The Relationship Between Surgical Nurses’ Professional Self-Efficacy And Attitudes Towards Evidence-Based Nursing

Öz

Background: Nurses with high professional self-efficacy are more likely to provide evidence-based care, which promotes high-quality nursing care for surgical patients and improves patient outcomes.

Objectives: To examine the relationship between surgical nurses’ professional self-efficacy levels and their attitudes towards evidence-based nursing.

Methods: This descriptive and correlational study was conducted in the surgical clinics of a university hospital in western Turkey between February 1, 2023 and July 30, 2023, with 67 volunteer nurses. Data collection form, Attitude Scale Toward Evidence-Based Nursing (EBNAQ) and Nursing Profession Self-Efficacy Scale (NPSES) was used for data collection. Data were evaluated using descriptive statistics, t-test, variance and correlation analyses at a confidence interval of 95 percent and significance at p<0.05.

Results: The mean score of the surgical nurses on the NPSES was 69.46±10.64 and it was at a good level, the mean score of the nurses on the EBNAQ was 63.48±8.79 and it was positive. There was a positive and moderately significant correlation between nurses’ professional self-efficacy levels and their attitudes towards evidence-based nursing and 41.8% of the nurses used evidence-based practices while providing care to their patients.

Conclusion: There is a positive relationship between surgical nurses’ high levels of professional self-efficacy and their attitudes toward evidence-based nursing. It is recommended that surgical nurses should make individual efforts to improve their professional self-efficacy and attitudes towards evidence-based nursing, as well as be supported institutionally.

Keywords: Surgical Nursing, Evidence-Based Practice, Self-Efficacy, Attitude

 

Anahtar Kelimeler

• Surgery
• Nursing
• Evidence-based practice
• self-efficacy
• attitude

Cerrahi Hemşirelerinin Mesleki Öz-Yeterlilikleri İle Kanıta Dayalı Hemşireliğe Yönelik Tutumları Arasındaki İlişki

Öz

Giriş: Mesleki öz-yeterliliği yüksek hemşirelerin sunduğu kanıta dayalı bakım uygulamaları cerrahi hastalarının kaliteli bir hemşirelik bakımı almalarını ve hasta sonuçlarının iyileştirilmesini sağlamaktadır. 

Amaç: Cerrahi hemşirelerinin mesleki öz-yeterlilik düzeyleri ile kanıta dayalı hemşireliğe yönelik tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesidir.

Yöntem: Bu tanımlayıcı ve ilişki arayıcı araştırma, 1 Şubat 2023-30 Temmuz 2023 tarihleri arasında, Türkiye’nin batısındaki bir üniversite hastanesinin cerrahi kliniklerinde çalışan ve gönüllü olarak araştırmaya katılan 67 hemşire ile yürütüldü. Veri toplama formu ile Kanıta Dayalı Hemşireliğe Yönelik Tutum Ölçeği (KDHYTÖ) ve Hemşirelik Mesleği Öz-yeterlilik Ölçeği (HMÖYÖ) ile veriler toplandı. Veriler tanımlayıcı istatislikler, t-testi, varyans ve korelasyon analizleri ile yüzde 95 güven aralığında ve anlamlılık ise p<0,05 altında değerlendirildi.

Bulgular: Cerrahi hemşirelerinin HMÖYÖ puanlarının 69,46±10,64 ve mesleki öz-yeterlilik düzeylerinin iyi düzeyde olduğu, KDHYTÖ puanlarının 63,48±8,79 olduğu ve hemşirelerin kanıta dayalı hemşirelikle ilişkili tutumlarının olumlu olduğu bulundu. Hemşirelerin mesleki öz-yeterlilik düzeyleri ile kanıta dayalı hemşireliğe ilişkin tutumları arasında orta düzeyde ve pozitif yönde anlamlı ilişki bulunduğu ve %41,8’nin hastalarına bakım sunarken kanıta dayalı uygulamaları kullandığı belirlendi.

