Araştırma Makalesi

Taşkın Frekansı Analizinde Klasik Yöntemler ve Alternatif Bir Parametre Tahmin Yönteminin Karşılaştırılması

Cilt: 11 Sayı: 2 1 Haziran 2021
PDF İndir
EN TR

Taşkın Frekansı Analizinde Klasik Yöntemler ve Alternatif Bir Parametre Tahmin Yönteminin Karşılaştırılması

Öz

Taşkın frekans analizi su yapılarının tasarımı, taşkın kontrolünün planlanması ve projelendirilmesinde oldukça önemlidir. Taşkın frekans analizinin önemli adımlarından biri veriler için uygun bir dağılım modelinin ve parametrelerinin tahmin edilmesidir. Bu çalışmada, olasılık dağılım fonksiyonlarının parametrelerini tahmin etmek için optimizasyon tabanlı DEoptim algoritması önerilmiş ve geleneksel maksimum olabilirlik yöntemi (MLM) ve momentler yöntemi (MOM) ile karşılaştırılmıştır. Doğu Karadeniz Havzası üzerinde bulunan 2 adet istasyona ait yıllık maksimum akım verileri kullanılmıştır. Taşkın tekerrür debilerinin tahmini için Gamma, Weibull, Log-Normal, Logistic ve Normal olasılık dağılımları kullanılmıştır. En uygun olasılık dağılımını belirlemek için Kolmogorov–Smirnov (KS) testi, ortalama hata karesi (OHK), Kling–Gupta etkinlik katsayısı (KGE), ortalama mutlak hata (OMH), Nash–Sutcliffe etkinlik katsayısı (NSE) ve Akaike bilgi kriteri (AIC) testleri kullanılmıştır. Sonuçlara göre, DEoptim yönteminin MLM ve MOM yöntemine kıyasla olasılık dağılım fonksiyonu parametrelerini tahmin etmede daha etkili bir yöntem olduğu görülmüştür. Son olarak, en uygun olasılık modelleri kullanılarak farklı tekerrür periyotlarında (5, 10, 20, 50, 100, 200 ve 500) meydana gelebilecek taşkın tahminleri hesaplanmış ve sonuçlar tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aşık Ş, Akkuzu, E, Karataş BS, 2004. Gediz Havzası Akarsuları Yıllık Toplam Akımlarına En Uygun Olasılık Dağılım Modelinin Belirlenmesi. Ege Üniv. Ziraat Fak. Derg, 41 (3):177-184.
  2. Bai P, Liu X, Liang K, Liu C, 2016. Investigation of changes in the annual maximum flood in the Yellow River basin, China. Quaternary International, 392: 168-177
  3. Bayazit M, Avcı I. 1997. Water Resources of Turkey: Potential, Planning,Development and Management. Water Resources Development, 13(4): 443-452.
  4. Baykal T, Terzi Ö, 2017. Küçük Aksu Çayı Taşkın Frekans Analizi. Cumhuriyet Sci. J, 38(4): 639-646
  5. Börner J, Higgins SI, Kantelhardt J, Scheiter S, 2007. Rainfall or price variability: What determines rangeland management decisions? A simulation-optimization approach to South African savannas. Agricultural Economics, 37(2-3): 189-200.
  6. Can I, Tosunoğlu F, 2013. Estimating T-year flood confidence intervals of rivers in Coruh basin, Turkey. Journal of Flood Risk Management, 6(3): 186-196.
  7. Cao R, Vilar JM, Devia A, 2009. Modelling consumer credit risk via survival analysis. Sort-Statistics and Operations Research Transactions, 33(1): 3-30.
  8. Davison AC, Hinkley DV, Schechtman E, 1986. Efficient Bootstrap Simulation. Biometrika, 73(3), 555-566.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İnşaat Mühendisliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

1 Haziran 2021

Gönderilme Tarihi

5 Ekim 2020

Kabul Tarihi

18 Ocak 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 11 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Yılmaz, M., Tosunoğlu, F., & Demirel, M. C. (2021). Taşkın Frekansı Analizinde Klasik Yöntemler ve Alternatif Bir Parametre Tahmin Yönteminin Karşılaştırılması. Journal of the Institute of Science and Technology, 11(2), 1243-1254. https://doi.org/10.21597/jist.805365
AMA
1.Yılmaz M, Tosunoğlu F, Demirel MC. Taşkın Frekansı Analizinde Klasik Yöntemler ve Alternatif Bir Parametre Tahmin Yönteminin Karşılaştırılması. Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der. 2021;11(2):1243-1254. doi:10.21597/jist.805365
Chicago
Yılmaz, Muhammet, Fatih Tosunoğlu, ve Mehmet Cüneyd Demirel. 2021. “Taşkın Frekansı Analizinde Klasik Yöntemler ve Alternatif Bir Parametre Tahmin Yönteminin Karşılaştırılması”. Journal of the Institute of Science and Technology 11 (2): 1243-54. https://doi.org/10.21597/jist.805365.
EndNote
Yılmaz M, Tosunoğlu F, Demirel MC (01 Haziran 2021) Taşkın Frekansı Analizinde Klasik Yöntemler ve Alternatif Bir Parametre Tahmin Yönteminin Karşılaştırılması. Journal of the Institute of Science and Technology 11 2 1243–1254.
IEEE
[1]M. Yılmaz, F. Tosunoğlu, ve M. C. Demirel, “Taşkın Frekansı Analizinde Klasik Yöntemler ve Alternatif Bir Parametre Tahmin Yönteminin Karşılaştırılması”, Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der., c. 11, sy 2, ss. 1243–1254, Haz. 2021, doi: 10.21597/jist.805365.
ISNAD
Yılmaz, Muhammet - Tosunoğlu, Fatih - Demirel, Mehmet Cüneyd. “Taşkın Frekansı Analizinde Klasik Yöntemler ve Alternatif Bir Parametre Tahmin Yönteminin Karşılaştırılması”. Journal of the Institute of Science and Technology 11/2 (01 Haziran 2021): 1243-1254. https://doi.org/10.21597/jist.805365.
JAMA
1.Yılmaz M, Tosunoğlu F, Demirel MC. Taşkın Frekansı Analizinde Klasik Yöntemler ve Alternatif Bir Parametre Tahmin Yönteminin Karşılaştırılması. Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der. 2021;11:1243–1254.
MLA
Yılmaz, Muhammet, vd. “Taşkın Frekansı Analizinde Klasik Yöntemler ve Alternatif Bir Parametre Tahmin Yönteminin Karşılaştırılması”. Journal of the Institute of Science and Technology, c. 11, sy 2, Haziran 2021, ss. 1243-54, doi:10.21597/jist.805365.
Vancouver
1.Muhammet Yılmaz, Fatih Tosunoğlu, Mehmet Cüneyd Demirel. Taşkın Frekansı Analizinde Klasik Yöntemler ve Alternatif Bir Parametre Tahmin Yönteminin Karşılaştırılması. Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der. 01 Haziran 2021;11(2):1243-54. doi:10.21597/jist.805365

Cited By