Bir Kaya Şevinin Devrilme Türü Duraysızlık Açısından Kinematik ve Sayısal Analizlerle Değerlendirilmesi (Devgeriş, Samsun)

Ayberk Kaya

doi:10.24232/jeoloji-muhendisligi-dergisi.295401

Bir Kaya Şevinin Devrilme Türü Duraysızlık Açısından Kinematik ve Sayısal Analizlerle Değerlendirilmesi (Devgeriş, Samsun)

Öz

Devrilme, yamaç içine doğru eğimli, birbirine paralel ve dike yakın süreksizlikler içeren kaya kütlerinde açılmış şevlerde gözlenen bir yenilme türüdür. Karadeniz Sahil Yolu’nun Devgeriş (Samsun) Mahallesi kesimindeki Eosen yaşlı tüflerde açılmış kaya şevi, süreksizlik kontrollü bir yenilmeye maruz kalma riski altındadır. Bu kaya şevinin kuzeybatı sınırından itibaren açılmış taşocağından malzeme alımı neticesinde şev içine doğru eğimli olan J2 nolu (245/80) eklem seti boyunca açılmalar meydana gelmiştir. Bu nedenle, kaya şevinde eklemlere bağlı olan bir yenilmenin gerçekleşme durumunu araştırmak için kinematik analizlerden ve sonlu elemanlar (FEM) tabanlı sayısal duraylılık analizlerinden yararlanılmıştır. Yapılan kinematik analizler, J2 nolu eklemler boyunca devrilme olasılığının olduğunu göstermektedir. Devrilme olasılığı sayısal analizlerle incelendiğinde güvenlik sayısının en kötü koşullar için 0.86, mevcut koşullar için 1.23 olduğu ve devrilme türü bir yenilmenin gerçekleşebileceği belirlenmiştir. Kaya şevi, bulonlarla desteklendiğinde veya yatıklaştırıldığında duraysızlık sorunu ortadan kalkmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destek Tasarımı,Devrilme,Kaya Şevi,Kinematik Analiz,Sonlu Elemanlar Yöntemi,Şev Duraylılığı

Kaynakça

Aydan, Ö., Akagi, T., Kawamoto, T., 1993. The squeezing potential of rocks around tunnels; theory and prediction. Rock Mechanics and Rock Engineering, 26 (2), 137-163.
Barka, A., Sütçü Y. F., Gedik, İ., Tekin, T. F., Arel, E., Özdemir, M., Erkal, T., 1986. Sinop nükleer enerji santrali için jeolojik araştırmalar sonuç raporu, MTA, Rapor No: 7963, Ankara.
Barton, N., Bandis, S. C., 1990. Review of predictive capabilities of JRC-JCS model in engineering practice. Proceedings of the International Symposium on Rock Joints, Loen, Norway, 603-610.
CANMET, 1977. Pit slope manual: supplement 5-1, plane shear analysis. Canada Centre for Mineral and Energy Technology Report, 16-77.
Deere, D. U., 1964. Technical description of rock cores for engineering purposed. Rock Mechanics and Rock Engineering, 1, 17-22.
Franklin, J. A., Broch, E., Walton, G., 1971. Logging the mechanical character of rock. Transactions of the Institution of Mining and Metallurgy, 80 (A), 1-9.
Güven, İ. H., 1993. Doğu Pontidlerin jeolojisi ve 1/250000 ölçekli komplikasyonu, MTA, Ankara.
Hoek. E., Bray, J. W., 1981. Rock Slope Engineering. Institution of Mining, Metallurgy, London, 358 p.

Hoek, E., Carranza-Torres, C., Corkum, B., 2002. Hoek-Brown failure criterion. Proceedings of the 5th North American Rock Mechanics Symposium and 17th Tunneling Association of Canada Conference, Toronto, Canada, 267-273.
Hoek, E., Diederichs, M. S., 2006. Empirical estimation of rock mass modulus. International Journal of Rock Mechanics and Mining Science, 43, 203-215.
Hoek, E., Carter, T.G., Diederichs, M. S., 2013. Quantification of the Geological Strength Index chart. 47th US Rock Mechanics and Geomechanics Symposium, San Francisco, USA.
ISRM, 2007. The complete ISRM suggested methods for rock characterization, testing and monitoring: 1974-2006 (Editors: Ulusay and Hudson), International Society for Rock Mechanics, Kozan Ofset, Ankara, 628 p.
Mines Branch, 1972. Tentative design guide for mine waste embankments in Canada. Department of Energy, Mines and Resources, Canada, 200 p.
Palmström, A., 2005. Measurements of and Correlations Between Block Size and Rock Quality Designation (RQD), Tunnels and Underground Space Technology, 20, 362-377.
Priest, S. D., Hudson, J. A., 1976. Discontinuity spacing in rock. International Journal of Rock Mechanics and Mining Sciences and Geomechanics, Abstracts, 13, 135-148.
Rocscience, 2002. RocLab v1.0 rock mass strength analysis using the generalized Hoek-Brown failure criterion. Rocscience Inc., Toronto, Ontario, Canada.
Rocscience, 2011. Phase2 v8.0 2D finite element program for calculating stresses and estimating support around the underground excavations. Geomechanics Software and Research, Rocscience Inc., Toronto, Ontario, Canada.
Ulusay, R., Tuncay, E., Sonmez, H., Gokçeoglu, C., 2004. An attenuation relationship based on Turkish strong motion data and iso-acceleration map of Turkey. Engineering Geology, 74 (3–4), 265-291.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Yer Bilimleri ve Jeoloji Mühendisliği (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ayberk Kaya

