Attepe - Elmadağ-Menteş–Karaçat Demir Sahalarında Yüzey Suyu-Yeraltı Suyu İlişkisinin Araştırılması

Muhterem Demiroğlu; Yüksel Örgün

doi:10.24232/jmd.740540

Attepe - Elmadağ-Menteş–Karaçat Demir Sahalarında Yüzey Suyu-Yeraltı Suyu İlişkisinin Araştırılması

Öz

Çalışmada, Seyhan nehri ana havzasında yer alan Menteş havzası ve yakın çevresinde bulunan, Attepe- Elmadağ-Menteş–Karaçat demir sahalarında yüzey ve yeraltı suları arasındaki ilişki incelenmiştir. İnceleme alanında Prekambiryen-Ordovisiyen yaş aralığında düşük dereceli metamorfizma geçirmiş metakarbonat ve metakırıntılılar ve bunları açılı uyumsuzlukla örten Miyosen konglomeralar ve güncel alüvyonlar yüzeylenmektedir. Havzanın da içinde yer aldığı bölgede, tektonik hareketlerin etkisiyle aşırı kırık, çatlaklı ve yer yer ileri düzeyde karstik yapı kazanmış olan metakarbonatlar ana akifer olarak belirlenmiştir. Menteş deresi karstik akiferin doğal yeraltısuyu boşalım güzergahını ve aynı zamanda aktif güncel karstlaşmanın erozyon seviyesini oluşturmaktadır. Faylar, havzadaki geçirimsiz olan diğer birimlerin yanal ve düşey konumlarını belirleyerek karstik akiferin sürekliliğini engellemiştir. Alansal olarak yağışlarla, yanı sıra Menteş deresinden büyük miktarda noktasal olarak beslenen yeraltı sularının, sığ dolaşımlı ve akiferle temas süresi kısa, 5-10 yıllık genç sular olduğu ortaya konmuştur. Menteş deresi ortalama debisi doğu alt havzası çıkışında 474 L/sn olarak hesaplanmıştır. Debi ölçümleri Menteş deresinden, kurak ve yağışlı devrelerde sırasıyla yaklaşık 150 ve 1000 L/sn suyun, yeraltı suyuna ilave olduğunu göstermiştir. Yeraltı maden ocağının da yer aldığı Karaçat akiferinin yan havzalardan ziyade Menteş deresinden beslendiği belirlenmiştir. Hidrojeolojik değerlendirmeler ve izotop analiz sonuçları önceki çalışmalarda da belirlenen Attepe gölü ile Karaçat akiferi arasında hidrolik bir ilişkinin olmadığı değerlendirmesi teyit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Yüzey suları,Yeraltı suları

Kaynakça

Alan, İ., Şahin, Ş., Altun, İ., Bakırhan, B., Balcı, V., Böke, N., Saçlı, L., Pehlivan, Ş., Kop, A., Hanilçi, N., Çelik, Ö.F., 2007. Orta Torosların jeodinamik evrimi, Ereğli (Konya)-Ulukışla (Niğde)-Karsantı (Adana)-37 Namrun (İçel) yöresi. MTA Rap. No: 11006, 245 s., Ankara (yayınlanmamış). Arda, N., Tiringa, D., Ateşçi, B., Akça, A. ve Tufan, E., 2008. Yahyalı (Kayseri)- Mansurlu (Feke- Adana) yöresi demir sahaları maden jeolojisi ara raporu. MTA Rap. No: 11093, 75 s., Ankara (yayınlanmamış). Arıkan, Y., 1968. Mansurlu (Feke-Yahyalı) demir zuhurları. MTA Derleme No:3992. Ayhan, A., İplikçi, E., 1978. Adana iline bağlı Kozan Feke Saimbeyli civarıının jeolojik etüdü. MTA Derleme No: 6737, Ankara (yayınlanmamış). Ayhan, A., 1988. 1:100.000 ölçekli açınsama nitelikli Türkiye jeoloji haritaları serisi,

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Yer Bilimleri ve Jeoloji Mühendisliği (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Muhterem Demiroğlu ^* Bu kişi benim
0000-0001-5437-6431
Türkiye

Yüksel Örgün Bu kişi benim
0000-0002-5422-2739
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

19 Haziran 2020

Gönderilme Tarihi

1 Ağustos 2019

Kabul Tarihi

8 Ocak 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 44 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.24232/jmd.740540

IZ

https://izlik.org/JA66CG99TW

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Demiroğlu, M., & Örgün, Y. (2020). Attepe - Elmadağ-Menteş–Karaçat Demir Sahalarında Yüzey Suyu-Yeraltı Suyu İlişkisinin Araştırılması. Jeoloji Mühendisliği Dergisi, 44(1), 79-98. https://doi.org/10.24232/jmd.740540

AMA

1.Demiroğlu M, Örgün Y. Attepe - Elmadağ-Menteş–Karaçat Demir Sahalarında Yüzey Suyu-Yeraltı Suyu İlişkisinin Araştırılması. Jeoloji Mühendisliği Dergisi. 2020;44(1):79-98. doi:10.24232/jmd.740540

Chicago

Demiroğlu, Muhterem, ve Yüksel Örgün. 2020. “Attepe - Elmadağ-Menteş–Karaçat Demir Sahalarında Yüzey Suyu-Yeraltı Suyu İlişkisinin Araştırılması”. Jeoloji Mühendisliği Dergisi 44 (1): 79-98. https://doi.org/10.24232/jmd.740540.

EndNote

Demiroğlu M, Örgün Y (01 Haziran 2020) Attepe - Elmadağ-Menteş–Karaçat Demir Sahalarında Yüzey Suyu-Yeraltı Suyu İlişkisinin Araştırılması. Jeoloji Mühendisliği Dergisi 44 1 79–98.

IEEE

[1]M. Demiroğlu ve Y. Örgün, “Attepe - Elmadağ-Menteş–Karaçat Demir Sahalarında Yüzey Suyu-Yeraltı Suyu İlişkisinin Araştırılması”, Jeoloji Mühendisliği Dergisi, c. 44, sy 1, ss. 79–98, Haz. 2020, doi: 10.24232/jmd.740540.

ISNAD

Demiroğlu, Muhterem - Örgün, Yüksel. “Attepe - Elmadağ-Menteş–Karaçat Demir Sahalarında Yüzey Suyu-Yeraltı Suyu İlişkisinin Araştırılması”. Jeoloji Mühendisliği Dergisi 44/1 (01 Haziran 2020): 79-98. https://doi.org/10.24232/jmd.740540.

JAMA

1.Demiroğlu M, Örgün Y. Attepe - Elmadağ-Menteş–Karaçat Demir Sahalarında Yüzey Suyu-Yeraltı Suyu İlişkisinin Araştırılması. Jeoloji Mühendisliği Dergisi. 2020;44:79–98.

MLA

Demiroğlu, Muhterem, ve Yüksel Örgün. “Attepe - Elmadağ-Menteş–Karaçat Demir Sahalarında Yüzey Suyu-Yeraltı Suyu İlişkisinin Araştırılması”. Jeoloji Mühendisliği Dergisi, c. 44, sy 1, Haziran 2020, ss. 79-98, doi:10.24232/jmd.740540.

Vancouver

1.Muhterem Demiroğlu, Yüksel Örgün. Attepe - Elmadağ-Menteş–Karaçat Demir Sahalarında Yüzey Suyu-Yeraltı Suyu İlişkisinin Araştırılması. Jeoloji Mühendisliği Dergisi. 01 Haziran 2020;44(1):79-98. doi:10.24232/jmd.740540