HEMŞİRELİK ÖĞRENCİLERİNİN KLİNİK UYGULAMA ALANLARINDAKİ ŞİDDET YÖNETİMİ YETERLİLİKLERİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER

Rabiye Erenoğlu

doi:10.46483/jnef.1457929

HEMŞİRELİK ÖĞRENCİLERİNİN KLİNİK UYGULAMA ALANLARINDAKİ ŞİDDET YÖNETİMİ YETERLİLİKLERİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER

Öz

Giriş: Dünya genelinde sağlık bakım ortamlarındaki şiddet oranlarının gün geçtikçe arttığı görülmektedir. Amaç: Araştırma, hemşirelik bölümü öğrencilerinin klinik uygulama alanlarındaki şiddet yönetimi yeterliliklerini ve etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı-kesitsel türdeki araştırma, Akdeniz bölgesinde yer alan bir ildeki üniversitenin 2022-2023 öğretim yılında sağlık bilimleri fakültesi hemşirelik bölümünde okuyan 410 öğrenci (katılım oranı %91) ile tamamlanmıştır. Veriler “Tanıtıcı Bilgi Formu” ve “Hemşirelik Öğrencileri İçin Uygulama Alanlarında Şiddet Yönetimi Yeterlik Ölçeği” kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde sayı, yüzde, ortalama, standart sapma ile Mann-Whitney U ve Kruskal Wallis testleri kullanılmıştır. Bulgular: Öğrencilerin yaş ortalamasının 20.82±1.76 yıl, %67.1’inin kadın, %35.6’sının 3. sınıf öğrencisi ve %94.6’nın bekar olduğu belirlenmiştir. “Hemşirelik Öğrencileri İçin Uygulama Alanlarında Şiddet Yönetimi Yeterlilik Ölçeği” toplam puan ortalaması 100.60±15.99 (orta düzeyin üstü) bulunmuştur. Araştırmada cinsiyet, sınıf, anne- baba eğitim düzeyi, gelir düzeyi , en uzun süre yaşadığı yerleşim yeri ve aile tipi ile uygulama alanlarında şiddet yönetimi yeterlilik ölçeği toplam puan ortalaması arasında farkın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı saptanmıştır (p>0.05). Öğrencilerin %65.8’nin klinik uygulama alanlarında herhangi bir şiddet türüne maruz kaldıkları, şiddeti uygulayanların %29.3’ünün hemşireler olduğu, maruz bırakıldıkları şiddet türünün ne olduğu sorusuna; %46.2’sinin sözel şiddet yanıtı verdiği saptanmıştır. Sonuç: Gelecekteki hemşireleri korumak için şiddet davranışını önlemeye ve ele almaya yönelik yeni stratejiler geliştirmek önemlidir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Destekleyen kurum bulunmamaktadır.

Etik Beyan

Bu araştırma; ilgili üniversitenin Sosyal ve Beşeri Bilimler Bilimsel Araştırma Ve Yayın Etiği Kurulu tarafından onaylanmıştır. (Toplantı Tarihi: 2022, Toplantı sayısı:12, Karar sayısı:18). Ayrıca ölçeklerin kullanılabilmesi için ölçekleri geliştiren yazardan elektronik posta yolu ile izin alınmıştır. Veriler toplanmadan önce öğrencilere; Helsinki Bildirgesine uygun olarak araştırmanın amacı, gönüllüğün esas olduğu ve verecekleri yanıtların gizli tutulup yalnızca bilimsel veri olarak değerlendirileceği konularında açıklama yapılarak sözel onam alınmıştır.