Sonuç: Cerrahi hemşirelerinin iyi düzeydeki mesleki öz-yeterlilik düzeyleri ile kanıta dayalı hemşireliğe ilişkin tutumları arasında olumlu yönde ilişki vardır. Cerrahi hemşirelerinin mesleki öz-yeterliliklerini ve kanıta dayalı hemşirelikle ilgili tutumlarını geliştirmek amacıyla bireysel çaba harcamalarının yanısıra kurumsal olarak da desteklenmeleri önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Cerrahi Hemşireliği, Kanıta Dayalı Uygulama, Öz-Yeterlilik, Tutum

 

 

Anahtar Kelimeler

• Cerrahi
• hemşire
• kanıta dayalı uygulama
• öz-yeterlilik
• tutum

Etik Beyan

Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Bilimsel Araştırmalar Etik Kurulu’nun 12.12.2022 tarih ve TÜTF-GOBAEK 2022\405 protokol numarası ile araştırmanın yürütülmesi için etik kurul onayı alınmıştır.

Kaynakça

1. Asi Karakaş, S., Şahi̇n Altun, Ö., Polat, H., & Öztürk, Z. (2021). Examination of evidence‐based nursing attitudes and the relationship with professional self‐concept in nurses working in a psychiatric hospital. Perspectives in Psychiatric Care, 57(3), 1425-1432.
2. Atalla, A. D. G., El-Ashry, A. M., & Mohamed, S. M. S. (2025). The relationship between evidence-based practices’ facilitators and barriers among nurses and their competencies: self-efficacy as a mediator. BMC nursing, 24(1), 458.
3. Atlı, R. (2023). Hemşirelerin mesleki öz yeterlilikleri ile kanıta dayalı hemşireliğe yönelik tutumları arasındaki ilişkinin belirlenmesi (Yüksek lisans tezi). Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Erzurum.
4. Ayhan, Y., Kocaman, G., & Bektaş, M. (2015). “Kanıta dayalı hemşireliğe yönelik tutum ölçeği”nin Türkçe’ye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi, 17(2–3), 21–35.
5. Bandura, A. (2023). Cultivate self‐efficacy for personal and organizational effectiveness. Principles of Organizational Behavior: The Handbook of Evidence‐Based Management 3rd Edition, 113-135.
6. Baysal E.(2010) Hemşirelerde öz-yeterlilik inancı ve iş doyumu ilişkisi:Bir üniversite hastanesinde saha çalışması (tez). İstanbul: İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
7. Boswell, C., Ashcraft, A., Long, J., Cannon, S., DiVito-Thomas, P., & Delaney, T. (2020). Self-efficacy: Changing the tide of evidence-based practice. Worldviews on Evidence-Based Nursing, 17(2), 129–135.
8. Bu, M., Ma, H., Zhai, H., Ma, Y., & Xu, N. (2022). Role of self‐efficacy in nursing organizational climate: a way to develop nurses’ humanistic practice ability. Journal of Nursing Management, 30(7), 2107-2115.

