Araştırma Makalesi

Makine Öğrenme Teknikleri Kullanılarak Kükürt Giderme İşleminde Kullanılan Malzeme Miktarının Tahmini

Cilt: 5 Sayı: 1 2 Mart 2022
PDF İndir
EN TR

Makine Öğrenme Teknikleri Kullanılarak Kükürt Giderme İşleminde Kullanılan Malzeme Miktarının Tahmini

Öz

Bazik oksijen fırınlı bir demir çelik fabrikasının yüksek fırın tesislerinde kok, sinter ve diğer demir cevheri malzemelerinin kullanılmasıyla sıvı ham demir üretilmektedir. Bu üretimden sonraki adım çelik üretim süreci olup, hemen öncesinde sıvı ham demir, içerisindeki kükürt oranının belirli bir miktar düşürülmesi amacıyla kükürt giderme tesisinde işlem görmektedir. Desülfürizasyon olarak adlandırılan bu işlemin amacı bazı kükürt giderici reaktifler ilave edilerek hedef kükürt değerini yakalamaktır. İlave edilecek malzeme miktarlarını belirlemek için farklı yöntemler kullanılmaktadır. Genel olarak temel ve veriye dayalı modellerin uygulandığı çalışmalar görülmektedir. Ancak yapay zekâ tekniklerinin bu alandaki kullanımı oldukça kısıtlıdır. Bu çalışmada kükürt giderme işlemindeki malzeme (magnezyum, kireç, florit) oranları makine öğrenme teknikleri ile tahmin edilmiştir. Problem bir regresyon problemi olup altı farklı yöntem (Lineer Regresyon, K-En Yakın Komşu, Karar Ağaçları, Rastgele Orman, XGBoost, Yapay Sinir Ağları) veri seti üzerinde test edilmiştir. Çalışmada kullanılan veriler 2020 yılına ait olup kükürt giderme tesisinden alınmıştır. Verilerin %80’i eğitim, %20’si test için kullanılacak şekilde ayrılmıştır. Değerlendirme ölçütü olarak Doğruluk ve Ortalama Mutlak Hata Yüzdesi (Mean Absolute Percentage Error, MAPE) kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre Yapay Sinir Ağı modeli magnezyum, kireç ve florit için sırasıyla %85, %95,4 ve %80,14 doğruluk değerlerine ulaşmıştır. MAPE değerleri ise sırasıyla 14,99, 4,59 ve 19,85 olup bu da modelin başarılı bir tahmin gerçekleştirdiğini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Alan, A., 2020. Makine Öğrenmesi Sınıflandırma Yöntemlerinde Performans Metrikleri ile Test Tekniklerinin Farklı Veri Setleri Üzerinde Değerlendirilmesi, Yüksek Lisans Tezi, Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Elazığ.
  2. Aswad, S.A., Sonuç, E., 2020. Classification of VPN Network Traffic Flow Using Time Related Features on Apache Spark. In 2020 4th International Symposium on Multidisciplinary Studies and Innovative Technologies (ISMSIT) (pp. 1-8). IEEE.
  3. Alkan, O., 2019. Parkinson Hastalığının Teşhisinde Derin Öğrenme Yöntemi ile Spect Görüntü Analizi, Yüksek Lisans Tezi, Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ağrı.
  4. Başer, B.Ö., Yangın, M., Sarıdaş, E.S., 2021. Makine Öğrenmesi Teknikleriyle Diyabet Hastalığının Sınıflandırılması. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 25(1), 112-120.
  5. Baydilli, Y.Y., 2021. Polen Taşıyan Bal Arılarının MobileNetV2 Mimarisi ile Sınıflandırılması. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, (21), pp.527-533.
  6. Çetin, Z., 2016. Sürekli Döküm Prosesinde Pota Nozulu Tıkanma Probleminin Analizi ve Azaltılması, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
  7. Deo, B., Datta, A., Haressh, M., Kalra, P.K., Boom, R., 1994. Adaptive Neural Net (ANN) Models for Desulfurization of Hot Metal and Steel. Steel Research International, 65(11), 466-471.
  8. Dilwani, A.A.R., 2019. Makine Öğrenmesi ile Acil Triyaj ve Hastane Yatış Tahmini, Yüksek Lisans Tezi,Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Yapay Zeka

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

2 Mart 2022

Gönderilme Tarihi

13 Eylül 2021

Kabul Tarihi

6 Aralık 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 5 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Sonuç, E., & Özcan, E. (2022). Makine Öğrenme Teknikleri Kullanılarak Kükürt Giderme İşleminde Kullanılan Malzeme Miktarının Tahmini. Journal of Intelligent Systems: Theory and Applications, 5(1), 57-63. https://doi.org/10.38016/jista.993853
AMA
1.Sonuç E, Özcan E. Makine Öğrenme Teknikleri Kullanılarak Kükürt Giderme İşleminde Kullanılan Malzeme Miktarının Tahmini. jista. 2022;5(1):57-63. doi:10.38016/jista.993853
Chicago
Sonuç, Emrullah, ve Esra Özcan. 2022. “Makine Öğrenme Teknikleri Kullanılarak Kükürt Giderme İşleminde Kullanılan Malzeme Miktarının Tahmini”. Journal of Intelligent Systems: Theory and Applications 5 (1): 57-63. https://doi.org/10.38016/jista.993853.
EndNote
Sonuç E, Özcan E (01 Mart 2022) Makine Öğrenme Teknikleri Kullanılarak Kükürt Giderme İşleminde Kullanılan Malzeme Miktarının Tahmini. Journal of Intelligent Systems: Theory and Applications 5 1 57–63.
IEEE
[1]E. Sonuç ve E. Özcan, “Makine Öğrenme Teknikleri Kullanılarak Kükürt Giderme İşleminde Kullanılan Malzeme Miktarının Tahmini”, jista, c. 5, sy 1, ss. 57–63, Mar. 2022, doi: 10.38016/jista.993853.
ISNAD
Sonuç, Emrullah - Özcan, Esra. “Makine Öğrenme Teknikleri Kullanılarak Kükürt Giderme İşleminde Kullanılan Malzeme Miktarının Tahmini”. Journal of Intelligent Systems: Theory and Applications 5/1 (01 Mart 2022): 57-63. https://doi.org/10.38016/jista.993853.
JAMA
1.Sonuç E, Özcan E. Makine Öğrenme Teknikleri Kullanılarak Kükürt Giderme İşleminde Kullanılan Malzeme Miktarının Tahmini. jista. 2022;5:57–63.
MLA
Sonuç, Emrullah, ve Esra Özcan. “Makine Öğrenme Teknikleri Kullanılarak Kükürt Giderme İşleminde Kullanılan Malzeme Miktarının Tahmini”. Journal of Intelligent Systems: Theory and Applications, c. 5, sy 1, Mart 2022, ss. 57-63, doi:10.38016/jista.993853.
Vancouver
1.Emrullah Sonuç, Esra Özcan. Makine Öğrenme Teknikleri Kullanılarak Kükürt Giderme İşleminde Kullanılan Malzeme Miktarının Tahmini. jista. 01 Mart 2022;5(1):57-63. doi:10.38016/jista.993853

Cited By

Zeki Sistemler Teori ve Uygulamaları Dergisi