Araştırma Makalesi

Yapay Zekâ Tabanlı Doğal Dil İşleme Yaklaşımını Kullanarak İnternet Ortamında Yayınlanmış Sahte Haberlerin Tespiti

Cilt: 5 Sayı: 1 2 Mart 2022
PDF İndir
EN TR

Yapay Zekâ Tabanlı Doğal Dil İşleme Yaklaşımını Kullanarak İnternet Ortamında Yayınlanmış Sahte Haberlerin Tespiti

Öz

Sahte haber, bilinçli veya bilinçsiz bir şekilde çeşitli iletişim kanallarını kullanarak yayılan ve hiç bir gerçeklik payı olmayan uydurma haberlerdir. Günümüzde kitleler çoğu haberleri dijital ve sosyal medya üzerinden alıyorlar. Haberlerin hızlı bir şekilde kitlelere aktarabildiği bu tür iletişim ortamlarında çoğu zaman bu haberlerin doğruluğu suiistimal edinilebiliyor. Kökeni bilinmeyen haberler dezenformasyon veya yanlış bilgilendirme yapılarak toplumlarda ciddi sorunlar oluşturabilmektedir. Özellikle internet ortamında bilgi kirliliğine maruz kalan sahte haberler çok hızlı bir şekilde topluma etkisini gösterebilmektedir. Dijital ortamlarda bu tür problemlerin önüne geçilebilmesi için haberlerin doğruluğunu kavrayabilen ve hızlı bir şekilde teyit eden yapay zekâ tabanlı bir yaklaşım bu çalışmada önerilmektedir. Ayrıca, yapay zekânın bir alt dalı olan Doğal Dil İşleme (DDİ) yöntemi ile erişime açık veri setini kullanarak haberlerin gerçek veya sahte olduğunu tespit eden sınıflandırma analizi gerçekleştirildi. Veri seti, 6335 haber başlığı ve içerikten oluşmaktadır. Bu haberlerin 3171'i gerçek haber niteliği taşırken; 3164'ü ise sahte haber niteliği taşımaktadır. Çalışmanın analizinde DDİ yöntemi ile birlikte Uzun Kısa Süreli Bellek (UKSB) modeli kullanıldı ve veri setinin eğitimi bu model sayesinde gerçekleştirildi. Sonuç olarak, bu çalışmada eğitim verilerinden elde edilen genel doğruluk başarısı % 99,83 idi ve test verilerinden elde edilen genel doğruluk başarısı % 91,48 idi. Bu sonuçlar bize gösteriyor ki gelecekte düşünmeyi planladığımız benzeri çalışmalara umut verici olmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Adalı, E., 2016, “Doğal Dil İşleme”. Türkiye Bilişim Vakfı Bilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Dergisi , 5 (2). https://dergipark.org.tr/tr/pub/tbbmd/issue/22245/238797
  2. Altunbey Özbay, F., ve Alataş B, 2020, “Çevrimiçi Sosyal Medyada Sahte Haber Tespiti.”, DÜMF Mühendislik Dergisi, 11 (1): 91–103. https://doi.org/10.24012/dumf.629368.
  3. Atenstaedt, R., 2012, “Word Cloud Analysis of the BJGP.”, British Journal of General Practice, 62 (596): 148 LP – 148, https://doi.org/10.3399/bjgp12X630142.
  4. Bock, S., ve Weiß M., 2019, “A Proof of Local Convergence for the Adam Optimizer.”, In 2019 International Joint Conference on Neural Networks (IJCNN), 1–8, https://doi.org/10.1109/ijcnn.2019.8852239.
  5. Chitic, R., 2021, “REAL ve FAKE News Dataset.” Kaggle, 2021, https://www.kaggle.com/rchitic17/real-or-fake. Demir, F., 2021, “DeepCoroNet: A Deep LSTM Approach for Automated Detection of COVID-19 Cases from
  6. Chest X-Ray Images.”, Applied Soft Computing, 103: 107160. https://doi.org/https://doi.org/10.1016/j.asoc.2021.107160.
  7. Doğan, F., ve Türkoğlu İ., 2019, “Derin Öğrenme Modelleri ve Uygulama Alanlarına İlişkin Bir Derleme”, DÜMF Mühendislik Dergisi 10 (2): 409–45, https://doi.org/10.24012/dumf.411130.
  8. Figdor, C., 2017. “(When) Is Science Reporting Ethical? The Case for Recognizing Shared Epistemic Responsibility in Science Journalism.”, Frontiers in Communication, 2: 3, https://doi.org/10.3389/fcomm.2017.00003.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bilgisayar Yazılımı