Kaynakça

Aktura, S. Ç., ve Çelik, H. (2025). Empathetic attitudes and violence management skills in nursing students: relationships and outcomes. Sakarya Tıp Dergisi, 15(1), 23-29. https://doi.org/10.31832/smj.1540331
Aljohani, B., Burkholder, J., Tran, Q. K., Chen, C., Beisenova, K., ve Pourmand, A. (2021). workplace violence in the emergency department: a systematic review and meta- analysis. Public Health, 196, 186-197. https://doi.org/10.1016/j.puhe.2021.02.009
Bahadır-Yılmaz, E. (2021). Relationship between nursing students’ exposure to colleague violence and stress levels in nursing education. Central European Journal of Nursing and Midwifery, 12(4), 505.
Budin, W. C., Brewer, C. S., Chao, Y. Y., ve Kovner, C. (2013). Verbal abuse from nurse colleagues and work environment of early career registered nurses. Journal of Nursing Scholarship, 45(3), 308-316. https://doi.org/10.1111/jnu.12033
Ceylantekin, Y., ve Doğan, A. (2022). Hemşirelik Öğrencilerinde Mobbingin Güdülenme Kaynakları Ve Sorunlarına Etkisi. Socıal Scıences Studıes Journal (SSSJournal), 8(100), 2494-2501. http://dx.doi.org/10.29228/sssj.63604
Chang, H. E., ve Cho, S. H. (2016). Workplace violence and job outcomes of newly licensed nurses. Asian nursing research, 10(4), 271-276. https://doi.org/10.1016/j.anr.2016.09.001
Dafny, H. A., Beccaria, G., ve Muller, A. (2022). Australian nurses' perceptions about workplace violence management, strategies and support services. Journal Of Nursing Management, 30(6), 1629-1638. https://doi.org/10.1111/jonm.13522
Dafny, H. A., Champion, S., Pearson, V., ve Brown, S. (2023). Nursing students’ experiences of workplace violence in clinical practice: a qualitative systematic review protocol. Jbı Evidence Synthesis, 21(5), 1058-1063. 10.11124/JBIES-22-00207

