Öğretmen Adaylarının Facebook’ta Zorbalık Yapma ve Zorbalığa Maruz Kalma Durumlarının Bazı Değişkenlere Göre İncelenmesi

Öz

Bu araştırmanın amacı, öğretmen adaylarının, Facebook’ta zorbalık yapma ya da zorbalığa maruz kalma seviyelerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesidir. Katılımcılar, 2012-2013 yılında Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesinde öğrenim görmekte olan 221 öğretmen adayından oluşmaktadır. Veriler “Öğretmen Adaylarının Facebook’ta Zorbalık Yapma ve Zorbalığa Maruz Kalma Durumlarını Belirleme Anketi” ile elde edilmiştir. Verilerin analizinde parametrik olmayan testlerden Ki-kare testi yürütülmüş, Sperman Rhove etki büyüğü korelasyon katsayıları hesaplanmıştır. Araştırma sonucunda, Facebook’ta zorbalık yapma ve zorbalığa maruz kalma seviyeleri arasında orta derecede bir ilişki ve erkek öğretmen adaylarının kadınlara göre Facebook’ta daha fazla zorbalığa maruz kaldığı açığa çıkmıştır. Facebook’a bağlanmak için kullanılan teknolojiler çeşitlendikçe daha fazla Facebook’ta zorbalık yapılmakta ve zorbalığa maruz kalınmaktadır. Sayısal bölümlerdeki öğretmen adayları sözel bölümlerdekilere göre daha fazla Facebook zorbalığı yapmaktadırlar. Facebook’a üye olma süresi arttıkça Facebook zorbalığı oranı artmaktadır. Son olarak ise, Facebook’u güvenli bir ortam olarak tanımlayan öğretmen adaylarının daha fazla Facebook zorbalığı yaptığı bulunmuştur. Anahtar sözcükler: Facebook’ta zorbalık yapma, Facebook’ta zorbalığa maruz kalma, öğretmen adayları

Anahtar Kelimeler

• -

-

Öz

Bu araştırmanın amacı, öğretmen adaylarının, Facebook’ta zorbalık yapma ya da zorbalığa maruz kalma seviyelerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesidir. Katılımcılar, 2012-2013 yılında Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesinde öğrenim görmekte olan 221 öğretmen adayından oluşmaktadır. Veriler “Öğretmen Adaylarının Facebook’ta Zorbalık Yapma ve Zorbalığa Maruz Kalma Durumlarını Belirleme Anketi” ile elde edilmiştir. Verilerin analizinde parametrik olmayan testlerden Ki-kare testi yürütülmüş, Sperman Rhove etki büyüğü korelasyon katsayıları hesaplanmıştır. Araştırma sonucunda, Facebook’ta zorbalık yapma ve zorbalığa maruz kalma seviyeleri arasında orta derecede bir ilişki ve erkek öğretmen adaylarının kadınlara göre Facebook’ta daha fazla zorbalığa maruz kaldığı açığa çıkmıştır. Facebook’a bağlanmak için kullanılan teknolojiler çeşitlendikçe daha fazla Facebook’ta zorbalık yapılmakta ve zorbalığa maruz kalınmaktadır. Sayısal bölümlerdeki öğretmen adayları sözel bölümlerdekilere göre daha fazla Facebook zorbalığı yapmaktadırlar. Facebook’a üye olma süresi arttıkça Facebook zorbalığı oranı artmaktadır. Son olarak ise, Facebook’u güvenli bir ortam olarak tanımlayan öğretmen adaylarının daha fazla Facebook zorbalığı yaptığı bulunmuştur

Anahtar Kelimeler

• Facebook’ta zorbalık yapma, Facebook’ta zorbalığa maruz kalma, öğretmen adayları

Kaynakça

1. Acton, C., Miller, R., Fullerton, D., & Maltby, J. (2009). SPSS for social scientists (2nd ed.). New York, NY: Palgrave Macmillan.
2. Akbulut, Y., &Eristi, B. (2011). Cyberbullying and victimization among Turkish university students. Australasian Journal of Educational Technology, 27(7), 1155-1170.
3. Akbulut, Y., Sahin, Y. L., & Eristi, B. (2010). Cyberbullying victimization among Turkish online social utility members. Educational Technology & Society, 13 (4), 192–201.
4. Arıcak, O., T., Siyahhan, S., Tanrıkulu, T., & Kınay, H. (2013). Cyberbullying: The Bad and the Ugly Side. Monica Patrut and BogdanPatrut (Eds.) in Social Media in Higher Education: Teaching in Web 2.0. (pp. 318-330).
5. Ayas, T., & Horzum, M. B. (2011). Exploring the teachers’ cyberbullying perception in terms of various variables. International Online Journal of Educational Sciences, 3(2), 619-640.
6. Ayas, T., & Horzum, M. B. (2012). On being cyber bully and victim among primary school students. Elementary Education Online, 11(2), 369-380.
7. Ayas, T., & Pişkin, M. (2011). Lise öğrencileri arasındaki zorbalık olaylarının cinsiyet, sınıf düzeyi ve okul türü bakımından incelenmesi. Ilköğretim Online, 10(2), 550-568.
8. Bendixen M., Endresen I. &Olweus, D. (2003). Variety and frequency scales of antisocial involvement: which one isbetter?, Legal and Criminological Psychology, 8(1),140.

