XVIII. YÜZYILDA ANADOLU’DA KONARGÖÇER AŞİRETLERİN YAYLAK-KIŞLAKLARA GÖÇLERİ ESNASINDA YAŞANAN BAZI PROBLEMLER VE ALINAN TEDBİRLER
Öz
XVIII. yüzyıl, Osmanlı İmparatorluğu'nun hem iç hem de dış dinamikler açısından önemli dönüşümlere sahne olduğu bir dönemdir. Bu süreçte, konargöçer aşiretlerin yaylak-kışlak düzeni hem ekonomik yapının hem de toplumsal ilişkilerin belirleyici unsurlarından biri olarak öne çıkmıştır. Temel geçim kaynakları hayvancılık olan ve kısmen ziraatla uğraşan konargöçer aşiretler, hayvanlarına yeterli derecede otlak bulmak amacıyla yaz mevsimlerinde yaylaklara, kış mevsiminde ise kışlaklara göç etmek durumunda idiler. Sahip oldukları kalabalık hayvan sürüleri ile göç hareketlerinde bulunan aşiretler varacakları menzile kadar geçiş güzergâhları üzerindeki yerel halk, idareciler ve diğer bazı aşiret mensuplarıyla problem yaşamışlardır. Bu yaşam tarzı zamanla ciddi problemler doğurmuş ve Osmanlı yönetimi bu sorunlara müdahale etmek durumunda kalmıştır. Bu makalede, konargöçer toplulukların göç yollarında karşılaştığı zorluklar, bu zorlukların toplumsal ve ekonomik etkileri, yerel halk ile yaşanan çatışmalar ve Osmanlı Devleti'nin bu sorunlara karşı geliştirdiği politika ve tedbirler hakkında bilgiler verilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Osmanlı Devleti, Anadolu, Konargöçer Aşiretler, Yaylak-kışlak, Göç ve İskân, Eşkıyalık
Kaynakça
- Akdağ, M. (1999). Türkiye'nin İkitsadi ve İçtimaî Tarihi (1243-1453) (Cilt 1). Ankara: Barış Yayınları.
- Akgündüz, A. (1992). Osmanlı Kanunnameleri (Cilt IV). İstanbul: Osmanlı Araştırmaları Vakfı.
- BOA., A.DVNS.AHK.CZRK.d., 24, 77/2.
- BOA., A.DVNSMHM.d., 111, 30/84, 101/338.
- BOA., A.DVNSMHM.d., 115, 2281.
- BOA., A.DVNSMHM.d., 115, 2740/2741/2742/2743/2744.
- BOA., A.DVNSMHM.d., 115, 485.
- BOA., A.DVNSMHM.d., 121, 15.
- BOA., A.DVNSMHM.d., 134, 223.
- BOA., AE.SMHD.I., 214-16900.