Doğum Şeklinin Doğum Sonrası Fiziksel Yakınmalar ve Anksiyete Düzeyine Etkisinin Değerlendirilmesi

Öz

Giriş: Doğum sonrası fiziksel ve duygusal şikayetlerin değerlendirilmesi, bakımın planlanması ve anne ve bebek sağlığının iyileştirilmesi açısından önemlidir. Amaç: Bu çalışmanın amacı, doğum şeklinin doğum sonrası fiziksel yakınmalar ve anksiyete düzeyi üzerindeki etkisini değerlendirmektir. Yöntem: Bu tanımlayıcı kesitsel çalışma Kasım 2021- Nisan 2022 tarihleri arasında Muş ilindeki bir hastanenin kadın doğum kliniğinde yapılmıştır. Çalışma vajinal ve sezaryen ile doğum yapan toplam 250 annenin katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Veriler “Tanıtıcı Bilgi Formu”, “Postpartum Fiziksel Semptom Şiddet Ölçeği” ve “Durumluk Kaygı Envanteri” kullanılarak toplanmıştır. Veriler ki-kare testi, bağımsız örneklem t-testi ve One-Way Anova testi kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: Çalışmada vajinal doğum yapan annelerin Doğum Sonrası Fiziksel Semptom Şiddeti Ölçeği puan ortalaması (7,06±5,83) sezaryen ile doğum yapan annelere (8,76±4,34) göre daha düşük bulunmuştur. Vajinal doğum yapan annelerin %54,4’ünün en az bir fiziksel yakınması ve %24’ünün anksiyetesi varken; sezaryen ile doğum yapan annelerin %80’inin en az bir fiziksel yakınması, %64,8’inin anksiyetesi vardı. Doğum şekli ile doğum sonrası fiziksel yakınmalar ve anksiyete düzeyi arasındaki fark anlamlıydı (p<.05). Doğum Sonrası Fiziksel Semptom Şiddeti Ölçeği ve Durumluk Anksiyete Envanteri ortalama puanları vajinal doğumlarda sezaryen doğumlara kıyasla daha düşük bulundu (p<.05). Sonuç: Doğum şekli, doğum sonrası fiziksel yakınmaları ve anksiyete düzeyini etkilediğinden, semptom odaklı bakım önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Postpartum
• Vajinal Doğum
• Sezaryen Doğum
• Fiziksel Yakınma
• Kaygı.

The Relationship Between Mode of Delivery and Postpartum Physical Complaints and Anxiety

Öz

Background: Assessment of postpartum physical and emotional complaints is important for planning care and improving maternal and infant health. Objective: The aim of this study was to evaluate the effect of mode of delivery on postpartum physical complaints and anxiety level. Method: This descriptive cross-sectional study was conducted between November 2021 and April 2022 in the obstetrics clinic of a hospital in Muş province. The study was conducted with the participation of a total of 250 mothers who gave birth vaginally and by cesarean section. Data were collected using the “Descriptive Information Form”, “Postpartum Physical Symptom Severity Scale” and “State Anxiety Inventory”. Data were analyzed using chi-square test, independent sample t-test and One-Way Anova test. Results: In the study, the mean score of the Postpartum Physical Symptom Severity Scale of mothers who gave birth vaginally (7.06±5.83) was found to be lower than mothers who gave birth by cesarean section (8.76±4.34). While 54.4% of mothers who gave birth vaginally had at least one physical complaint and 24% had anxiety, 80% of mothers who gave birth by cesarean section had at least one physical complaint and 64.8% had anxiety. The difference between mode of delivery and postpartum physical complaints and anxiety level was significant (p<.05). Postpartum Physical Symptom Severity Scale and State Anxiety Inventory mean scores were lower in vaginal deliveries compared to cesarean deliveries (p<.05). Conclusion: Since the mode of delivery affects the level of postpartum physical complaints and anxiety, symptom- oriented care is recommended.

