Araştırma Makalesi

Gastrointestinal Sistem Kanserli Hastalarda Öz Yeterlilik İle Yaşam Kalitesi Arasındaki İlişki

Cilt: 18 Sayı: 4 15 Ekim 2025
PDF İndir
TR EN

Gastrointestinal Sistem Kanserli Hastalarda Öz Yeterlilik İle Yaşam Kalitesi Arasındaki İlişki

Öz

Amaç: Bu çalışmanın amacı, gastrointestinal sistem (GİS) kanserli hastalarda öz yeterlilik ile yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Yöntem: Tanımlayıcı, karşılaştırmalı, kesitsel ve korelasyonel nitelikte olan çalışma, Mayıs 2022- Mayıs 2023 tarihleri arasında bir üniversite hastanesinde tedavi görmekte olan 100 kanser hastası ile yürütülmüştür. Araştırmanın verileri, “Sosyodemografik ve Hastalık Özelliklerine İlişkin Bilgi Formu”, “Genel Öz-Yeterlilik Ölçeği (GÖYÖ)”, “Avrupa Kanser Araştırma ve Tedavi Organizasyonu Yasam Kalitesi Ölçeği (EORTC QLQ C-30)” ve “Karnofsky Performans Skalası (KPS)” kullanılarak yüz yüze toplanmıştır. Bulgular: GİS kanserli hastalarının GÖYÖ toplam puan ortalamaları 33,74±5,93, EORTC QLQ C-30 alt boyutların toplam puan ortalamaları; Semptom Ölçeği’nin 32,05±18,13 (minimum 0, maksimum 97,44), Fonksiyonel Ölçeği’nin 65,02±20,31 (minimum 0, maksimum 100), Genel Sağlık Ölçeği’nin 55,75±25,00 (minimum 0, maksimum 100) ‘tür. KPS toplam puan ortalamalarının 59,30±9,01 olduğu belirlenmiştir. EORTC QLQ C-30 toplam puanı ile GÖYÖ toplam puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı ve negatif yönlü ilişki bulunmaktadır (p<0,01). Sonuç: GİS kanserli hastaların öz yeterlilikleri arttıkça yaşam kalitelerinin arttığı saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aaronson, NK., Ahmedzai, S., Bergman, B. (1993). The european organization for research and Treatment of cancer QLQ-C30: A quality-of-life. International Clinical Trials İn Oncology.85: 365–376.
  2. Altıntaş, B. & Altıntaş, M. (2023). Öz-Yeterlilik ve Çalışmaya Tutkunluk İlişkisi Üzerine Bir Araştırma. Journal of Social, Humanities and Administrative Sciences, 9(61):2366-2376.
  3. Akin, S., & Kas Guner, C. (2019). Investigation of the relationship among fatigue, self‐efficacy and quality of life during chemotherapy in patients with breast, lung or gastrointestinal cancer. European Journal of Cancer Care, 28(1), 12898.
  4. Bandura, A. (1977). Self-efficacy: Toward a unifying theory of behavioral change. Psychological Review, 84(2), 191–215.
  5. Bauer, M.R., Bright, E. E., MacDonald, J. J., Cleary, E.H., Hines, O.J., & Stanton, A.L. (2018). Quality of life in patients with pancreatic cancer and their caregivers: a systematic review. Pancreas, 47(4), 368-375.
  6. Beser, N & Öz, F. (2003). Kemoterapi alan lenfomalı hastaların anksiyete depresyon düzeyleri ve yaşam kalitesi. Celal Bayar Üniversitesi Hemşirelik Yüksek Okulu Dergisi, 7(1): 47-58.
  7. Cai, J., Lin, Y., & Zhou, X. (2022). Functional status and quality of life in gastric cancer patients: The mediating role of symptom burden. Supportive Care in Cancer, 30(5), 4263–4271. https://doi.org/10.1007/s00520-021-06768-9
  8. Catto, J. W., Downing, A., Mason, S., Wright, P., Absolom, K., Bottomley, S., ... & Glaser, A. W. (2021). Quality of life after bladder cancer: a cross-sectional survey of patient-reported outcomes. European urology, 79(5), 621-632.,

