Effects of Sowing Times and Boron Applications on Agronomic and Quality Properties of Black Cumin (Nigella sativa L.)

Öz

This study was carried out to determine the effects of different sowing time and boron applications on agronomic and quality characteristics in black cumin. Field experiment was setup in 2019 over the experimental fields of Erciyes University Agricultural Research and Implementation Center, in ‘’randomized split blocks design’’ with 3 replications. Four different sowing times (25 March, 10 April, 25 April, 10 May) and three different boron doses (Control, 250, 500 and 750 g da-1) were tried in this study. Plant size, number of capsules in the plant, number of seeds in the capsule, thousand seed weight, seed yield, biological yield and quality characteristics were determined as agricultural properties in post-harvest plant. At the end of the research, plant height varied between 33.13-52.27 cm, seed yield varied between 57.03-103.73 kg da-1, crude oil content varied between 11.94-22.40% and thousand seed weight varied between 2.46-2.70 g. In addition, seven components have been identified in black cumin, and linoleic acid has emerged as a major component. This component was followed by oleic and palmitic acid, respectively. The linoleic acid content in black cumin varied between 56.83-60.82%. As a result of this study, it can be said that the highest seed yield was obtained on 25 April sowing time and it is suitable for black cumin cultivation in summer plantings under Kayseri ecological conditions.

Anahtar Kelimeler

• Nigella sativa
• black cumin
• boron
• sowing time
• seed yield
• fatty acid compositions

Ekim Zamanları ve Bor Uygulamalarının Çörekotu (Nigella sativa L.) Bitkisinin Agronomik ve Kalite Özellikleri Üzerine Etkileri

Öz

Bu çalışma çörekotu bitkisinde farklı ekim zamanı ve bor uygulamalarının agronomik ve kalite özellikleri üzerine etkilerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Deneme, Erciyes Üniversitesi Tarımsal Araştırma ve Uygulama Merkezi arazisinde bulunan deneme alanında 2019 yılında ‘’Tesadüf Bloklarında Bölünmüş Parseller Deneme Desenine’’ göre üç tekerrürlü olarak kurulmuştur. Çalışmada dört farklı ekim zamanı (25 Mart, 10 Nisan, 25 Nisan, 10 Mayıs) ve üç farklı bor dozu (Kontrol, 250, 500 ve 750 g da-1) denenmiştir. Hasat sonrası bitkide tarımsal özellikler olarak bitki boyu, bitkide kapsül sayısı, kapsülde tohum sayısı, bin tohum ağırlığı, tohum verimi, biyolojik verim ile kalite özellikleri olarak sabit yağ oran ve bileşenleri belirlenmiştir. Araştırma sonunda bitki boyu 33.13-56.60 cm, tohum verimi 57.03-103.73 kg da-1, sabit yağ oranı % 11.94-19.34 ve bin tohum ağırlığı ise 2.46-2.70 g arasında değişiklik göstermiştir. Ayrıca çörekotu bitkisinde 7 adet bileşen belirlenmiş olup, bunlardan linoleik asit major bileşen olarak ortaya çıkmıştır. Bu bileşeni sırasıyla oleik ve palmitik asit izlemiştir. Çörekotu bitkisinde linoleik asit oranı % 56.83-60.82 arasında değişkenlik göstermiştir. Çalışma sonucunda en yüksek tohum veriminin elde edildiği 25 Nisan ekim tarihi Kayseri ekolojik koşullarında yazlık ekimlerde çörekotu yetiştiriciliği için uygun olduğu söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

• çörekotu
• bor
• ekim zamanı
• tohum verimi
• sabit yağ bileşenleri
• Nigella sativa

Kaynakça

1. Akgül A, 1993. Baharat Bilimi ve Teknolojisi. Gıda Teknolojisi Derneği Yayınları No:15.Ankara. sayfa: 72-74.
2. Anonim, 2020. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Bitkisel üretim istatistikleri verileri, Erişim Tarihi: 08.04.2020.
3. AOAC, 1990. Official Methods of Analysis (15th ed.). Association of Official Analytical Chemists, Inc., Arlington, Virginia, USA.
4. Baydar H, 2009. Tıbbi ve Aromatik Bitkiler Bilimi ve Teknolojisi Kitabı. Genişletilmiş 3. Baskı. No: 51 Sayfa 229-230.
5. Bhutia KC, Bhandarı S, Chatterjee R, Bhutiaand SO, Gurung N, 2015. Integrated micronutrient spray on yield assessment of black cumin (Nigella sativa) in Nadia district of West Bengal. Journal Crop and Weed, 11(Special Issue): 205-209.
6. Ceylan A, 1997. Tıbbi Bitkiler II (Uçucu Yağ Bitkileri). Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü. Ege Üniversitesi Basımevi, Bornova-İZMİR.
7. Çakmak İ, Römheld V, 1997. Boron Deficiency-Induced Impairments of Cellular Functions in Plants. Plant and Soil, 193 (1): 71-83.
8. Gupta UC, Solanki HA, 2013. Impact of Boron Deficiency On Plant Growth. International Journal of Bioassays, 2 (07): 1048-1050.

9. Günlü H, 2004. Bor Uygulamasının Bazı Haşhaş (Papaver somniferum L.) Çeşitlerinin Verim ve Kalitesi Üzerine Etkisi. Selçuk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Konya.
10. Huang L, Ye Z, Bell RW, Dell B, 2005. Boron Nutrition and Chilling Tolerance of Warm Climate Crop Species. Annals of Botany, 96 (5): 755-767.
11. Işık M, 2017. Sera Koşullarında Farklı Bor Uygulamalarının Patates Bitkisinde Büyüme Ve Yeşil Aksam Bor Konsantrasyonuna Etkisinin Belirlenmesi. Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Adana.
12. İnan M, 2020. Yarı Kurak Koşullarda Ekim Zamanlarının Çörekotu (Nigella sativa L.) Verim ve Verim Özelliklerine Etkisi. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, 7 (1): 32–37.
13. Kılıç C, Arabacı O, 2016. Çörek Otu (Nigella sativa L.)'nda Farklı Ekim Zamanı ve Tohumluk Miktarının Verim ve Kaliteye Etkisi. Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 13 (2): 49 – 56.
14. Mohammadi KS, Rahimi A, Zartoshti MR, 2016. The effect of micronutrients (Fe, Zn, B, and Mn) applied to the leaf on oil content and fatty acid composition of black cumin (Nigella sativa L.) in winter sowing condition. ÇOMÜ Ziraat Fakültesi Dergisi, 4 (2): 87–93.
15. Nickavar B, Mojab F, Javidni K, Amoli MAR, 2003. Chemical Composition of the Fixed and Volatile Oils of Nigella Sativa L. from Iran. Zeitschriftfür Naturforschung, 58 (9): 629-631.
16. Özel A, Demirbilek T, Güler İ, 2002. Harran Ovası Kuru Koşullarında Farklı Ekim Zamanlarının Çörekotu Türleri (Nigella spp.)’nin Verim ve Bazı Tarımsal Karakterlerine Etkisi. Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 6 (3-4): 81-90.
17. Şahin B, 2013. Farklı Ekim Zamanlarında Yetiştirilen Bazı Tıbbi Bitkilerin Verim ve Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi. Selçuk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, Konya.