Araştırma Makalesi

Periferik İntravenöz Kateter Uygulama ve Bakım Algoritmasının Geliştirilmesi ve Uygulanması

Cilt: 18 Sayı: 1 15 Ocak 2025
PDF İndir
EN TR

Periferik İntravenöz Kateter Uygulama ve Bakım Algoritmasının Geliştirilmesi ve Uygulanması

Öz

Giriş: Periferik intravenöz kateter uygulama ve bakım algoritmalarını kullanan hemşireler, riskleri göz önünde bulundurarak olası komplikasyon belirtilerini erken dönemde fark edebilirler. Amaç: Bu çalışmada periferik intravenöz kateter algoritmasının geliştirilmesi ve uygulanması amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırma, prospektif ve tanımlayıcı türde bir üniversite hastanesinin onkoloji ve hematoloji kliniklerinde Temmuz-Ağustos 2021 tarihleri arasında yapılmıştır. Literatür taraması sonucunda elde edilen verilere göre “Periferik İntravenöz Kateter Uygulama ve Bakım Algoritması” hazırlanmış ve uzman görüşleri doğrultusunda oluşturulmuştur. Hazırlanmış olan algoritma rehberliğinde, dört hemşire tarafından 130 hastaya periferik intravenöz kateter uygulanmış ve kateter bölgesi takip edilmiştir. Verilerin değerlendirmesinde sayı, yüzdelik, ortalama ve algoritmanın Kapsam Geçerlik İndeksleri hesaplanmıştır. Bulgular: “Periferik İntravenöz Kateter Uygulama ve Bakım Algoritması” rehberliğinde hemşireler tarafından yapılan izlemde, hastaların flebit/infiltrasyon risklerinin 6-14 puan arasında (yüksek risk) olduğu, %33.1’inde flebit, %26.1’inde trombüs, %4.6’sında infiltrasyon, %3.8’inde ekstravazasyon ve %3’ünde sepsis geliştiği belirlenmiştir. Ayrıca kateter bölgesindeki belirtilere göre hemşireler, hastalara yaptıkları girişimleri belirtmişlerdir. Periferik intravenöz kateter komplikasyonları risk belirleme ve hemşirelik girişimleri bakım algoritmasının Kapsam Geçerlik İndeksi her madde için 0.80 ve üzeri olduğu saptanmıştır. Algoritmanın Cronbah’s Alpha değeri 0.89 olarak bulunmuştur. Sonuç: Periferik intravenöz kateter bakım algoritmasının geçerli ve güvenilir olduğu belirlenmiştir. Periferik intravenöz kateter uygulama ve bakım algoritması, hemşirelerin kapsamlı bakım sağlamasına, komplikasyonları erken teşhis etmesine ve doğru müdahaleyi seçmesine rehberlik edeceği için kullanılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abe-Doi, M., Murayama, R., Komiyama, C., & Sanada, H. (2020). Incidence, risk factors, and assessment of indura-tion by ultrasonography after chemotherapy administration through a peripheral intravenous catheter. Japan Jour-nal of Nursing Science, 17, e12329.
  2. Abolfotouh, M. A., Salam, M., Bani-Mustafa, A., White, D., & Balkhy, H. H. (2014). Prospective study of inciden-ce and predictors of peripheral intravenous catheter-induced complications. Therapeutics and Clinical Risk Manage-ment, 10, 993–1001.
  3. Annisa, F., Nurhaeni, N., & Wanda, D. (2017). Warm water compress as an alternative for decreasing the degree of phlebitis. Comprehensive Child and Adolescent Nursing, 40, 107–113.
  4. Arpa, Y., & Cengiz, A. (2016). İntravenöz infüzyon tedavisine bağlı flebit ve tromboflebit gelişimini önleme ve ta-nılamada sağlık çalışanlarının bilgi düzeylerinin belirlenmesi. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi, 13(1), 21–26.
  5. Arslan, D., Aysever, U., Deniz, S., Püllü, S., & Uğur, Ö. (2018). Kemoterapi tedavi merkezine ilaç tedavisi için ge-len hastalarda ekstravazasyon insidansı ve nedenleri. DEUHFED, 11(2), 113–119. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/752804
  6. Atay, S., Şen, S., & Cukurlu, D. (2018). Phlebitis-related peripheral venous catheterization and the associated risk factors. Nigerian Journal of Clinical Practice, 21(7), 827–831.
  7. Aydın, S., & Arslan, G. G. (2018). Hemşirelerin periferal intravenöz kateter girişimlerine ilişkin bilgi düzeylerinin incelenmesi. DEUHFED, 11(4), 290–299
  8. Baqaei, R., Khalkhali, H., & Rezaeifar, P. (2018). Effect of structured nursing education programs in prevention of admitted patients’ phlebitis. Preventive Care in Nursing and Midwifery Journal, 8(3), 42–50.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Hemşirelik (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