Yayımlanma Tarihi

15 Haziran 2016

Gönderilme Tarihi

25 Ocak 2016

Kabul Tarihi

13 Nisan 2016

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2016 Cilt: 40 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.24232/jeoloji-muhendisligi-dergisi.295401

IZ

https://izlik.org/JA99AC45ZH

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Kaya, A. (2016). Bir Kaya Şevinin Devrilme Türü Duraysızlık Açısından Kinematik ve Sayısal Analizlerle Değerlendirilmesi (Devgeriş, Samsun). Jeoloji Mühendisliği Dergisi, 40(1), 53-68. https://doi.org/10.24232/jeoloji-muhendisligi-dergisi.295401

AMA

1.Kaya A. Bir Kaya Şevinin Devrilme Türü Duraysızlık Açısından Kinematik ve Sayısal Analizlerle Değerlendirilmesi (Devgeriş, Samsun). Jeoloji Mühendisliği Dergisi. 2016;40(1):53-68. doi:10.24232/jeoloji-muhendisligi-dergisi.295401

Chicago

Kaya, Ayberk. 2016. “Bir Kaya Şevinin Devrilme Türü Duraysızlık Açısından Kinematik ve Sayısal Analizlerle Değerlendirilmesi (Devgeriş, Samsun)”. Jeoloji Mühendisliği Dergisi 40 (1): 53-68. https://doi.org/10.24232/jeoloji-muhendisligi-dergisi.295401.

EndNote

Kaya A (01 Haziran 2016) Bir Kaya Şevinin Devrilme Türü Duraysızlık Açısından Kinematik ve Sayısal Analizlerle Değerlendirilmesi (Devgeriş, Samsun). Jeoloji Mühendisliği Dergisi 40 1 53–68.

IEEE

[1]A. Kaya, “Bir Kaya Şevinin Devrilme Türü Duraysızlık Açısından Kinematik ve Sayısal Analizlerle Değerlendirilmesi (Devgeriş, Samsun)”, Jeoloji Mühendisliği Dergisi, c. 40, sy 1, ss. 53–68, Haz. 2016, doi: 10.24232/jeoloji-muhendisligi-dergisi.295401.

ISNAD

Kaya, Ayberk. “Bir Kaya Şevinin Devrilme Türü Duraysızlık Açısından Kinematik ve Sayısal Analizlerle Değerlendirilmesi (Devgeriş, Samsun)”. Jeoloji Mühendisliği Dergisi 40/1 (01 Haziran 2016): 53-68. https://doi.org/10.24232/jeoloji-muhendisligi-dergisi.295401.

JAMA

1.Kaya A. Bir Kaya Şevinin Devrilme Türü Duraysızlık Açısından Kinematik ve Sayısal Analizlerle Değerlendirilmesi (Devgeriş, Samsun). Jeoloji Mühendisliği Dergisi. 2016;40:53–68.

MLA

Kaya, Ayberk. “Bir Kaya Şevinin Devrilme Türü Duraysızlık Açısından Kinematik ve Sayısal Analizlerle Değerlendirilmesi (Devgeriş, Samsun)”. Jeoloji Mühendisliği Dergisi, c. 40, sy 1, Haziran 2016, ss. 53-68, doi:10.24232/jeoloji-muhendisligi-dergisi.295401.

Vancouver

1.Ayberk Kaya. Bir Kaya Şevinin Devrilme Türü Duraysızlık Açısından Kinematik ve Sayısal Analizlerle Değerlendirilmesi (Devgeriş, Samsun). Jeoloji Mühendisliği Dergisi. 01 Haziran 2016;40(1):53-68. doi:10.24232/jeoloji-muhendisligi-dergisi.295401

Cited By

Stability analysis of cut slopes using empirical, kinematical, numerical and limit equilibrium methods: case of old Jeddah–Mecca road (Saudi Arabia)

Environmental Earth Sciences

https://doi.org/10.1007/s12665-019-8573-9