Derleme

Therapeutic Ultrasound in Experimental Animal Models: Biophysical Foundations, Tissue-Specific Effects, and Translational Perspectives

Cilt: 6 Sayı: 1 24 Mart 2026
PDF İndir
TR EN

Therapeutic Ultrasound in Experimental Animal Models: Biophysical Foundations, Tissue-Specific Effects, and Translational Perspectives

Öz

Terapötik ultrason (TUS), kontrollü mekanik uyarılar ve minimal düzeyde sub-termal ısınma yoluyla doku onarımı, rejenerasyon ve nöromodülasyonu modüle edebilen non-invaziv bir biyofiziksel yöntem olarak deneysel hayvan araştırmalarında giderek artan ilgi görmektedir. Başta kemirgenler olmak üzere preklinik hayvan modellerinden elde edilen bulgular, düşük yoğunluklu darbeli veya odaklanmış ultrasonun (LIPUS/LIFU) kemik, tendon, iskelet kası, periferik sinir, deri, oküler dokular ve merkezi sinir sistemi gibi çok sayıda dokuda biyolojik olarak anlamlı yanıtlar oluşturduğunu göstermektedir. Bu yanıtlar; hücresel proliferasyonun, anjiyogenezin, ekstrasellüler matriks organizasyonunun ve nörotrofik sinyallemenin artması ile inflamatuvar yanıtların baskılanması gibi mekanizmalarla ilişkilendirilmektedir. Buna karşılık yüksek yoğunluklu odaklanmış ultrason (HIFU), akustik enerjiyi fokal bir noktada yoğunlaştırarak hızlı sıcaklık artışı ve koagülatif nekroz oluşturan, esas olarak ablasyon amaçlı kullanılan farklı bir terapötik yaklaşımı temsil etmektedir. TUS’un biyolojik etkileri; frekans, yoğunluk, görev döngüsü, uygulama süresi ve coupling koşulları gibi akustik parametrelere yüksek derecede bağımlıdır ve bu durum deneysel hayvan çalışmalarında titizlikle kontrol edilen protokollerin önemini ortaya koymaktadır. Düşük yoğunluklu ultrason genel olarak güvenli kabul edilse de, dozimetrideki heterojenlik, operatöre bağlı değişkenlik ve özellikle göz ile merkezi sinir sistemi gibi hassas dokulardaki dar güvenlik aralıkları translasyonel uygulamalar açısından önemli sınırlılıklar oluşturmaktadır. Bu derleme, terapötik ultrasonun biyofiziksel temellerini ve dokuya özgü etkilerini deneysel hayvan modelleri üzerinden sentezleyerek, düşük yoğunluklu biyomodülatör yaklaşımlar ile ablasyon amaçlı HIFU uygulamaları arasındaki farkları ortaya koymakta ve veteriner ile biyomedikal alanlarda güvenilir translasyon için dikkate alınması gereken metodolojik hususları vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Angle, S. R., Sena, K., Sumner, D. R., & Virdi, A. S. (2011). Osteogenic differentiation of rat bone marrow stromal cells by various intensities of low-intensity pulsed ultrasound. Ultrasonics, 51(3), 281-288. https://doi.org/10.1016/j.ultras.2010.09.004
  2. Aptel, F., & Lafon, C. (2012). Therapeutic applications of ultrasound in ophthalmology. International Journal of Hyperthermia, 28(4), 405-418. https://doi.org/10.3109/02656736.2012.665566
  3. Baek, H., Pahk, K. J., & Kim, H. (2017). A review of low-intensity focused ultrasound for neuromodulation. Biomedical Engineering Letters, 7(2), 135-142. https://doi.org/10.1007/s13534-016-0007-y
  4. Baker, K. G., Robertson, V. J., & Duck, F. A. (2001). A review of therapeutic ultrasound: biophysical effects. Physical Therapy, 81(7), 1351-1358. https://doi.org/10.1093/ptj/81.7.1351
  5. Busse, J. W., Bhandari, M., Einhorn, T. A., Schemitsch, E., Heckman, J. D., Tornetta, P., Leung, K. S., Hells-Ansdell, D., Makosso-Kallyth, S., Della Rocca, G. J., Jones, C. B., & Guyatt, G. H. (2016). Re-evaluation of low intensity pulsed ultrasound in treatment of tibial fractures (TRUST): randomized clinical trial. BMJ (Clinical research ed.), 355, i5351. https://doi.org/10.1136/bmj.i5351
  6. Chongsatientam, A., & Yimlamai, T. (2016). Therapeutic pulsed ultrasound promotes revascularization and functional recovery of rat skeletal muscle after contusion injury. Ultrasound in Medicine & Biology, 42(12), 2938–2949. https://doi.org/10.1016/j.ultrasmedbio.2016.08.004
  7. Crisci, A. R., & Ferreira, A. L. (2002). Low-intensity pulsed ultrasound accelerates the regeneration of the sciatic nerve after neurotomy in rats. Ultrasound in Medicine & Biology, 28(10), 1335–1341. https://doi.org/10.1016/S0301-5629(02)00576-8
  8. da Cunha, A., Parizotto, N. A., & Vidal, B. deC. (2001). The effect of therapeutic ultrasound on repair of the Achilles tendon (tendo calcaneus) of the rat. Ultrasound in Medicine & Biology, 27(12), 1691–1696. https://doi.org/10.1016/S0301-5629(01)00477-X

