Araştırma Makalesi

0-12 Yaş Çocuğu Olan Ebeveynlerin Sağlık Okuryazarlık Düzeyinin Akılcı Antibiyotik Kullanım Algılarına Etkisi

Cilt: 16 Sayı: 4 15 Ekim 2023
PDF İndir
EN TR

0-12 Yaş Çocuğu Olan Ebeveynlerin Sağlık Okuryazarlık Düzeyinin Akılcı Antibiyotik Kullanım Algılarına Etkisi

Öz

Giriş: Antibiyotiklerin yanlış ve gereksiz kullanımı sonucu oluşan antibityotik direnci önemli bir halk sağlığı sorunudur. Çocukların antibiyotik kullanımı aileleri tarafından yönetilmektedir. Amaç: 0-12 yaş çocuğu olan ebeveynlerin sağlık okuryazarlık düzeylerinin akılcı antibiyotik kullanımına etkisidir. Yöntem: Tanımlayıcı ve ilişkisel bu araştırma Ocak-Mart 2022 tarihleri arasında üç Aile Sağlığı Merkezi’nde (ASM) 708 ebeveyn ile yürütülmüştür. Veriler; tanımlayıcı bilgi formu, Anne-baba antibiyotik algıları ölçeği, sağlık-okuryazarlık ölçeği ile toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde ortalama, bağımlı gruplarda t testi, tek yönlü varyans analizi, pearson korelasyon, ve regresyon analizi kullanılmıştır. Bulgular: Ebeveynlerin akılcı antibiyotik kullanım algısını en çok sağlık güvencesi varlığı (β=-6.57), anne eğitim düzeyi (β=5.15), son bir yılda antibiyotik kullanımı (β=1.78), yaşanılan yer (β=-1.47) ve sağlık okuryazarlık düzeyi (β= .444) etkilediği saptanmıştır. Sonuç: Ebeveynlerin akılcı antibiyotik kullanım algıları sağlık okuryazarlık düzeyleri ve bazı sosyo-demografik özelliklerden etkilendiği bulunmuştur. Bu doğrultuda özellikle riskli gruplarda bulunan ebeveynlerin akılcı antibiyotik kullanım algılarını yükseltmek için sağlık okuryazarlık eğitimlerinin verilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Al-Ayed, M. S. Z. (2019). Parents’ knowledge, attitudes and practices on antibiotic use by children. Saudi Journal of Medicine & Medical Sciences, 7(2), 93.
  2. Alumran, A., Hou, X. Y., Sun, J., Yousef, A. A., & Hurst, C. (2014). Assessing the construct validity and reliability of the parental perception on antibiotics (PAPA) scales. BMC Public Health, 14, 1-9.
  3. Ashiru-Oredope, D., Susan Hopkins on behalf of the English Surveillance Programme for Antimicrobial Utilization and Resistance Oversight Group, Kessel, A., Hopkins, S., Ashiru-Oredope, D., Brown, B., ... & Young, T. (2013). Antimicrobial stewardship: English surveillance programme for antimicrobial utilization and resistance (ESPAUR). Journal of Antimicrobial Chemotherapy, 68(11), 2421-2423.
  4. Battah, M., Halboup, A., Othman, G., Mansoure, A. A., Sulaiman, S. A. S., Ali, F., ... & Ibrahim, M. I. M. (2021). Knowledge, Attitude, and Practice of Antibiotic Use and Its Resistance among Undergraduate Students at the University of Science and Technology, Sana’a, Yemen. Journal of Hunan University Natural Sciences, 48(11).
  5. Bayık-Temel, A., & Aras, Z. (2017). Sağlık Okuryazarlığı Ölçeğinin Türkçe formunun geçerlilik ve güvenirliğinin değerlendirilmesi. Florence Nightingale Hemşirelik Dergisi, 25(2), 85-94.
  6. Bhattacharya, A., Hopkins, S., Sallis, A., Budd, E. L., & Ashiru-Oredope, D. (2017). A process evaluation of the UK-wide Antibiotic Guardian campaign: developing engagement on antimicrobial resistance. Journal of Public Health, 39(2), e40-e47.
  7. Bosley, H., Henshall, C., Appleton, J. V., & Jackson, D. (2018). A systematic review to explore influences on parental attitudes towards antibiotic prescribing in children. Journal of Clinical Nursing, 27(5-6), 892-905.
  8. Broniatowski, D. A., Klein, E. Y., & Reyna, V. F. (2015). Germs are germs, and why not take a risk? Patients’ expectations for prescribing antibiotics in an inner-city emergency department. Medical Decision Making, 35(1), 60-67.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Hemşirelik (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

