Sarma Deresi Havzasındaki Yağışın Ayrışma ve Su Kalitesine Etkisi, Düzce, Türkiye
Öz
Sarma
Deresi, Düzce ili Akçakoca İlçesinde bulunur. Su havzası yaklaşık 121.2 km2’lik
bir alan kaplar. Sarma Deresi, yağışlı dönemde bulanık akar ve Karadeniz’e 85
l/s debi ile dökülür. Akçakoca ilçesindeki içme suyu ihtiyacını karşılamak
amacıyla Sarma Deresi havzasında Sarıyayla Barajı’nın yapılmasına karar
verilmiştir. Asit yağışı ve etkileri konusundaki araştırmalar Türkiye’de
İstanbul özelinde yapılmıştır. Bu nedenle, asit yağışların Sarma Deresi suyunun
hidrojeokimyasal özelliklerine etkisini değerlendirmek için Sarma Deresi su
havzasından kayaç, toprak, dere suyu, askıda katı madde, dere çamuru ve yağış
örnekleri alınmıştır. Araştırma sahasındaki yağışların pH değeri 5.6’nın
altındadır. Dere sularında iyon zenginleşmesinde ve jeolojik birimlerin
ayrışmasında asidik yağışın etkisi vardır. Dere çamuru örneği ile askıda katı
madde örneğine ait Kimyasal Ayrışma İndeks (CIA) değerleri sırasıyla 76 ve 77’dir.
Yağışlı dönemde, Sarma Deresi’nin bulanık akmasına, su havzasında mostra veren
kil minerallerince zengin kumtaşları ve toprak neden olur. Sarma Deresi’nin
yağışlı dönemdeki askıda katı madde miktarı 70 mg/l’dir. Sarma Deresi suyu
kalsiyum ve bikarbonatca zengindir. Yağmur suyu, kar suyuna göre NH4,
NO3 ve SO4 iyonlarınca, kar suyu da yağmur suyuna göre
Al, Ba, Cu, Pb, Mn, Ni, Si, U ve Zn elementlerince zengindir. Yağmur, kar ve dere suyu örneklerindeki Al,
Ba, B, Fe, Mn ve Zn gibi bazı ağır metal ve elemenetlerin konsantrasyon miktarı
10 ppb üzeridir. Sarma Deresi suyu, içme suyu gösterge limit değerlerini
(örneğin Al, Fe ve Mn elementleri bakımından) aşmaktadır. Bu nedenle, Sarıyayla
Baraj suyunda arıtma işlemine gereksinim olabilir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Basak, B., Alagha, O., 2010. Trace metals solubility in rainwater: evaluation of rainwater quality at a watershed area, Istanbul. Environmental Monitoring and Assessment, 167, 493–503.
- Charlson, R. J., Rodhe, H., 1982. Factors Controlling the Acidity of Natural Rainwater. Nature, 95, 683-685.
- Carlson, C. L., Haines, B. L., 1989. Acidic Precipitation. "Biological and Ecological Effects". Springer-Verlag New York Incorporation, 2, 1-50.
- Chesworth, W., Dejou, J., Larroque, P., 1981. The weathering of basalts and relative mobilities of the majör elements at Belbex. France Geochimica et Cosmochimica Acta, 45, 1235–1243.
- EPA (United States Environmental Protection Agency), 2009. National Primary Drinking Water
- Ragulations. Office of Water, EPA 816-F-09-004, 6p., USA
- European Union, 1998. Council Directive 98/83/EC of 3 Nowember 1998 on the quality of water intended for human consumption. Offical Journal, 330, 32-54.
- Gaillardet, J., Dupre, B., Allegre, C. J., 1999. Geochemistry of large river suspended sediments: Silicate weathering or recycling tracer? Geochimica et Cosmochimica Acta, 63 (23/24), 4037–4051.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Yer Bilimleri ve Jeoloji Mühendisliği (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
15 Haziran 2016
Gönderilme Tarihi
21 Mart 2016
Kabul Tarihi
19 Nisan 2016
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2016 Cilt: 40 Sayı: 1