9. Caruso, R., Pittella, F., Zaghini, F., Fida, R., & Sili, A. (2016). Development and validation of the nursing profession self-efficacy scale. International Nursing Review, 63(1), 1–10.
10. Chang, Y. C., Hsu, M. C., & Ouyang, W. C. (2022). Effects of integrated workplace violence management intervention on occupational coping self-efficacy, goal commitment, attitudes, and confidence in emergency department nurses: a cluster-randomized controlled trial. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(5), 2835.
11. Cheraghi F, Hassani P, Yaghmaei F, Alavi-Majed H, Professor A.(2009). Developing a valid and reliable self-efficacy in clinical performance scale. ICN,214–21.
12. Deniz Doğan, S., Yıkar Karaçay, S., Arslan, S., Yurtseven, Ş., Nazik, E., & Erden Yüksekkaya, S. (2019). Bir üniversite hastanesinde çalışan hemşirelerin kanıta dayalı hemşireliğe yönelik tutumları. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi, 39–45.
13. Dikmen, Y., Filiz, N. Y., Tanrıkulu, F., Yılmaz, D., Kuzgun, H. (2018). Attitudes of intensive care nurses towards evidence-based nursing. International Journal of Health Sciences Research, 8(1), 138–143.
14. Durmuş, M., Gerçek, A., & Çiftçi, N. (2017). Sağlık çalışanlarının problem çözme becerilerinin kanıta dayalı tutum algıları üzerindeki etkisi. Asos Journal, 52(52), 648–661.
15. Firman, F., Hendra, R., Prastian, R., Utami, F. M., & Setiawan, B. (2025). The Effect of Self-Efficacy, Academic Stress, and Academic Fatigue on Students’ Learning Outcomes. International Journal of Pedagogy and Teacher Education, 9(1), 72-85.
16. Genç L.(2019). Hemşı̇relerde zaman yönetı̇mı̇nı̇n hasta bakim tutumlarina etkı̇sı̇nde öz yeterlı̇lı̇klerı̇n rolü (tez). İstanbul: İstanbul Okan Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
17. Halilsoy, T. (2024). The importance of self-confidence. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 11(5), 2975-2989.
18. Herliani, Y. K., Harun, H., Setyawati, A., & Ibrahim, K. (2018). Self-efficacy and the competency of nursing students toward the implementation of evidence-based practice. Jurnal Ners, 13(1), 50–56.
19. Hoegen, P., Vos, M., van Oostveen, C., de Bot, C., Echteld, M. A., & Maaskant, J. (2022). Nurse leadership and work environment association with outcome expectancy and self-efficacy in evidence-based practice among hospital nurses in the Netherlands: A cross-sectional study. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(21), 1–10.
20. Kacaroğlu Vicdan, A., & Taştekin, A. (2020). Hemşirelik mesleği öz yeterlik ölçeğini Türkçeye uyarlama çalışması. ACU Sağlık Bilimleri Dergisi, 10(3), 504–510.
21. Karataş Baran, G., Atasoy, S., Şahin, S. (2020). Hemşirelerin kanıta dayalı hemşirelik uygulamalarına yönelik farkındalık ve tutumlarının değerlendirilmesi. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 7(3), 352–359.
22. Kyriakoulis K, Patelarou A, Laliotis A, Wan AC, Matalliotakis M, Tsiou C, et al.(2016). Educational strategies for teaching evidence-based practice to undergraduate health students: systematic review. J Educ Eval Health Prof. p. 1–10. 46 93.
23. Koota, E., Kääriäinen, M., Kyngäs, H., Lääperi, M., & Melender, H. L. (2021). Effectiveness of evidence‐based practice (ebp) education on emergency nurses’ ebp attitudes, knowledge, self‐efficacy, skills, and behavior: A randomized controlled trial. Worldviews on Evidence‐Based Nursing, 18(1), 23-32.
24. Lafcı D, Taş G.(2022). The effect of nurses’ perception of self efficacy and creative personality traits on ınnovative behaviors. Mersin Unı Saglık Bilim Derg ,15(2):337–51.