Dafny, H. A., ve Beccaria, G. (2020). I do not even tell my partner: nurses’ perceptions of verbal and physical violence against nurses working in a regional hospital. Journal Of Clinical Nursing, 29(17-18), 3336-3348. https://doi.org/10.1111/jocn.15362
Dehghan-Chaloshtari, S., ve Ghodousi, A. (2020). Factors and characteristics of workplace violence against nurses: a study in Iran. Journal of interpersonal violence, 35(1-2), 496-509. https://doi.org/10.1177/0886260516683175
Dinçer, N. Ü., Görgülü, R. S., ve Boyacıoğlu, A. (2023). Hemşirelerin işyeri şiddetine maruz kalma durumları ile iş doyumları ve işten ayrılma eğilimleri. Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi, Özel Sayı, 42-54.
Donmez, S., ve Gumussoy, S. (2019). The status of newly graduated nurses being subjected to violence. International Medicine, 1(2), 51-57.
Gimenez Lozano, J. M., Martínez Ramón, J. P., ve Morales Rodríguez, F. M. (2021). doctors and nurses: a systematic review of the risk and protective factors in workplace violence and burnout. International Journal Of Environmental Research And Public Health, 18(6), 3280. https://doi.org/10.3390/ijerph18063280
Hallett, N., Gayton, A., Dickenson, R., Frankel, M., ve Dickens, G. (2023). Student nurses' experiences of workplace violence: a mixed methods systematic review and meta- analysis. Nurse Education Today, 105845. https://doi.org/10.1016/j.nedt.2023.105845
Havaei, F. (2021, January). Does the type of exposure to workplace violence matter to nurses’ mental health?. In Healthcare ,9(1),41. https://doi.org/10.3390/healthcare9010041
Jang, S. J., Son, Y. J., ve Lee, H. (2022). Prevalence, associated factors and adverse outcomes of workplace violence towards nurses in psychiatric settings: a systematic review. International Journal Of Mental Health Nursing, 31(3), 450-468. https://doi.org/10.1111/inm.12951
Jeong, Y., ve Lee, K. (2020). The Development and effectiveness of a clinical training violence prevention program for nursing students. International Journal Of Environmental Research And Public Health, 17(11), 4004. https://doi.org/10.3390/ijerph17114004
Karabey, T., Çevik, B. E., ve Süha, B. K. (2023). Determination of nursing students’ resilience levels, care behaviors, and violence management competencies: a descriptive, cross-sectional, and relational study. Perspectives in Psychiatric Care, 2023. https://doi.org/10.1155/2023/9067776
Karabey, T., Karagozoglu, S., ve Gültürk, E. (2022). Violence management proficiency scale in application areas for nursing students: A Turkish validity and reliability study. Perspectives in Psychiatric Care, 58(4), 2345-2352. https://doi.org/10.1111/ppc.13066
Koohestani, H. R., Baghcheghi, N., Karimy, M., ve Keshavarzi, M. H. (2023). Design, implementation and evaluation of workplace violence management educational program for nursing students. Teaching And Learning İn Nursing, 18(4), E156-E160. https://doi.org/10.1016/j.teln.2023.05.004
Kurtgöz, A., ve Koc, Z. (2025). Impacts of experiencing workplace violence in clinical settings on nursing students' education and professional commitment: A qualitative study. Nurse Education Today, 147, 106565. https://doi.org/10.1016/j.nedt.2024.106565
Liu, J., Gan, Y., Jiang, H., Li, L., Dwyer, R., Lu, K., ... ve Lu, Z. (2019). Prevalence of workplace violence against healthcare workers: a systematic review and meta- analysis. Occupational And Environmental Medicine, 76(12), 927-937.https://doi.org/10.1136/oemed-2019-105849
Lu, D., Jeong, S. Y. S., ve Zhu, L. (2021). Development and validation of a management of workplace violence competence scale for nursing practicum students. Asian Nursing Research, 15(1), 23-29. https://doi.org/10.1016/j.anr.2020.10.005
Mccollum, M., Mclaughlin, K., Garcia, J., Santos, A., ve Lesandrini, J. (2024). Empowering nurses in an era of workplace violence: a pilot study. Nurse Leader. https://doi.org/10.1016/j.mnl.2023.12.005
Mohamed, F. B. M., Cheng, L. J., Chia, X. E. C., Turunen, H., ve He, H. G. (2024). Global prevalence and factors associated with workplace violence against nursing students: a systematic review, meta-analysis, and meta-regression. Aggression And Violent Behavior, 75, 101907. https://doi.org/10.1016/j.avb.2023.101907
Naseri, V., Pour, M. B., Atashzadeh‐Shoorideh, F., ve Emami, P. (2023). Nursing students' experience of incivility behaviours and its correlation with their nursing professional values: A cross‐sectional descriptive study. Nursing open, 10(1), 135-141. https://doi.org/10.1002/nop2.1288
Nazik, F., Mumcu, Ş., Kaya, Z., ve Sönmez, M.O. (2023). Klinik uygulamada hemşirelik öğrencilerine yönelik şiddet ve özellikleri. Gevher Nesibe Journal of Medical And Health Sciences, 8(2), 302-310.
Özdemir, V. A., Akbal, Y., ve Köksal, Z. P. (2024). Hemşirelik öğrencilerinin uygulama alanlarındaki şiddet deneyimi ve şiddet yönetimi yeterliği: tanımlayıcı ve kesitsel araştırma. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi, 7(1), 196-205.
Öztürk, A., Ulaş Karaahmetoğlu, G. (2019). Öğrenci Hemşirelerin Klinik Uygulamada Mobbinge Maruz Kalma Durumlarının İncelenmesi: Kastamonu Üniversitesi Örneklemi. Socıal Scıences Studıes Journal (SSSJournal), 5(30), 642-654.
Shdaifat, E. A., AlAmer, M. M., ve Jamama, A. A. (2020). Verbal abuse and psychological disorders among nursing student interns in KSA. Journal of Taibah University Medical Sciences, 15(1), 66-74. https://doi.org/10.1016/j.jtumed.2019.12.007
Somani, R., Muntaner, C., Hillan, E., Velonis, A. J., ve Smith, P. (2021). A systematic review: effectiveness of interventions to de-escalate workplace violence against nurses in healthcare settings. Safety And Health At Work, 12(3), 289-295. https://doi.org/10.1016/j.shaw.2021.04.004
Tee, S., Özçetin, Y. S. Ü., ve Russell-Westhead, M. (2016). Workplace violence experienced by nursing students: A UK survey. Nurse Education Today, 41, 30-35. https://doi.org/10.1016/j.nedt.2016.03.014
Tonkuş, M. B., & Coşkun, A. (2021). Hemşirelik bölümü öğrencilerinin klinik uygulamada mobbinge maruz kalma durumlarının belirlenmesi. Türk Hemşireler Derneği Dergisi, 2(1), 15-26.
Tuğçe, E. R., Ayoğlu, F., ve Açıkgöz, B. (2021). Sağlık çalışanına yönelik şiddet: risk faktörleri, etkileri, değerlendirilmesi ve önlenmesi. Turkish Journal Of Public Health, 19(1), 69-78.
Warshawski, S. (2021). Workplace violence directed at nursing and medical students-what can students tell us about it?. Journal of Professional Nursing, 37(6), 1110-1118. https://doi.org/10.1016/j.profnurs.2021.09.004.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Rabiye Erenoğlu ^*
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

