KAMU DİPLOMASİSİNDE BİR YUMUŞAK GÜÇ ÖRNEĞİ: ALPER GEZERAVCI’YA İLİŞKİN ULUSLARARASI MEDYADA YER ALAN HABERLERİN ANALİZİ

Öz

Çalışma, Türkiye’nin ilk astronotu Alper Gezeravcı’nın uzaya gönderilme sürecinin, Türkiye’nin kamu diplomasisi bağlamındaki yumuşak güç stratejilerine katkısını incelemektedir. Çalışmanın amacı, bu uzay misyonunun Türkiye’nin uluslararası görünürlüğünü nasıl artırdığını, dış politika hedeflerine ne ölçüde hizmet ettiğini ve ülkenin uluslararası imajına katkı sağlayıp sağlamadığını analiz etmektir. Çalışma, dijital kamu diplomasisi ve yumuşak güç kavramları çerçevesinde yapılandırılmıştır. Araştırma yöntemi olarak Van Dijk’ın Eleştirel Söylem Analizi modeli benimsenmiştir. Bu kapsamda, 17 Ocak-12 Şubat 2024 tarihleri arasında uluslararası dijital medyada yayınlanan Alper Gezeravcı hakkındaki 14 haber incelenmiştir. İnceleme, hem makro yapı (tematik-şematik düzen) hem de mikro yapı (söylem dili, retorik ve sözcük seçimi) analizlerine dayanmaktadır. Çalışmada, haber metinlerinin Türkiye’nin yumuşak güç inşasına nasıl hizmet ettiği ve hangi dilsel stratejilerle uluslararası algının şekillendirildiği ortaya konmuştur. Elde edilen bulgular, Türkiye’nin Alper Gezeravcı’nın uzay görevi aracılığıyla bilim, teknoloji ve uluslararası iş birliği alanlarındaki kapasitesini görünür kıldığını ve bu sayede uluslararası imajını olumlu yönde etkilediğini göstermektedir. Ayrıca, kamu diplomasisinin geleneksel araçlarının yanında dijital medya ve uzay başarılarının da stratejik iletişim unsurlarına dönüştüğü vurgulanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Kamu Diplomasisi
• Dijital Diplomasi
• Yumuşak Güç
• Alper Gezeravcı
• Türkiye Uzay Ajansı

AN EXAMPLE OF SOFT POWER IN PUBLIC DIPLOMACY: AN ANALYSIS OF NEWS ABOUT ALPER GEZERAVCI IN THE INTERNATIONAL MEDIA

Öz

The study examines the contribution of the process of sending Türkiye’s first astronaut, Alper Gezeravcı, into space to the country’s soft power strategies within the context of public diplomacy. The aim of the research is to analyse how this space mission has enhanced Türkiye’s international visibility, to what extent it has served its foreign policy objectives, and whether it has contributed to the country’s international image. The study is structured within the framework of the concepts of digital public diplomacy and soft power. As the research method, Van Dijk’s Critical Discourse Analysis model has been adopted. In this context, fourteen news articles about Alper Gezeravcı published in international digital media between January 17 and February 12, 2024, were examined. The analysis is based on both macrostructure (thematic-schematic organization) and microstructure (discourse language, rhetoric, and word choice) levels. The study reveals how these news texts contribute to Türkiye’s soft power construction and through which linguistic strategies international perceptions are shaped. The findings indicate that Türkiye, through Alper Gezeravcı’s space mission, has made its capacity in the fields of science, technology, and international cooperation more visible, thereby positively influencing its international image. Moreover, it is emphasized that, alongside traditional tools of public diplomacy, digital media and space achievements have also been transformed into strategic communication instruments.

Anahtar Kelimeler

• Public Diplomacy
• Digital Diplomacy
• Soft Power
• Alper Gezeravcı
• Turkish Space Agency

