Ticari Kredi Tahsis Sürecinde Kredi Riski Faktörünün Belirleyici Rolü: Kavramsal Bir Değerlendirme Çalışması

Yıl 2025, Cilt: 12 Sayı: 2, 210 - 221, 16.07.2025

Cebrail Güzel , Mehmet Arslan

Öz

Ticari krediler başta olmak üzere tüm kredi tahsis sürecinde kredi riski en kritik öneme sahip olan risklerin başında gelir. Bankacılıkta temel argüman kredi olduğu için kredi riskini yönetmek ve bu riskin olası zararını engellemek de bankalar için faaliyetin sürdürülebilirliği açısından önem arz eder. 1988 de Basel I ile başlayan ve 2004 de Basel II, 2008 de Basel III ve daha sonrada 2010 yılında Basel IV olarak yayımlanıp uluslararası arenada bir çok ülke bankasını ilgilendiren kurallar bütünü de bankaların kredi riski başta olmak üzere bir çok riski yönetmek ve faaliyetlerine stabil bir sermaye yapısı ile devam etmelerini sağlamak için önemlidir. Kredi riskini yönetebilmek için ise riskin ölçülmesi öncül şartlardan biridir. Kredi riski ölçümünde bir takım nitel ve nicel veya hibrit modeller kullanılmaktadır. Bunların başında; Kredi Skorlama ve Derecelendirme, Kredi Limitlendirme, Kredi Teminatlandırma, Risk Bazlı Kredi Fiyatlaması ve Kredi Türevleri gelir.

Anahtar Kelimeler

Kredi Riski , Kredi Riski Yönetimi , Kredi Tahsisi

Teşekkür

Değerli hocam Prof. Dr. Mehmet ARSLAN' a teşekkür ederim.

The Role Of Credıt Rısk Factors In The Commercıal Loan Allocatıon Process: A Conceptual Evaluatıon Study

Öz

Credit risk is of paramount importance in the loan allocation process, particularly for commercial loans. Managing this risk and mitigating its potential harm are essential for banks to sustain their operations. Since the introduction of Basel I in 1988, followed by Basel II in 2004, Basel III in 2008, and later Basel IV in 2010, many countries have adopted these international frameworks, compelling banks to manage and stabilize their operations to handle credit risk effectively. Measuring credit risk involves meeting specific criteria. Various qualitative, quantitative, or hybrid models are used in the measurement of credit risk. These include, at the outset: Credit Scoring and Rating, Credit Limit Setting, Credit Collateralization, Risk-Based Credit Pricing, and Credit Derivatives.