15 Ekim 2023

Yayımlanma Tarihi

15 Ekim 2023

Gönderilme Tarihi

28 Haziran 2022

Kabul Tarihi

22 Nisan 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 16 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Gürkan, K. P. (2023). 0-12 Yaş Çocuğu Olan Ebeveynlerin Sağlık Okuryazarlık Düzeyinin Akılcı Antibiyotik Kullanım Algılarına Etkisi. Etkili Hemşirelik Dergisi, 16(4), 460-472. https://doi.org/10.46483/jnef.1375514
AMA
1.Gürkan KP. 0-12 Yaş Çocuğu Olan Ebeveynlerin Sağlık Okuryazarlık Düzeyinin Akılcı Antibiyotik Kullanım Algılarına Etkisi. JNEF. 2023;16(4):460-472. doi:10.46483/jnef.1375514
Chicago
Gürkan, Kübra Pınar. 2023. “0-12 Yaş Çocuğu Olan Ebeveynlerin Sağlık Okuryazarlık Düzeyinin Akılcı Antibiyotik Kullanım Algılarına Etkisi”. Etkili Hemşirelik Dergisi 16 (4): 460-72. https://doi.org/10.46483/jnef.1375514.
EndNote
Gürkan KP (01 Ekim 2023) 0-12 Yaş Çocuğu Olan Ebeveynlerin Sağlık Okuryazarlık Düzeyinin Akılcı Antibiyotik Kullanım Algılarına Etkisi. Etkili Hemşirelik Dergisi 16 4 460–472.
IEEE
[1]K. P. Gürkan, “0-12 Yaş Çocuğu Olan Ebeveynlerin Sağlık Okuryazarlık Düzeyinin Akılcı Antibiyotik Kullanım Algılarına Etkisi”, JNEF, c. 16, sy 4, ss. 460–472, Eki. 2023, doi: 10.46483/jnef.1375514.
ISNAD
Gürkan, Kübra Pınar. “0-12 Yaş Çocuğu Olan Ebeveynlerin Sağlık Okuryazarlık Düzeyinin Akılcı Antibiyotik Kullanım Algılarına Etkisi”. Etkili Hemşirelik Dergisi 16/4 (01 Ekim 2023): 460-472. https://doi.org/10.46483/jnef.1375514.
JAMA
1.Gürkan KP. 0-12 Yaş Çocuğu Olan Ebeveynlerin Sağlık Okuryazarlık Düzeyinin Akılcı Antibiyotik Kullanım Algılarına Etkisi. JNEF. 2023;16:460–472.
MLA
Gürkan, Kübra Pınar. “0-12 Yaş Çocuğu Olan Ebeveynlerin Sağlık Okuryazarlık Düzeyinin Akılcı Antibiyotik Kullanım Algılarına Etkisi”. Etkili Hemşirelik Dergisi, c. 16, sy 4, Ekim 2023, ss. 460-72, doi:10.46483/jnef.1375514.
Vancouver
1.Kübra Pınar Gürkan. 0-12 Yaş Çocuğu Olan Ebeveynlerin Sağlık Okuryazarlık Düzeyinin Akılcı Antibiyotik Kullanım Algılarına Etkisi. JNEF. 01 Ekim 2023;16(4):460-72. doi:10.46483/jnef.1375514

Etkili Hemşirelik Dergisi ULAKBİM Türk Tıp Dizini, Türk Medline, Türkiye Atıf Dizini, Şubat 2021 tarihinden beri EBSCO Host ve 26 Ekim 2021 tarihinden itibaren DOAJ  14 Kasım 2022 tarihinden beri SCOPUS tarafından indekslenmektedir.

Dokuz Eylül Üniversitesi Yayınevi Web Sitesi
https://kutuphane.deu.edu.tr/yayinevi/

Dergi İletişim Bilgileri Sayfası
https://dergipark.org.tr/tr/pub/jnef/contacts

Etkili Hemşirelik DergisiDergisi Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.