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

2 Mart 2022

Gönderilme Tarihi

10 Haziran 2021

Kabul Tarihi

22 Eylül 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 5 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Toğaçar, M., Eşidir, K. A., & Ergen, B. (2022). Yapay Zekâ Tabanlı Doğal Dil İşleme Yaklaşımını Kullanarak İnternet Ortamında Yayınlanmış Sahte Haberlerin Tespiti. Journal of Intelligent Systems: Theory and Applications, 5(1), 1-8. https://doi.org/10.38016/jista.950713
AMA
1.Toğaçar M, Eşidir KA, Ergen B. Yapay Zekâ Tabanlı Doğal Dil İşleme Yaklaşımını Kullanarak İnternet Ortamında Yayınlanmış Sahte Haberlerin Tespiti. jista. 2022;5(1):1-8. doi:10.38016/jista.950713
Chicago
Toğaçar, Mesut, Kamil Abdullah Eşidir, ve Burhan Ergen. 2022. “Yapay Zekâ Tabanlı Doğal Dil İşleme Yaklaşımını Kullanarak İnternet Ortamında Yayınlanmış Sahte Haberlerin Tespiti”. Journal of Intelligent Systems: Theory and Applications 5 (1): 1-8. https://doi.org/10.38016/jista.950713.
EndNote
Toğaçar M, Eşidir KA, Ergen B (01 Mart 2022) Yapay Zekâ Tabanlı Doğal Dil İşleme Yaklaşımını Kullanarak İnternet Ortamında Yayınlanmış Sahte Haberlerin Tespiti. Journal of Intelligent Systems: Theory and Applications 5 1 1–8.
IEEE
[1]M. Toğaçar, K. A. Eşidir, ve B. Ergen, “Yapay Zekâ Tabanlı Doğal Dil İşleme Yaklaşımını Kullanarak İnternet Ortamında Yayınlanmış Sahte Haberlerin Tespiti”, jista, c. 5, sy 1, ss. 1–8, Mar. 2022, doi: 10.38016/jista.950713.
ISNAD
Toğaçar, Mesut - Eşidir, Kamil Abdullah - Ergen, Burhan. “Yapay Zekâ Tabanlı Doğal Dil İşleme Yaklaşımını Kullanarak İnternet Ortamında Yayınlanmış Sahte Haberlerin Tespiti”. Journal of Intelligent Systems: Theory and Applications 5/1 (01 Mart 2022): 1-8. https://doi.org/10.38016/jista.950713.
JAMA
1.Toğaçar M, Eşidir KA, Ergen B. Yapay Zekâ Tabanlı Doğal Dil İşleme Yaklaşımını Kullanarak İnternet Ortamında Yayınlanmış Sahte Haberlerin Tespiti. jista. 2022;5:1–8.
MLA
Toğaçar, Mesut, vd. “Yapay Zekâ Tabanlı Doğal Dil İşleme Yaklaşımını Kullanarak İnternet Ortamında Yayınlanmış Sahte Haberlerin Tespiti”. Journal of Intelligent Systems: Theory and Applications, c. 5, sy 1, Mart 2022, ss. 1-8, doi:10.38016/jista.950713.
Vancouver
1.Mesut Toğaçar, Kamil Abdullah Eşidir, Burhan Ergen. Yapay Zekâ Tabanlı Doğal Dil İşleme Yaklaşımını Kullanarak İnternet Ortamında Yayınlanmış Sahte Haberlerin Tespiti. jista. 01 Mart 2022;5(1):1-8. doi:10.38016/jista.950713

Cited By

Zeki Sistemler Teori ve Uygulamaları Dergisi