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Dahili Hastalıklar Hemşireliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

19 Ekim 2025

Yayımlanma Tarihi

15 Ekim 2025

Gönderilme Tarihi

11 Ekim 2023

Kabul Tarihi

14 Ekim 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 18 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Karadağ, E., Yaşa, Y., & Uğur, Ö. (2025). Gastrointestinal Sistem Kanserli Hastalarda Öz Yeterlilik İle Yaşam Kalitesi Arasındaki İlişki. Etkili Hemşirelik Dergisi, 18(4), 593-605. https://doi.org/10.46483/jnef.1362122
AMA
1.Karadağ E, Yaşa Y, Uğur Ö. Gastrointestinal Sistem Kanserli Hastalarda Öz Yeterlilik İle Yaşam Kalitesi Arasındaki İlişki. JNEF. 2025;18(4):593-605. doi:10.46483/jnef.1362122
Chicago
Karadağ, Ezgi, Yağmur Yaşa, ve Özlem Uğur. 2025. “Gastrointestinal Sistem Kanserli Hastalarda Öz Yeterlilik İle Yaşam Kalitesi Arasındaki İlişki”. Etkili Hemşirelik Dergisi 18 (4): 593-605. https://doi.org/10.46483/jnef.1362122.
EndNote
Karadağ E, Yaşa Y, Uğur Ö (01 Ekim 2025) Gastrointestinal Sistem Kanserli Hastalarda Öz Yeterlilik İle Yaşam Kalitesi Arasındaki İlişki. Etkili Hemşirelik Dergisi 18 4 593–605.
IEEE
[1]E. Karadağ, Y. Yaşa, ve Ö. Uğur, “Gastrointestinal Sistem Kanserli Hastalarda Öz Yeterlilik İle Yaşam Kalitesi Arasındaki İlişki”, JNEF, c. 18, sy 4, ss. 593–605, Eki. 2025, doi: 10.46483/jnef.1362122.
ISNAD
Karadağ, Ezgi - Yaşa, Yağmur - Uğur, Özlem. “Gastrointestinal Sistem Kanserli Hastalarda Öz Yeterlilik İle Yaşam Kalitesi Arasındaki İlişki”. Etkili Hemşirelik Dergisi 18/4 (01 Ekim 2025): 593-605. https://doi.org/10.46483/jnef.1362122.
JAMA
1.Karadağ E, Yaşa Y, Uğur Ö. Gastrointestinal Sistem Kanserli Hastalarda Öz Yeterlilik İle Yaşam Kalitesi Arasındaki İlişki. JNEF. 2025;18:593–605.
MLA
Karadağ, Ezgi, vd. “Gastrointestinal Sistem Kanserli Hastalarda Öz Yeterlilik İle Yaşam Kalitesi Arasındaki İlişki”. Etkili Hemşirelik Dergisi, c. 18, sy 4, Ekim 2025, ss. 593-05, doi:10.46483/jnef.1362122.
Vancouver
1.Ezgi Karadağ, Yağmur Yaşa, Özlem Uğur. Gastrointestinal Sistem Kanserli Hastalarda Öz Yeterlilik İle Yaşam Kalitesi Arasındaki İlişki. JNEF. 01 Ekim 2025;18(4):593-605. doi:10.46483/jnef.1362122

Etkili Hemşirelik Dergisi ULAKBİM Türk Tıp Dizini, Türk Medline, Türkiye Atıf Dizini, Şubat 2021 tarihinden beri EBSCO Host ve 26 Ekim 2021 tarihinden itibaren DOAJ  14 Kasım 2022 tarihinden beri SCOPUS tarafından indekslenmektedir.

Dokuz Eylül Üniversitesi Yayınevi Web Sitesi
https://kutuphane.deu.edu.tr/yayinevi/

Dergi İletişim Bilgileri Sayfası
https://dergipark.org.tr/tr/pub/jnef/contacts

Etkili Hemşirelik DergisiDergisi Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.