Kaynakça

1. Ali E. (2018). Women’s experiences with postpartum anxiety disorders: a narrative literature review. International journal of women’s health, 10, 237–249.
2. Aksoy Derya, Y., Erdemoğlu, Ç., Benli, T. E., Karakayalı Ay, Ç. (2024). Lohusalarda travmatik doğum algısının postpartum fiziksel semptom şiddetine etkisi. Ebelik Ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 7(1), 159–166.
3. Aksu, S., Çatalgöl, Ş. (2017). Kadınların doğum sonrası uzun dönem fiziksel sağlık problemleri ve algıladıkları sağlık düzeyi ile ilişkisi. KASHED, 3(2),22–42.
4. Aksu, S., Varol, F.G., Hotun Sahin, N. (2017). Long- term postpartum health problems in Turkish women: prevalence and associations with self-rated health. Contemp Nurse, 53,167–81.
5. Arkan, G., Egelioğlu Çetişli, N. (2017). Validity and reliability study of postpartum physical Arkan, G., Egelioğlu Çetişli, N. (2017). Validity and reliability study of postpartum physical symptom severıty scale. JASCD, 4,18–34.
6. Arasan, A., & Cambaz Ulaş, S. (2022). The Effect of Women’s Mode of Delıvery and Anxiety on Early Mother-Infant Interactıon: A Study from Turkey. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi, 7(2), 463–474.
7. Bağcı, S., Altuntuğ, K. (2016). Problems experienced by mothers in postpartum period and their associations with quality of life. International Journal of Human Sciences, 13,3266–79.
8. Bakır, S., Gök, E., Gün, S., & Kavlak, O. (2024). Vajinal Doğum Yapan Kadınların Epizyotomi ile İlgili Görüşleri ve Doğum Memnuniyeti. TOGÜ Sağlık Bilimleri Dergisi, 4(1), 50–65.

