kendall and Sen's slope estimator statistical tests in Serbia. Global and Planetary Change. 100, 172-182
6. Güçlü YS, 2018. Multiple Şen-innovative trend analyses and partial Mann-Kendall test. Journal of Hydrology. 566.685-704
7. Güçlü YS, 2018. Kıyaslamalı Yenilikçi Eğilim Çözümlemesi Temelleri ve Uygulamaları. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, Artvin Çoruh Üniversitesi, 4(2), 182-191.
8. Kahya E, Kalayci S, 2004. Trend Analysis of Streamflow in Turkey, Journal of Hydrology 289, 128–144.

9. Kendall MG, 1975. Rank correlation methods. Oxford University Press, New York.
10. Liuzzo L, Freni G, 2015. Analysis of Extreme Rainfall Trends in Sicily for the Evaluation of Depth-Duration-Frequency Curves in Climate Change Scenarios. Journal Hydrological Engineering.20 (12)
11. Mann HB, 1945. Non-Parametric Tests Against Trend, Econometrica, 13, 163-171.
12. Mohorji AM, Şen Z, Almazroi M, 2017. Trend Analyses Revision and Global Monthly Temperature Innovative Multi-Duration Analysis. Earth Systems and Environment. 1(9).1-13
13. Öztopal A, Şen Z, 2017. Innovative trend methodology applications to precipitation records in Turkey. Water resources management, 31(3), 727-737.
14. Partal T, Kahya E, 2006. Trend Analysis in Turkish Precipitation Data, Hydrology Process, 20, 2011–2026.
15. Şen Z, 2012. Innovative Trend Analysis Methodology, Journal of Hydrologic Engineering, 17(9), 1042-1046.
16. Şen Z, 2013. Trend Identification Simulation and Application.”, Journal of Hydrologic Engineering, 19(3). 635-642
17. Şen Z, 2015. Innovative Trend Significance Test and Applications. Theoretical and Applied Climatology, 127(3), 939–947, 2015.
18. Topuz M, 2017. Çukurova'da Yağışların Trend Analizi, Çukurova Araştırmaları Dergisi, 3(1), 173-181.
19. Türkeş M, Erlat E, 2005. Climatological Responses Of Winter Precipitation in Turkey to Variability of the North Atlantic Oscillation During the Period 1930-2001, Theoretical and Applied Climatology, 81, 45-69.
20. Uzunkol M, Kızılelma Y, 2016. Ceyhan Havzası’nın Kuraklık Durumu Ve Eğilimlerinin Belirlenmesi, Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4(29), 503-519.
21. Xu Z, Liu Z, Fu G, Chen Y, 2010. Trends of major hydroclimatic variables in theTarim River Basin during the past 50 years. Journal of Arid Environments 74 (2),256–267.
22. Yıldırım A, 2015. Trend Analizi Yöntemleri : Orta Fırat Havzası Uygulaması. Yüksek Lisans Tezi, İTÜ Enerji Enstitüsü, İstanbul, 85
23. Yılmaz M, Tosunoğlu F. 2019. Trend assessment of annual instantaneous maximum flows in Turkey. Hydrological Science Journal.64(7).820-834