Çok Kriterli Karar Verme Tekniklerinin Bankacılık Oran Analizinde Kullanılması Üzerine Bir Araştırma

The reasons such as the economic activities of banks, the structure of the sector they are in, the legal regulations they are subject to, their asset and liability status, their unique accounting and financial reporting practices have made banks an important research subject. All relevant stakeholders such as investors, bank owners, supervisors and regulators, customers and management staff need special analysis to monitor banks' financial status, efficiency and performance. Many ratios specific to banks can be used in financial statement analysis for different purposes. In this context, 10 financial ratios were determined among the frequently used ratios to determine the capital adequacy, balance sheet structure, asset quality, profitability and liquidity status of the banking sector. 2019 financial ratios of 19 banks in three categories of public, private and foreign were included in the study. Analysis results were obtained as separate panels for three different capital structures. COPRAS, TOPSIS, MOORA and ELECTREE, multi criteria decision making techniques, were used in the research and the results obtained were compared. As a result of the research, it was determined that the ranking diversity obtained by the techniques used varies depending on the capital structure of the banks.

Bankaların ekonomik faaliyetleri, bulundukları sektörün yapısı, tabi oldukları yasal düzenlemeler, varlık ve yükümlülük durumları, kendilerine özgü muhasebe ve finansal raporlama uygulamaları gibi nedenler bankaların önemli bir araştırma konusu haline gelmesini sağlamıştır. Yatırımcılar, banka sahipleri, denetleyici ve düzenleyiciler, müşteriler ve yönetim kadrosu gibi ilgili tüm paydaşlar bankaların mali durumunu, verimliliğini ve performanslarını izlemek amacıyla özel analizlere ihtiyaç duymaktadırlar. Bankalara özgü çok sayıda oran farklı amaçlara göre mali tablo analizlerinde kullanılabilmektedir. Bu kapsamda bankacılık sektörüne ait sermaye yeterliliğini, bilanço yapısını, aktif kalitesini, karlılık ve likidite durumunu tespit etmeye yönelik sıklıkla kullanılan oranlardan 10 mali oran belirlenmiştir. Kamu, özel ve yabancı sermayeli 3 banka kategorisindeki 19 bankaya ait 2019 yılı mali oranları araştırmaya dahil edilmiştir. Üç farklı sermaye yapısı için ayrı paneller şeklinde analiz sonuçları elde edilmiştir. Araştırmada çok kriterli karar verme tekniklerinden COPRAS, TOPSIS, MOORA ve ELECTREE teknikleri kullanılmış ve elde edilen sonuçların karşılaştırılması sağlanmıştır. Araştırma sonucunda kullanılan teknikler ile elde edilen sıralama çeşitliliğinin bankaların sermaye yapısına bağlı olarak farklılık gösterdiği sonucu tespit edilmiştir.