15 Ocak 2025

Yayımlanma Tarihi

15 Ocak 2025

Gönderilme Tarihi

29 Mayıs 2022

Kabul Tarihi

24 Aralık 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 18 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Gülnar, E., Bıyık Bayram, S., Çalışkan, N., & Akbaytürk, N. (2025). Periferik İntravenöz Kateter Uygulama ve Bakım Algoritmasının Geliştirilmesi ve Uygulanması. Etkili Hemşirelik Dergisi, 18(1), 127-140. https://doi.org/10.46483/jnef.1620945
AMA
1.Gülnar E, Bıyık Bayram S, Çalışkan N, Akbaytürk N. Periferik İntravenöz Kateter Uygulama ve Bakım Algoritmasının Geliştirilmesi ve Uygulanması. JNEF. 2025;18(1):127-140. doi:10.46483/jnef.1620945
Chicago
Gülnar, Emel, Sule Bıyık Bayram, Nurcan Çalışkan, ve Nevnihal Akbaytürk. 2025. “Periferik İntravenöz Kateter Uygulama ve Bakım Algoritmasının Geliştirilmesi ve Uygulanması”. Etkili Hemşirelik Dergisi 18 (1): 127-40. https://doi.org/10.46483/jnef.1620945.
EndNote
Gülnar E, Bıyık Bayram S, Çalışkan N, Akbaytürk N (01 Ocak 2025) Periferik İntravenöz Kateter Uygulama ve Bakım Algoritmasının Geliştirilmesi ve Uygulanması. Etkili Hemşirelik Dergisi 18 1 127–140.
IEEE
[1]E. Gülnar, S. Bıyık Bayram, N. Çalışkan, ve N. Akbaytürk, “Periferik İntravenöz Kateter Uygulama ve Bakım Algoritmasının Geliştirilmesi ve Uygulanması”, JNEF, c. 18, sy 1, ss. 127–140, Oca. 2025, doi: 10.46483/jnef.1620945.
ISNAD
Gülnar, Emel - Bıyık Bayram, Sule - Çalışkan, Nurcan - Akbaytürk, Nevnihal. “Periferik İntravenöz Kateter Uygulama ve Bakım Algoritmasının Geliştirilmesi ve Uygulanması”. Etkili Hemşirelik Dergisi 18/1 (01 Ocak 2025): 127-140. https://doi.org/10.46483/jnef.1620945.
JAMA
1.Gülnar E, Bıyık Bayram S, Çalışkan N, Akbaytürk N. Periferik İntravenöz Kateter Uygulama ve Bakım Algoritmasının Geliştirilmesi ve Uygulanması. JNEF. 2025;18:127–140.
MLA
Gülnar, Emel, vd. “Periferik İntravenöz Kateter Uygulama ve Bakım Algoritmasının Geliştirilmesi ve Uygulanması”. Etkili Hemşirelik Dergisi, c. 18, sy 1, Ocak 2025, ss. 127-40, doi:10.46483/jnef.1620945.
Vancouver
1.Emel Gülnar, Sule Bıyık Bayram, Nurcan Çalışkan, Nevnihal Akbaytürk. Periferik İntravenöz Kateter Uygulama ve Bakım Algoritmasının Geliştirilmesi ve Uygulanması. JNEF. 01 Ocak 2025;18(1):127-40. doi:10.46483/jnef.1620945

Etkili Hemşirelik Dergisi ULAKBİM Türk Tıp Dizini, Türk Medline, Türkiye Atıf Dizini, Şubat 2021 tarihinden beri EBSCO Host ve 26 Ekim 2021 tarihinden itibaren DOAJ  14 Kasım 2022 tarihinden beri SCOPUS tarafından indekslenmektedir.

Dokuz Eylül Üniversitesi Yayınevi Web Sitesi
https://kutuphane.deu.edu.tr/yayinevi/

Dergi İletişim Bilgileri Sayfası
https://dergipark.org.tr/tr/pub/jnef/contacts

Etkili Hemşirelik DergisiDergisi Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.