9. Chang, S. R., Chen, K. H., Ho, H. N., Lai, Y. H., Lin, M. I., Lee, C. N., & Lin, W. A. (2015). Depressive symptoms, pain, and sexual dysfunction over the first year following vaginal or cesarean delivery: A prospective longitudinal study. International Journal of Nursing Studies, 52(9), 1433–1444.
10. Chung, F. F., Wan, G. H., Kuo, S. C., Lin, K. C., & Liu, H. E. (2018). Mother-infant interaction quality and sense of parenting competence at six months postpartum for first- time mothers in Taiwan: a multiple time series design. BMC Pregnancy and Childbirth, 18(1), 365.
11. Cooklin, A.R., Amir, L.H., Jarman, J., Cullinane, M., Donath, S.M. (2015). CASTLE study team. Maternal physical health symptoms in the first 8 weeks postpartum among primiparous australian women. Birth, 42(3), 254– 60.
12. Çapık, A., Karaman, Özlü, Z., Soydan, S., Ejder, Apay, S., Avşar, G., Özer, N., & Arslan, S. (2016). Sezaryen ameliyati olan lohusalarda progresif gevşeme egzersizlerinin ağrı kontrolü üzerine etkisi. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 19(1), 58–64.
13. Dennis, C. L., Coghlan, M., & Vigod, S. (2013). Can we identify mothers at-risk for postpartum anxiety in the immediate postpartum period using the State-Trait Anxiety Inventory?. Journal of Affective Disorders, 150(3), 1217–1220.
14. Downe, S., Finlayson, K., Oladapo, O. T., Bonet, M., & Gülmezoglu, A. M. (2022). Effect of mode of delivery on maternal health-related quality of life: a systematic review and meta-analysis. BMC Pregnancy and Childbirth, 22, 4473.
15. Dönmez, S., Yeniel, Ö. A., Kavlak, O. (2014). Vajinal doğum ve sezaryen doğum yapan gebelerin durumluk kaygı düzeylerinin karşılaştırılması. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 3(3), 908–920.
16. Egelioğlu Çetişli, N., Işık, S., Kahveci, M., Hacılar, A. (2020). Postpartum physical symptom severity and breastfeeding behaviour of primipar mother according to their birth type. HEAD, 17, 98-103.
17. Elmas, S., Aluş Tokat, M. (2016). Yenidoğanın beslenme şeklinin anne uyku ve yorgunluğuna etkisi. DEUHFED, 9,45–51.
18. Fairbrother, N., Janssen, P., Antony, M.M., Tucker, E., Young, A.H. (2016). Perinatal anxiety disorder prevalence and incidence. J Affect Disord, 200,148–155.
19. Field T. (2018). Postnatal anxiety prevalence, predictors and effects on development: A narrative review. Infant Behavior & Development, 51, 24–32.
20. Hakanen, H., Flykt, M., Sinervä, E., Nolvi, S., Kataja, E. L., Pelto, J., Karlsson, H., Karlsson, L., & Korja, R. (2019). How maternal pre- and postnatal symptoms of depression and anxiety affect early mother-infant interaction?. Journal of Affective Disorders, 257, 83–90.
21. Işık, G., Egelioğlu Çetişli, N., Başkaya, V.A. (2018). Postpartum pain, fatigue levels and breastfeeding self- efficacy according to type of birth. DEUHFED, 11, 224– 32.
22. Karaçay Yıkar, S., Nazik, E. (2022). Doğum sonu fiziksel semptomlar ve hemşirelik/ebelik bakımı. Journal of Midwifery and Health Sciences, 5(2), 79–84.
23. Kılıç, A. F. (2022). Değişkenlerin kategori sayılarının ve dağılımlarının korelasyon katsayılarına etkisi. Ege Eğitim Dergisi, 23(1), 50–80.
24. Maria, C., Ramesh, N., Johnson, A.R., Prince,P.M., Rodrigues,A., Lekha,A., Elias,A.(2021).Prevalence and determinants of postpartum anxiety among women availing health services at a rural maternity hospital in south ındia. J South Asian Feder Obst Gynae, 13(1),1–5.
25. Martínez-Galiano, J. M., Delgado-Rodríguez, M., Rodríguez-Almagro, J., & Hernández-Martínez, A. (2019). Symptoms of Discomfort and Problems Associated with Mode of Delivery During the Puerperium: An Observational Study. International Journal of Environmental Research and Public Health, 16(22), 4564.
26. Öner, N., & Le Compte A. Durumluk/Sürekli Kaygı Envanteri El Kitabı, 1. Baskı, Boğaziçi Üniversitesi Yayınları, İstanbul, 1983. ss: 1–26.
27. Paul, I. M., Downs, D. S., Schaefer, E. W., Beiler, J. S., & Weisman, C. S. (2013). Postpartum anxiety and maternal- infant health outcomes. Pediatrics, 131(4), e1218–e1224.
28. Pereira, T.R.C., Souza, F.G., Beleza, A.C.S. (2017). Implications of pain in functional activities in immediate postpartum period according to the mode of delivery and parity: an observational study. Braz J Phys Ther, 21(1), 37–43.
29. Rowlands, I.J., Redshaw, M. (2012). Mode of birth and women’s psychological and physical wellbeing in the postnatal period. BMC Pregnancy Childbirth, 12,138.
30. Shlomi Polachek, I., Huller Harari, L., Baum, M., & Strous, R. D. (2014). Postpartum anxiety in a cohort of women from the general population: risk factors and association with depression during last week of pregnancy, postpartum depression and postpartum PTSD. The Israel journal of psychiatry and related sciences, 51(2), 128–134.
31. Uğurlu, M., Acavut, G, Yeşilçınar, İ, Karaşahin, K,E. (2021). Physical symptom severity of women in the early postpartum period. Bezmialem Science, 9(4),415–23.
32. Üstgörül, S., Yanıkkerem, E. (2017). Postpartum dönemde kadınların psikososyal durumları ve etkileyen risk faktörleri. JAREN, 3(Ek sayı), 61–68.
33. World Health Organization (WHO). 2015. WHO Statement on caesarean section rates 2015. Accessed April 6, 2021. https://apps.who.int/iris/bitstream/ handle/10665/161442/WHO_RHR_15.02_eng.pdf. 12 Eylül 2023.
34. Wilkie, S., Crawley, R., Button, S., Thornton, A., Ayers, S. (2018). Assessing physical symptoms during the postpartum period: reliability and validity of the primary health questionnaire somatic symptom subscale (PHQ- 15). J Psychosom Obstet Gynaecol, 39(1),56–63.