Anahtar Kelimeler

Credit Risk , Credit Risk Management , Loan Allocation

Kaynakça

• Akerlof, G. A. (1970). The Market for "Lemons": Quality Uncertainty and the Market Mechanism. Quarterly Journal of Economics, 84(3), 488–500.
• Akgüç, Ö. (2010). Kredi Taleplerinin Değerlendirilmesi. İstanbul ss(20-25)
• Akkaya, D. D. G. C., & Demireli, D. E. (2010). Analitik Hiyerarşi Süreci ile Kredi Derecelendirme Analizi Üzerine Bir Model Önerisi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19(1), 319-335.
• Altay, E. (2014). Bankacılıkta Risk, Derin yayınları.2014. İstanbul, ss(368-370)
• Altıntaş, M. A. (2020). Bankacılıkta Risk ve Sermaye Yönetimi.İstanbul
• Altman, E. I. (1968). Financial Ratios, Discriminant Analysis and the Prediction of Corporate Bankruptcy.Journal of Finance*, 23(4), 589-609.
• Anson, M.J.P.; Fabozzı, F. J., Choudhry, M., REN, C. (2004), Credit Derivatives: Instruments, Applications, and Pricing, John Wiley and Sons, Inc.
• Atalar, M., & Şahın, N. K. (2013). Kredi Tahsisinde Rating Yönteminin Sorunlu Krediye Etkisi. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16(30), 89-113.
• Banks, E., Glantz, M., & Siegel, P. (2007). Credit Derivatives: Techniques to Manage Credit Risk for Financial Professionals
• Bessis, J. (2011). Risk Management in Banking. John Wiley & Sons.
• Bonfim, D. (2009). Credit risk drivers: Evaluating the contribution of firm-level information and macroeconomic dynamics. Journal of Banking & Finance, 33(2), 281-299.
• Brigham, E. F., & Houston, J. F. (2019). Fundamentals of financial management. Cengage Learning.
• Brown, K., & Moles, P. (2014). Credit risk management. K. Brown & P. Moles, Credit Risk Management, 16.
• Çelik, S. (2019). Credits And Credit Analysis. In A. Akinci (Ed.), Interdisciplinary Public Finance, Business And Economics Studies - Volume II (pp. XX-XX). Peter Lang Verlag.
• Coyle, B. (2000). Framework for Credit Risk Management. United Kingdom: CIP Publishing.
• Demireli, Y., & Taner, P. (2009). Risk Yönetiminde Riske Maruz Değer Yöntemleri ve Bir Uygulama. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 14(3), 127-148.
• Erdinç Altay. (2015). Bankacılıkta Risk: Piyasa Riski, Kredi Riski ve Operasyonel Riskin Ölçümü ve Yönetimi. Der Yayınları.
• Ersan, İ., & Günay, S. (2009). Kredi Riski Göstergesi Olarak Kredi Temerrüt Swapları (CDS) ve Kapatma Davasının Türkiye Riski Üzerine Etkisine Dair Bir Uygulama. Bankacılar Dergisi, 71, 3-22.
• Fernando, E., & Siagian, P. (2021). Proposal to use the analytic hierarchy process method evaluate bank credit submissions. Procedia Computer Science, 179, 232-241.
• Giese, G., Lee, L. E., Melas, D., Nagy, Z., & Nishikawa, L. (2019). Foundations of ESG Investing: How ESG Affects Equity Valuation, Risk, and Performance. The Journal of Portfolio Management, 45(5), 69-83.
• Girginer, N. (2008). Ticari Kredi Taleplerinin Değerlendirilmesine Çok Kriterli Yaklaşım: Özel ve Devlet Bankası Karşılaştırması. Muhasebe ve Finansman Dergisi(37), 132-142.
• Gürel, E., Bulgurcu Gürel, E. B., & Demir, N. (2016). BASEL III KRİTERLERİ. Bankacılık ve Sigortacılık Araştırmaları Dergisi, 1(3), 16-28. https://doi.org/10.1501/bsad_0000000012
• Huang, Y. C., Chen, C. Y., & Hsu, Y. L. (2021). A hybrid machine learning approach for credit scoring: Evidence from a Taiwanese bank. Expert Systems with Applications, 176, 114798.
• Hull, J. (2012). Risk Management and Financial İnstitutions, Web Site (Vol. 733). John Wiley & Sons.
• İç, S., & Yurdakul, M. (2000). Analitik Hiyerarşi Yöntemi ile Kredi Karar Destek Modeli. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 15(2), 67-76.
• İldaş, T. (2021). Kredi Riski Ölçüm Modellerinin Değerlendirilmesi. Finansal Araştırmalar Ve Çalışmalar Dergisi, 13(25), 516-547. https://doi.org/10.14784/marufacd.976580
• Jensen, M. C., & Meckling, W. H. (1976). Theory of the Firm: Managerial Behavior, Agency Costs and Ownership Structure. Journal of Financial Economics, 3(4), 305–360.
• Kavcıoğlu, Şahap. Ticari Bankacilikta Kredi Riskinin ve Kredi Riski Ölçüm Modellerinin Değerlendirilmesi. Finansal Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi, 2011, 3.5: 11-19.
• Kıraç, F., & Akardeniz, E. (2024). Basel Kriterlerinin Türkiyedeki Bankacılık Sektörüne Yansımaları:Vakıflar Bankası TAO Örneği. The Journal Of Academic Social Science, 12(12), 357-371.
• Koç, İ. (2013). Bankalarda Kredi Riski Yönetimi Üzerine Bir Araştırma. Uluslararası Finans, Bankacılık ve Sigortacılık Kongresi Bildiri Kitabı, 225-236.
• Myers, S. C. (1984). The capital structure puzzle. The Journal of Finance, 39(3), 575–592.
• Pekkaya, M., & Zilifli, V. (2016). Bankaların Ticari Kredi Değerlendirme Aşamasında Dikkate Aldıkları Kriterlerin Önem Derecelerinin Belirlenmesi. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 12(12), 201-210.
• Prakash, P. (2016). A Study on the Significance of Risk Management in Banking Sector. International Journal of Research in IT and Management (IJRIM, 6(9), 135-139.
• Psillaki, M., Tsolas, I. E., & Margaritis, D. (2010). Evaluation of credit risk based on firm performance. European Journal of Operational Research, 201(3), 873-881.
• Saunders, A., Cornett, M. M., & Erhemjamts, O. (2021). Financial institutions management: A risk management approach. McGraw-Hill.
• Şenol, Z. (2021). Kredi, K. T. T. C. V. (2021). BÖLÜM III. Güncel Ekonomi ve Yönetim Bilimleri Araştırmaları, 49.
• Seval, B., Köse, A., Kıyılar, M., & Sarıkovanlık, V. (2015). Finansal Yönetim ve Mali Analiz. Ankara: Sermaye Piyasası Lisanslama ve Eğitim Kuruluşları Yayını.
• Tikicieri, A., & Dinçsoy, E. E. (2019). Ticari Bankaların Kredi Yönetiminde Sektörel Yaklaşım: Faktoring ve Üretim Firmaları Üzerine Örnek Çalışma. Balkan & Near Eastern Journal of Social Sciences (BNEJSS), 5(3).
• Treacy, W. F. ve Carey, M. S. (1998). Büyük ABD Bankalarında Kredi Riski Notu. Fed. Arş. Boğa., 84, 897.
• White, L. J. (2013). Credit rating agencies: An overview. Annu. Rev. Financ. Econ., 5(1), 93-122.
• Zhang, J., Han, L., & Pan, X. (2020). Credit Risk Assessment Based on Deep Learning with Missing Values. Computational Economics, 55(3), 1171-1195.