Matruşka: Primipar Gebelerin Gebeliğe İlişkin Algılarının Metaforik Analizi

Yıl 2026, Cilt: 19 Sayı: 1, 142 - 156, 15.01.2026

Dilek Çelik Eren , Oya Sevcan Orak , İlknur Aydın Avci

https://doi.org/10.46483/jnef.1527012

Öz

Giriş: Gebeliği ilk kez deneyimleyen anne adaylarının gebeliği algılama biçimleri sürecin gidişatında belirleyici bir faktördür. Gebelik algısını belirlerken karmaşık durumlara açıklık getirmede kullanılan metafor analizinden yararlanmak etkili olacaktır.
Amaç: Bu çalışmanın amacı primipar gebelerin gebeliğe ilişkin algılarını metafor analizi kullanarak değerlendirmektir
Yöntem: Araştırma nitel araştırma ilkeleri kullanılarak, Aralık 2021 - Nisan 2022 tarihleri arasında Samsun ilinde yaşayan 40 primipar gebe ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada verilerin toplanması araştırmacılar tarafından geliştirilensoru formu ile yapılmıştır. Birinci bölüm tanıtıcı bilgileri içeren 11 sorudan ikinci bölüm gebeliğe ilişkin metaforlarını belirlemek amacıyla “Benim gebeliğim……………e benzer, çünkü………………” ifadesini içeren 2 sorudan oluşmaktadır. Tanıtıcı verilerin analizinde SPSS 22 programı kullanılmıştır. Gebelik algılarına yönelik metaforlar altı aşamada analiz edilmiş ve yorumlanmıştır.
Bulgular: Araştırmaya katılan gebelerin yaş ortalaması 27.03±3.08, gebelik haftası ortalaması 22.10±7.29 idi. Araştırma kapsamındaki gebelerin %55’inin sağlık durumunu çok iyi olarak değerlendirdiği, %55’inin gebeliğinin planlı olduğu, %62.5’inin kendisini gebelik sürecine hazır hissettiği belirlenmiştir. Araştırmada gebelik algısına ilişkin 40 gebenin 27 metafor ürettiği ve bu metaforların beş kategori (benim mucizem, yaşamda anlam bulma, zorluk ve güzelliğin ahengi, gizemli bir deneyim, değişimin yaşattığı kriz) altında toplandığı bulunmuştur.
Sonuç: Bu araştırmadan elde edilen sonuçlara göre primipar gebelerin gebeliğe yönelik algıları çeşitli güçlükleri barındırsa da genellikle olumludur.

Anahtar Kelimeler

gebe , primipar gebe , gebelik algısı , metafor analizi , matruşka

Matryoshka: Metaphorical Analysis of Primiparous Pregnant Women's Perceptions About Pregnancy

Öz

Background: The way pregnant women who experience pregnancy for the first time perceive pregnancy is a determining factor in the course of the process. When determining the perception of pregnancy, it will be effective to use metaphor analysis to clarify complex situations.
Objectives: This study used metaphor analysis to evaluate primiparous pregnant women's perceptions about pregnancy.
Methods: Using qualitative research principles, the research was conducted with 40 primiparous pregnant women living in Samsun between November 2021 and April 2022. Data were collected through a questionnaire developed by the researchers. The first part consists of 11 questions containing introductory information, and the second part consists of 2 questions containing the expression "My pregnancy is similar to…….., because………" to determine metaphors about pregnancy. SPSS 22 program was used to analyze the descriptive data. Metaphors regarding pregnancy perceptions were analyzed and interpreted in six stages.
Results: The average age of the pregnant women participating in the study was 27.03±3.08, and the average week of pregnancy was 22.10±7.29. It was determined that 55% of the pregnant women in the study evaluated their health status as very good, 55% had a planned pregnancy, and 62.5% felt ready for the pregnancy process. The study found that 40 pregnant women produced 27 metaphors regarding pregnancy perception, and these metaphors were grouped under five categories (my miracle, finding meaning in life, the harmony of difficulty and beauty, a mysterious experience, and crisis caused by change).
Conclusion: According to the results obtained from this research, primiparous pregnant women's perceptions of pregnancy are generally positive, although they have various difficulties.

Anahtar Kelimeler

Pregnant , Primiparous Pregnant , Pregnancy Perception , Metaphor Analysis , Matryoshka