9. Beran, T., & Li, Q. (2007). The relationship between cyberbullying and school bullying. Journal of Student Wellbeing, 1(2), 15-33.
10. Breivik, K. & Olweus, D. (2006), Children of divorce in a scandinavian welfare state: Are they less affected than US children? Scandinavian Journal of Psychology, 47(1), 69.
11. Büyüköztürk, Ş., Çokluk, Ö. & Köklü, N. (2013). Sosyal bilimler için istatistik. Ankara: PegemAkademi.
12. Campbell, M. (2005). The impact of the mobile phone on young people’s social life, http://eprints.qut.edu.au/3492adresinden edinilmiştir.
13. Carter, M. A. (2013a). Third party observers witnessing cyber bullying on social media sites. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 84, 1296-1309.
14. Carter, M. A. (2013b). Protecting oneself from cyber bullying on social media sites – a study of undergraduate students. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 93, 1229 – 1235.
15. Çankaya, İ. H., & Tan, Ç. (2010). Effect of cyber bullying on the distrust levels of pre-service teachers: considering Internet addiction as a mediating variable. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 9, 1634-1640.
16. Demir, K., Kahyaoğu, Y. & Baran, B. (2013). Lise öğrencilerinin facebook zorbalığına maruz kalma durumlarının araştırılması. 1st International instructional technologies and teacher education symposium (ITTES), Trabzon (26-28 June).
17. Erdur-Baker, Ö. (2010). Cyberbullying and its correlation to traditional bullying, gender and frequent and risky usage of internet-mediated communication tools. New Media & Society, 12(1), 109-125. Facebook Statistics (2012). 337040566392208 adresinden edinilmiştir. Facebook Statistics.
18. https://www.facebook.com/183477870817/ posts/
19. Genç, Z. (2010). Web 2.0 yeniliklerinin eğitimde kullanımı: bir Facebook eğitim uygulama örneği. Akademik Bilişim’10 - XII. Akademik Bilişim Konferansı Bildirileri (s.237-242). Muğla: Muğla Üniversitesi.
20. Gezgin, D. M. & Çuhadar, C. (2012). Investigation of the computer education and instructional technologies students’ awareness to cyber-bullying. Journal of Educational Sciences Research, 2 (2), 93–104.
21. Green, B. S., & Salkind J. N. (2005). Using SPSS for Windows and Macintosh: Analyzing and understanding data (4th ed.). Upper Saddle River, New Jersey: Pearson Education.
22. Hoff, D. L., & Mitchell, S. N. (2009). Cyberbullying: Causes, effects, and remedies. Journal of Educational Administration, 47 (5), 652-665.
23. Karakaya, İ. (2009). Bilimsel araştırma yöntemleri. A. Tanrıöğen (Ed.) Bilimsel Araştırma Yöntemleri içinde (s.55-84). Ankara: Anı Yayıncılık.
24. Kowalski, R. M., & Limber, S. P. (2013). Psychological, physical, and academic correlates of cyberbullying and traditional bullying. Journal of Adolescent Health, 53(1), 13-20.
25. Kwan, G.C.E. & Skoric, M. M (2012). Facebook bullying: An extension of battles in school. Computers in Human Behavior, 29 (1), 16-25.
26. Kuzgun, Y. & Deryakulu, D. (2004). Bireysel farklılıklar ve eğitime yansımaları. (Editörler: Y. Kuzgunve D. Deryakulu). Eğitimde Bireysel Farklılıklar içinde (ss.1–11). Ankara: Nobel Yayın-Dağıtım.
27. MacDonald, C. D., & Roberts-Pittman, B. (2010). Cyberbullying among college students: Prevalence and demographic differences. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 9, 2003-2009.
28. Mura, G., Topcu, C., Erdur-Baker, O., & Diamantini, D. (2011). An international study of cyber bullying perception and diffusion among adolescents. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 15, 3805-3809.
29. Özdemir, M., & Akar, F. (2011). Lise öğrencilerinin siber-zorbalığa ilişkin görüşlerinin bazı değişkenler bakımından incelenmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi [Educational Administration: Theory and Practice], 17(4), 605-626.
30. Özen, D. (2006). Ergenlerde akran zorbalığına maruz kalmanın yaş, çocuk yetiştirme stilleri ve benlik imgesi ile ilişkisi. Türk Psikoloji Dergisi, 21 (58), 77-94.
31. Stern, L. D. (2010). A visual approach to SPSS for Windows. A Guide to SPSS 15.0 (2nd ed.). Boston, MA.: Pearson Education.
32. Smith, P. K., Mahdavi, J., Carvalho, M., Fisher, S., Russell, S., &Tippett, N. (2008). Cyberbullying: Its nature and impact in secondary school pupils. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 49, 376–385.
33. Taylor, R. (2006). An Evaluation of owning up; Impact on Perceptions of Relational Agression, Bullying, and Victimization. Unpublished doctoral disetation, Hofstra Universtiy, Hemostead.
34. Willard, N. ( 2007). Cyberbullying and Cyberthreats: Responding to the Challenge of Online Social Agression, Threats, and Distress, Champaign Research Press.
35. Yenilmez, Y. & Seferoglu, S. S. (2013). Sanal zorbalık ve öğretmenlerin farkındalık durumlarına bir bakış. Eğitim ve Bilim [Education and Science], 38(169), 420-432.
36. Yılmaz, H. (2010). An examination of preservice teachers’ perceptions about cyberbullying. Eurasia Journal of Mathematics, Science & Technology Education, 6 (4), 263-270.