25. Lopez-Garrido, G. (2023). Bandura’s self-efficacy theory of motivation in psychology. Simply Psychology, 10(1), 17-25.
26. Jeeza H, Hongkrailert N, Sillabutra J. (2015) Effect of efficacy on nursing performance in Indira Gandhi Memorial Hospital, Maldives. J Public Hlth Dev,13(2):33–44.
27. Menekli, T., & Korkmaz, M. (2021). Dâhiliye hemşirelerinin kanıta dayalı hemşireliğe yönelik tutumları. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 14(1), 38–47.
28. Nurhidayati, T., Rizki, A. A., Setyawati, D., Yusuf, A., & Indarwati, R. (2024). Self-efficacy in older adults with depression: a qualitative study. Healthcare in Low-Resource Settings, 12(4), 12851.
29. Orak, O. S., Emirza, E. G., & Gülirmak, K. (2022). Bir üniversite hastanesinde çalışan hemşirelerin kanıta dayalı hemşireliğe yönelik tutumlarının meslek ve bilimsel etkinlik deneyimleri açısından incelenmesi. Journal of Togu Health Sciences, 2(1), 25–38.
30. Reid J, Briggs J, Carlisle S, Scott D, Lewis C. (2017). Enhancing utility and understanding of evidence based practice through undergraduate nurse education. BMC Nurs, 29;16(1):16– 58.
31. Ruzafa‐Martínez, M., López‐Iborra, L., & Madrigal‐Torres, M. (2011). Attitude towards Evidence‐Based Nursing Questionnaire: development and psychometric testing in Spanish community nurses. Journal of Evaluation in Clinical Practice, 17(4), 664-670.
32. Sezgin, E. E., & Düşükcan, M. (2020). Hemşirelerin öz yeterlilik inanç düzeylerinin performansları üzerindeki etkisi: Elazığ ili örneği. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(3), 1689-1702.
33. Thanh, T. D. T. (2023). Self-efficacy to entrepreneurship intention: Role of entrepreneurial passion and role models. Journal of Eastern European and Central Asian Research (JEECAR), 10(7), 1037-1047.
34. Tuna, A., & Karaaslan, E. (2024). Cerrahi Hasta Güvenliği ve Kanıta Dayalı Hemşirelik Uygulamaları. Sağlık Bilimleri Ve Klinik Araştırmaları Dergisi, 3(1), 20-35.
35. Türe, A., & Akkoç, İ. (2019). Hemşirelerde öz-yeterliliğin girişimci davranışa etkisi ve demografik özellikler açısından incelenmesi. Toros Üniversitesi İİSBF Sosyal Bilimler Dergisi, 6(11), 86-107.
36. Uğur E.(2010).Yönetı̇cı̇ hemşı̇relerı̇n koçluk becerı̇lerı̇ ve öz-etkı̇lı̇lı̇k-yeterlı̇lı̇k algilamalari (tez). İstanbul: Marmara Ünı̇versı̇tesı̇ Sağlik Bı̇lı̇mlerı̇ Enstı̇tüsü.
37. Yanmış, S., Özcan, Ş. (2022). Dahiliye kliniklerindeki hemşirelerin yenilikçi özelliklerinin ve kanıt temelli hemşireliğe ilişkin tutumlarının belirlenmesi. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 25(2), 319-334.
38. Yılmaz, D., Düzgün, F., & Dikmen, Y. (2019). Hemşirelerin kanıta dayalı hemşireliğe yönelik tutumlarının incelenmesi. Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 10(4), 713-719.
39. Yiğit, Ü., Yılmaz, A. A. (2022). Hemşirelerin kanıta dayalı hemşireliğe yönelik tutumlarının incelenmesi. In E. Akbaş (Ed.), Sağlık & Bilim 2022: Hemşirelik-III (pp. 39–54). İstanbul: Efe Akademik Yayıncılık.
40. Yilmaz Kocak, M., & Buyukyilmaz, F. (2019). The investigation of nurses’ self-efficacy perceptions with problem-solving abilities. Journal of Academic Research in Nursing, 5(3), 169-77.
41. Yurtseven, S., & Sisman, H. (2025). The Relationship between Professional Self-Effıcacy Levels of Surgical Nurses and their Attitudes towards Evidence-Based Nursing. International Journal of Caring Sciences, 18(2), 1023-1033.
42. Zwart, D. P., Noroozi, O., Van Luit, J. E., Goei, S. L., & Nieuwenhuis, A. (2020). Effects of Digital Learning Materials on nursing students’ mathematics learning, self-efficacy, and task value in vocational education. Nurse Education in Practice, 44, 102755