15 Ocak 2026

Gönderilme Tarihi

24 Mart 2024

Kabul Tarihi

10 Ekim 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 19 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.46483/jnef.1457929

IZ

https://izlik.org/JA32BB59WC

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Erenoğlu, R. (2026). HEMŞİRELİK ÖĞRENCİLERİNİN KLİNİK UYGULAMA ALANLARINDAKİ ŞİDDET YÖNETİMİ YETERLİLİKLERİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER. Etkili Hemşirelik Dergisi, 19(1), 61-74. https://doi.org/10.46483/jnef.1457929

AMA

1.Erenoğlu R. HEMŞİRELİK ÖĞRENCİLERİNİN KLİNİK UYGULAMA ALANLARINDAKİ ŞİDDET YÖNETİMİ YETERLİLİKLERİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER. JNEF. 2026;19(1):61-74. doi:10.46483/jnef.1457929

Chicago

Erenoğlu, Rabiye. 2026. “HEMŞİRELİK ÖĞRENCİLERİNİN KLİNİK UYGULAMA ALANLARINDAKİ ŞİDDET YÖNETİMİ YETERLİLİKLERİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER”. Etkili Hemşirelik Dergisi 19 (1): 61-74. https://doi.org/10.46483/jnef.1457929.

EndNote

Erenoğlu R (01 Ocak 2026) HEMŞİRELİK ÖĞRENCİLERİNİN KLİNİK UYGULAMA ALANLARINDAKİ ŞİDDET YÖNETİMİ YETERLİLİKLERİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER. Etkili Hemşirelik Dergisi 19 1 61–74.

IEEE

[1]R. Erenoğlu, “HEMŞİRELİK ÖĞRENCİLERİNİN KLİNİK UYGULAMA ALANLARINDAKİ ŞİDDET YÖNETİMİ YETERLİLİKLERİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER”, JNEF, c. 19, sy 1, ss. 61–74, Oca. 2026, doi: 10.46483/jnef.1457929.

ISNAD

Erenoğlu, Rabiye. “HEMŞİRELİK ÖĞRENCİLERİNİN KLİNİK UYGULAMA ALANLARINDAKİ ŞİDDET YÖNETİMİ YETERLİLİKLERİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER”. Etkili Hemşirelik Dergisi 19/1 (01 Ocak 2026): 61-74. https://doi.org/10.46483/jnef.1457929.

JAMA

1.Erenoğlu R. HEMŞİRELİK ÖĞRENCİLERİNİN KLİNİK UYGULAMA ALANLARINDAKİ ŞİDDET YÖNETİMİ YETERLİLİKLERİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER. JNEF. 2026;19:61–74.

MLA

Erenoğlu, Rabiye. “HEMŞİRELİK ÖĞRENCİLERİNİN KLİNİK UYGULAMA ALANLARINDAKİ ŞİDDET YÖNETİMİ YETERLİLİKLERİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER”. Etkili Hemşirelik Dergisi, c. 19, sy 1, Ocak 2026, ss. 61-74, doi:10.46483/jnef.1457929.

Vancouver

1.Rabiye Erenoğlu. HEMŞİRELİK ÖĞRENCİLERİNİN KLİNİK UYGULAMA ALANLARINDAKİ ŞİDDET YÖNETİMİ YETERLİLİKLERİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER. JNEF. 01 Ocak 2026;19(1):61-74. doi:10.46483/jnef.1457929