Kaynakça

1. Cull, N. (2006). ‘Public Diplomacy’ Before Gullion: The Evolution of a Phrase. 6 17, 2024 tarihinde https://uscpublicdiplomacy.org/blog/public-diplomacy-gullion-evolution-phrase adresinden alındı
2. Çağlar, A. (2024). Güç: Sert Güç,Yumuşak Güç ve Akıllı Güç. 6 9, 2025 tarihinde http://www.alicaglar.net.tr/StaticFiles/file/guc-sert-yumusak-ve-akilli-guc.pdf adresinden alındı
3. Çelik, H., & Ekşi, H. (2008). Söylem Analizi. Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi.
4. Dahl, R. A. (tarih yok). THE CONCEPT OF POWER. Department oj Political Science, Yale University, 202-203.
5. Dijk, T. A. (2015). Critical Discourse Analysis. https://discourses.org/wp-content/uploads/2022/07/Teun-A.-van-Dijk-2015-Critical-discourse-Analysis.pdf adresinden alındı
6. Gülen, G. C. (2023, 12). Dıgıtal Diplomacy As A Tool Of Publıc Dıplomacy: A Comparatıve Analysıs On Practıces In Türkiye And Germany.
7. Günay, İ. E. (2022). Van Dijk’in Eleştirel Söylem Analizi Bağlamında Azerbaycan ve Ermenistan Arasındaki Savaşa İlişkin Le Monde ve Le Figaro’da Kullanılan Haber Başlık ve Girişlerinin Analizi. Aksaray İletişim Dergisi, 4(1). 2025 tarihinde alındı
8. Güneş, A. (2019, 1 30). Yazılı Basında Haber Söylemi: 24 Haziran 2018 Cumhurbaşkanlığı ve Milletvekili Seçim Haberlerinin Çözümlenmesi.

