Kazanlı - Mersin Bölgesinde Cu, Mn, Zn, Cd ve Pb için Biyojeokimyasal Anomalilerin İncelenmesi ve Çevresel Ortamın Yorumlanması
Öz
Kazanlı- Mersin bölgesinde yıllardır yoğun bir şekilde seracılık ve narenciye üretimi yapılmaktadır. Tarım amaçlı kullanılan bu arazinin üzerinde ve yakın çevresinde birden fazla kirletici unsur bulunmaktadır. Başta krom işletmesi olmak üzere petrol dolum tesisleri ve fabrikaların yarattığı atıklar nedeniyle son 25 yıldır Kazanlı-Mersin bölgesi Cu, Mn, Zn, Cd ve Pb gibi toksik düzeyde elementleri içeren atıklara maruz kalmıştır. Bölgedeki kirlilik; toprak, bitki, yeraltı suyu, yüzey suyu, deniz suyu ve hava kirliliği olarak gözlenebilmektedir. Bu çalışmada Kazanlı-Mersin bölgesinde biyojeokimyasal anomalilerin incelenmesi ve çevresel ortamın yorumlanması amaçlanmıştır. Bölgede yetişen 19 bitki türü (16 doğal, 3 plantasyon bitki türü) ile bitkilerin yetiştikleri topraklardan ve çalışma alanında mevcut sulardan (kuyu, deniz, dere) sistematik olarak örnekler toplanmıştır (2006 ve 2007 yaz aylarında). Alınan örneklerde Cu, Mn, Zn, Cd ve Pb düzeyleri Atomik Absorbsiyon Spektrofotometresi (AAS) ile analiz edilmiştir. Toprak ve bitki örneklerinde yapılan kimyasal analizlerde 5 element için toprak-bitki arasındaki dağılımlar istatistiksel olarak incelenerek 3 element için bitki-toprak arasında doğrusal ilişki saptanmıştır. Cu için Melilotus sp. (yaprak ve dal), Alhagi camelorum (yaprak) ve Xanthium strumarium (yaprak ve dal) bitki türlerinin; Mn için Vicetoxicum parviflorum (yaprak), Melilotus sp. (yaprak) , Alhagi camelorum (yaprak ve dal), Salsola kali (yaprak), Arundo donax (yaprak), Xanthium strumarium (yaprak ve dal) ve Eucalyptus grandis (yaprak) bitki türlerinin; Zn için ise Melilotus sp. (yaprak), Pancratium maritimum (dal) ve Arundo donax (yaprak ve dal) bitki türlerinin belirtgen (indikatör) bitki olabileceği saptanmıştır. İncelenen bitki türleri ile topraklar arasında Pb ve Cd element düzeyleri açısından doğrusal bir ilişki saptanamamıştır. Bitkilerde ve toprakta element içerikleri bakımından Mn ve Zn için derişim düzeylerinin normal düzeylerden fazla olduğu ve bölgenin bu elementlerce de kirlenmiş olabileceği söylenebilir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akçay, M., Lermi, A. ve Van, A., 1998. Biogeochemical Exploration for Massive Sulphide Deposits in Areas of Dense Vegetation: an orientation survey arround the Kanköy Deposit. Journal of Geochemical Exploration, 63:173-187.
- Akıncı, T.Ö., 2003. Maden Jeolojisi ve Arama yöntemleri. Süleyman Demirel Üniversitesi Mühendislik – Mimarlık Fak. Yayınları, Yayın No.33, Isparta, 146s.
- Aktaş, M., 2004. Bitkilerde Beslenme Bozuklukları ve Tanınmaları. Tarım Sanayi Bildiri Kitabı, s:1118-1186, Tokat.
- Alaimo, M.G., Dongarra, G., Melati, M.R., Monna, F. ve Varrica, D., 2000. Recognition of environmental uing pine needle a bioindicators, The urban area of Palermo (Italy). Environmental Geology, 39:914-924.
- Alloway, B. J., 1995. Heavy Metals in Soil. Blackie Academic and Professional, Secand Edition, 368 s.
- Anjos, C., Magalhaes, M.C.F. ve Abreu, M.M., 2012. Metal (Al, Mn, Pb and Zn) soils extractable reagents for available fraction assesment: Comparison using plants, and dry and moist soils from the Braçalabandoned lead mine area. Portugal, Jaurnal of Geochemical Exploration, 113,45-55.
- Batista, M.J., Abreu, M.M. ve Pinto, M.S., 2007. Biogeochemistry in Neves corvo mining region, ıberian pyrite Belt, Portugal. J.Geo.Exp., 92(2-3):159-176.
- Benton , J. ve Jones, R., 1984. Devlopments in the measurument of trace metal in foods, Anal. Food. cont. 157-206.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Yer Bilimleri ve Jeoloji Mühendisliği (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
15 Aralık 2013
Gönderilme Tarihi
11 Haziran 2013
Kabul Tarihi
16 Ağustos 2013
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2013 Cilt: 37 Sayı: 2