Ayrıntılar

Birincil Dil

İngilizce

Konular

Hayvan Bilimi (Diğer)

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

24 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

19 Aralık 2025

Kabul Tarihi

26 Şubat 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 6 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Gölgeli Bedir, A., & Akçora, Y. (2026). Therapeutic Ultrasound in Experimental Animal Models: Biophysical Foundations, Tissue-Specific Effects, and Translational Perspectives. Journal of Laboratory Animal Science and Practices, 6(1), 63-75. https://doi.org/10.62425/jlasp.1845361
AMA
1.Gölgeli Bedir A, Akçora Y. Therapeutic Ultrasound in Experimental Animal Models: Biophysical Foundations, Tissue-Specific Effects, and Translational Perspectives. Laboratuvar Hayvanları Bilimi ve Uygulamaları Dergisi. 2026;6(1):63-75. doi:10.62425/jlasp.1845361
Chicago
Gölgeli Bedir, Ayşe, ve Yasemin Akçora. 2026. “Therapeutic Ultrasound in Experimental Animal Models: Biophysical Foundations, Tissue-Specific Effects, and Translational Perspectives”. Journal of Laboratory Animal Science and Practices 6 (1): 63-75. https://doi.org/10.62425/jlasp.1845361.
EndNote
Gölgeli Bedir A, Akçora Y (01 Mart 2026) Therapeutic Ultrasound in Experimental Animal Models: Biophysical Foundations, Tissue-Specific Effects, and Translational Perspectives. Journal of Laboratory Animal Science and Practices 6 1 63–75.
IEEE
[1]A. Gölgeli Bedir ve Y. Akçora, “Therapeutic Ultrasound in Experimental Animal Models: Biophysical Foundations, Tissue-Specific Effects, and Translational Perspectives”, Laboratuvar Hayvanları Bilimi ve Uygulamaları Dergisi, c. 6, sy 1, ss. 63–75, Mar. 2026, doi: 10.62425/jlasp.1845361.
ISNAD
Gölgeli Bedir, Ayşe - Akçora, Yasemin. “Therapeutic Ultrasound in Experimental Animal Models: Biophysical Foundations, Tissue-Specific Effects, and Translational Perspectives”. Journal of Laboratory Animal Science and Practices 6/1 (01 Mart 2026): 63-75. https://doi.org/10.62425/jlasp.1845361.
JAMA
1.Gölgeli Bedir A, Akçora Y. Therapeutic Ultrasound in Experimental Animal Models: Biophysical Foundations, Tissue-Specific Effects, and Translational Perspectives. Laboratuvar Hayvanları Bilimi ve Uygulamaları Dergisi. 2026;6:63–75.
MLA
Gölgeli Bedir, Ayşe, ve Yasemin Akçora. “Therapeutic Ultrasound in Experimental Animal Models: Biophysical Foundations, Tissue-Specific Effects, and Translational Perspectives”. Journal of Laboratory Animal Science and Practices, c. 6, sy 1, Mart 2026, ss. 63-75, doi:10.62425/jlasp.1845361.
Vancouver
1.Ayşe Gölgeli Bedir, Yasemin Akçora. Therapeutic Ultrasound in Experimental Animal Models: Biophysical Foundations, Tissue-Specific Effects, and Translational Perspectives. Laboratuvar Hayvanları Bilimi ve Uygulamaları Dergisi. 01 Mart 2026;6(1):63-75. doi:10.62425/jlasp.1845361

Content of this journal is licensed under a Creative Commons Attribution NonCommercial 4.0 International License

29929