9. Gürdal, E. (2021). Dijital Diplomatlar: Dijital Diplomaside Yeni Nesil Diplomatlar. Akademik İzdüşüm Dergisi , 114-127.
10. Kaynar, H. (2022). Kamu Diplomasisinde Haberin Rolü: Anadolu Ajansı Örneği. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi.
11. Köse, E. (2017). Dijital Diplomasi'nin Sosyo-Ekonomik ve Sosyo-Politik Yapıya Etkisi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, 22.
12. Manor, I., & Segev, E. (2015). America's Selfie: How the US Portrays Itself on its Social Media Accounts.
13. Nye, J. S. (2023). Yumuşak Güç Dünya Siyasetinde Başarıının Araçları. Ankara: Serbest Kitaplar.
14. Nye, J. S., & Welch , D. (2018). Küresel Çatışma ve İşbirliğini Anlamak.
15. Polat, H. (2018). Geleneksel Medyada Temsil Sorunu:Alternatif Bir Mecra Olarak Yeni Medya. Karadeniz.
16. Sancak, K. (2024). Uluslararası İlişkilerde Güç Kavramı ve Yumuşak Güç. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
17. Tarhan, D. (2015). Arap Baharı Sürecinde Suriye'de Yaşanan Kimyasal Silah Saldırı Haberlerinin Eleştirel Söylem Analizi: CNN Türk ve CNN International Örneği. (Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi). Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
18. Turan, S., & Esenoğlu, C. (2006, 10). Bir Meşrulaştırma Aracı Olarak Bilişim ve Kitle İletiişim Teknolojileri: Eleştirel Bir Bakış. Eskişehir: Osmangazi Üniversitesİ İİBF Dergisi.
19. Westcott, N. (2008). Digital Diplomacy: The Impact of the Internet on International Relations.
20. Yardım, G., & Doğruel, H. (2019). Eleştirel Söylem Çözümlemesi Bağlamında Haber Metinlerinin İncelenmesi: Pippa Bacca Cinayeti Örneği. 6(1).
21. Yıldırım, T., & Koçak, M. (2024). Dağlık Karabağ Sorunu ile İlgili Alman Yazılı Basınında Yer Alan Haberlerin Eleştirel Söylem Analizi Çerçevesinde Değerlendirilmesi: Bild Gazetesi Örneği. Kamu Yönetimi Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi.
22. (2020, 12). Yeni Uzay Çağı: 21'inci Yüzyılda Kozmik Rekabet 4 Uluslararsı Uzay İstasyonu ve Uzay İstasyonlarının Geleceği. Think Tech STM Teknolojik Düşünce Merkezi.
23. (2024, 1 17). Daily Mail. https://www.dailymail.co.uk/wires/afp/article-12975179/European-crew-poised-private-mission-International-Space-Station.html adresinden alındı
24. (2024, 1 18). Daily Mail. https://www.dailymail.co.uk/wires/reuters/article-12979993/Crew-astronaut-Türkiye-set-launch-space-station.html adresinden alındı
25. (2024, 1 18). Korea Post. https://www.koreapost.com/news/articleView.html?idxno=40961 adresinden alındı
26. (2024, 1 18). NDTV. https://www.ndtv.com/world-news/Türkiyes-1st-astronaut-alper-gezeravci-set-to-launch-for-international-space-station-today-4888734 adresinden alındı
27. (2024, 1 18). Daily Mail. https://www.dailymail.co.uk/wires/ap/article-12980813/Astronauts-Türkiye-Sweden-Italy-launch-space-station-latest-chartered-flight.html adresinden alındı
28. (2024, 1 18). Daily Mail. https://www.dailymail.co.uk/sciencetech/article-12980087/First-European-commercial-astronaut-mission-launch.html adresinden alındı
29. (2024, 1 18). CNN Dünya. https://edition.cnn.com/2024/01/18/world/axiom-3-spacex-nasa-launch-scn/index.html adresinden alındı
30. (2024, 1 18). NDTV World. https://www.ndtv.com/world-news/Türkiyes-1st-astronaut-alper-gezeravci-set-to-launch-for-international-space-station-today-4888734 adresinden alındı
31. (2024, 1 19). The Times Of Indıa. https://timesofindia.indiatimes.com/world/europe/first-astronaut-from-Türkiye-nasa-axiom-3-space-x-international-space-station/articleshow/106970933.cms adresinden alındı
32. (2024, 19 1). Yahoo News. https://www.yahoo.com/news/crew-first-astronaut-Türkiye-set-180417853.html?guce_referrer=aHR0cHM6Ly93d3cuZ29vZ2xlLmNvbS8&guce_referrer_sig=AQAAAM0S-VXj9D9ApBeN2gQBxiuIt-WQRYJlAA4lFjoy0zOeYoZ-z4_sWkRZnDBeOKbjQtCxTDMZc1O76GMuO4f1-ZnMJVkD-tdZCAS7CUx06iyWRR5kI adresinden alındı
33. (2024, 1 19). Le Monde. https://www.yahoo.com/news/crew-first-astronaut-Türkiye-set-180417853.html?guce_referrer=aHR0cHM6Ly93d3cuZ29vZ2xlLmNvbS8&guce_referrer_sig=AQAAAM0S-VXj9D9ApBeN2gQBxiuIt-WQRYJlAA4lFjoy0zOeYoZ-z4_sWkRZnDBeOKbjQtCxTDMZc1O76GMuO4f1-ZnMJVkD-tdZCAS7CUx06iyWRR5kI adresinden alındı
34. (2024, 1 20). Daily Mail. https://www.dailymail.co.uk/wires/reuters/article-12986233/Four-astronauts-including-Türkiyes-arrive-space-station.html adresinden alındı
35. (2024, 1 21). NDTV World. https://www.ndtv.com/world-news/4-man-crew-including-Türkiyes-first-astronaut-arrive-at-international-space-station-4901688 adresinden alındı
36. (2024, 2 12). Euro News. https://www.euronews.com/next/2024/02/12/Türkiye-hails-its-first-astronaut-to-go-to-international-space-station adresinden alındı
37. (2024, 1 19). Le Monde. https://www.lemonde.fr/sciences/article/2024/01/19/une-mission-privee-envoie-quatre-europeens-vers-la-station-spatiale-internationale_6211634_1650684.html adresinden alındı
38. (2024, 1 18). The Korea Post. https://www.koreapost.com/news/articleView.html?idxno=40961 adresinden alındı
39. (2024, 1 19). Le Monde. https://www.lemonde.fr/sciences/article/2024/01/19/une-mission-privee-envoie-quatre-europeens-vers-la-station-spatiale-internationale_6211634_1650684.html adresinden alındı
40. (2024, 1 18). Daily Mail. https://www.dailymail.co.uk/wires/reuters/article-12979993/Crew-astronaut-Türkiye-set-launch-space-station.html adresinden alındı
41. (2024, 1 18). Daily Mail. https://www.dailymail.co.uk/wires/ap/article-12980813/Astronauts-Türkiye-Sweden-Italy-launch-space-station-latest-chartered-flight.html adresinden alındı
42. (2024, 2 12). Euro News. https://www.euronews.com/next/2024/02/12/Türkiye-hails-its-first-astronaut-to-go-to-international-space-station adresinden alındı
43. (2024, 1 18). NDTV World. https://www.ndtv.com/world-news/Türkiyes-1st-astronaut-alper-gezeravci-set-to-launch-for-international-space-station-today-4888734 adresinden alındı
44. (2024, 1 18). Daily Mail. https://www.dailymail.co.uk/sciencetech/article-12980087/First-European-commercial-astronaut-mission-launch.html adresinden alındı