Kaynakça

• Angus, L. E. (2018). An intensive analysis of metaphor themes in psychotherapy. In Metaphor: Implications and applications Psychology Press. 73-84.
• Batman, D. (2018). Gebe kadınların gebelikleriyle ilgili araştırdığı konular ve bilgi kaynakları: nitel bir çalışma. Kocaeli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 4(3), 63-69.
• Beck, C. T. (2020). Mother–infant interaction during postpartum depression: A metaphor analysis. Canadian Journal of Nursing Research, 52(2), 108-116.
• Beck, C. T. (2021). Postpartum onset of panic disorder: A metaphor analysis. Archives of Psychiatric Nursing, 35(4), 369-374.
• Bozkurt, A. (2020). Koronavirüs (Covid-19) pandemisi sırasında ilköğretim öğrencilerinin uzaktan eğitime yönelik imge ve algıları: Bir metafor analizi. Uşak Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Dergisi, 6(2), 1-23.
• Coyne, S. M., Liechty, T., Collier, K. M., Sharp, A. D., Davis, E. J., Kroff, S. L. (2018). “The effect of media on body image in pregnant and postpartum women”, Health communication, 33 (7), 793-799.
• Creswell, J. W., Poth, C. N. (2018). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches. United States of America: Sage publications; (4th ed.), 253-287.
• Guest, G., Bunce, A., & Johnson, L. (2006). How Many Interviews Are Enough? An Experiment with Data Saturation and Variability. Field Methods, 18(1), 59-82.
• Gür, E. Y., Pasinlioğlu, T. (2020). Gebelerin Gebelik Sürecinde Beden İmajını Algılama Durumlarının Belirlenmesi. Ebelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 3(2), 71-81.
• Gürkan, Ö. C., Güloğlu, Z. E. (2018). Gebelik semptom envanteri’nin türkçe geçerlilik ve güvenilirlik çalışması. Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, (2), 298-303.
• Ho, J. (2020). “She Starts Breakdancing, I Swear!”: Metaphor, Framing, and Digital Pregnancy Discussions. Metaphor and Symbol, 35(3), 171-187.
• Hosseinian, S., Shahtaheri, E., Ebrahimi, M., Mahdavi, A., Ali, M. (2016). “Effectıveness Of Mındfulness-Based Cognıtıve Therapy And Metacognıtıon Therapy on Reductıon of Symptoms Of Depressıon, Core Self- Evaluatıon And Emotıon Regulatıon Dıffıcultıes In Pregnant Women Wıth Depressıon”, Acta Medica, 32, 2033- 2037.
• Kocabıyık, O. O. (2016). Olgubilim ve gömülü kuram: Bazı özellikler açısından karşılaştırma. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(1), 55-66.
• Köroğlu, Ö., Yıldırım, H. U., Avcıkurt, C. (2018). Kültürel miras kavramına ilişkin algıların metafor analizi yoluyla incelenmesi. Turizm Akademik Dergisi, 5(1), 98-113.
• Lagadec, N., Steinecker, M., Kapassi, A., Magnier, A. M., Chastang, J., Robert, S., ... Ibanez, G. (2018). Factors influencing the quality of life of pregnant women: a systematic review. BMC pregnancy and childbirth, 18(1), 1- 14.
• Lou, S, Frumer, M, Schlütter, M.M, Petersen, O.B, Vogel, I, Nielsen, C.P. (2017). Experiences and expectations in the first trimester of pregnancy: A qualitative study. Health Expectations, 20(6), 1320-29.
• Lynch, H. L., Fisher-Ari, T. R. (2017). Metaphor as pedagogy in teacher education. Teaching and Teacher Education, 66, 195-203.
• Meireles, A., Costa, M. E. (2019). Body Experience and The Mother–Child Relationship in Pregnancy: A
• Cross-Sectional Study of Pregnant Portuguese Women. Journal of Reproductive and Infant Psychology, 37(5), 527-538.
• Mulugeta, A. K., Giru, B. W., Berhanu, B., Demelew, T. M. (2020). “Knowledge about birth preparedness and complication readiness and associated factors among primigravida women in Addis Ababa governmental health facilities, Addis Ababa, Ethiopia, 2015”. Reproductive Health, 17 (1), 15.
• Mutmainnah, M., Afiyanti, Y. (2019). The experiences of spirituality during pregnancy and child birth in Indonesian muslim women. Enfermeria clinica, 29, 495-499.
• Nagl, M., Jepsen, L., Linde, K., Kersting, A. (2019). Measuring body image during pregnancy: psychometric properties and validity of a German translation of the Body Image in Pregnancy Scale (BIPS-G). BMC Pregnancy and Childbirth, 19(1), 1-12.
• Niaghiha, M., Baglooei, M. M., Mafi, M., Taherpour, M. (2019). Spiritual well-being and life satisfaction in pregnant women: the mediating role of social support. Social Health and Behavior, 2(3), 83.
• Özdemir, S. Ç., Şat, S. Ö., Erkiliç, C. S., Tüfekci, A. (2022). Primiparların Gebeliklerine Ilişkin Görüşleri ve Deneyimleri: Nitel Bir Araştırma. Sağlık ve Toplum (Health and Society), 32(2).
• Pakzad, M., Dolatian, M., Jahangiri, Y., Nasiri, M., Dargah, F. A. (2018). The correlation between Islamic lifestyle and pregnancy-specific stress: a cross-sectional, correlational study. Open access Macedonian journal of medical sciences, 6(6), 1163.
• Sim, E. S., Choi, S. Y. (2019). “The Status of Nutritional Supplements Nutritional Supplements and Factors affecting Health Promotion Behaviors in Pregnant Women”. J Korean Soc Matern Child Health, 23 (1), 35-40.
• Singh, S., Gupta, H. P., Verma, U., Yadav, G. (2017). “The study of maternal and perinatal outcome in prolonged pregnancy”, International Journal of Reproduction, Contraception. Obstetrics and Gynecology, 6 (3),1067- 1070.
• Şeker, S., Canbay, F. Ç., Cesur, C., Firouz, N. (2021). Beden Algısının Gebelikte Kilo Alımı Üzerine Etkisinin İncelenmesi: Analitik Kesitsel Araştırma. İnönü Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Dergisi, 9(1), 206-218.
• Ting, J. C. S., Wong, X. S., Yong, S. L., Kang, M. (2019). A “miracle” pregnancy outcome of severe placental abruption. Hormone Molecular Biology and Clinical Investigation, 38(3).
• Uğurlu, Z. (2018). Öğretmen Adaylarının Üniversite Kavramına İlişkin Algılarının Metafor Analizi. Çağdaş Yönetim Bilimleri Dergisi, 5(1), 82-97.
• Wessberg, A., Lundgren, I., Elden, H. (2020). Late-term pregnancy: Navigating in unknown waters—A hermeneutic study. Women and Birth, 33(3), 265-272.
• Yılmaz, Ş., Güven, G. Ö. (2021). Öğrenci Hemşirelerin Hemşire Kavramına İlişkin Metaforik Algıları. Avrasya Sağlık Bilimleri Dergisi, 4(3), 170-178.