A Circassian Enlightener in the First Half of the 19th Century: Shora Nogma

Yıl 2025, Cilt: 10 Sayı: 16, 185 - 198, 31.05.2025

Raisa H. Haşhojeva Çevirmen: Semih Alkan

Öz

Shora Nogma (Shora Bekmurzovich Nogmov) entered the history of the Circassian people as a talented poet, philologist and scientist. He made an invaluable contribution to the development of the Circassian (Kabardian) language and its popularisation, not only in his native Caucasus, but also beyond its borders. Nogmov was an active educator, and his research in the field of linguistics was reflected in the scientific works he wrote.

Anahtar Kelimeler

Circassian Enlightenment , Kabardian Grammar , Sjögren , Circassian alphabet , Adige history

Черкесский просветитель в первой половине XIX века: Шора Ногма

Öz

Шора Ногма (Шора Бекмурзович Ногмов) вошел в историю черкесского народа как талантливый поэт, филолог и научный деятель. Он внес неоценимый вклад в развитие черкесского (кабардинского) языка и его популяризацию, причем не только на родном Кавказе, но и за его пределами. Ногмов вел активную просветительскую работу, а его исследования в области лингвистики нашли отражение в написанных научных трудах.

Anahtar Kelimeler

черкесское просвещение , кабардинская грамматика , Шёгрен , черкесский алфавит , история адыгов

19. Yüzyılın İlk Yarısında Bir Çerkes Aydınlanmacı: Şora Nogma [A Circassian Enlightener in the First Half of the 19th Century: Shora Nogma]

Öz

Şora Nogma (Şora Bekmurzoviç Nogmov) Çerkes halkının tarihinвde yetenekli bir şair, filolog ve bilim adamı olarak yer aldı. Çerkes (Kabardey) dilinin gelişmesine ve yaygınlaşmasına sadece anavatanı Kafkasya'da değil, sınırlarının ötesinde de paha biçilmez katkılarda bulundu. Nogma aktif bir eğitimciydi ve dilbilim alanındaki araştırmaları yazdığı bilimsel eserlere yansıdı.

Anahtar Kelimeler

Çerkes aydınlanması , Kabardey grameri , Sjögren , Çerkes alfabesi , Adige tarihi

Kaynakça

• Hakuaşev A. H. Adıgskie prosvetiteli. Nalçik. , 1978- 219s.
• Mamiy P.G., Tleptserşe H.G. (red.). İstoriya adıgeyskoy literaturı v 2-h tomah. T. 1. ARİGİ, Maykop, 1999.
• Teşeva F. R. Pedagogiçeskaya deyatelnost Ymara Haphaloviça Berseya/ Problemı doşkolnoy, şkolnoy i vuzovskoy nedagogiki. Vıp. 1. - Maykop: Tip “Kaçestvo”, 1996. - 218s.
• Zekoh U. S. Umar Bersey - prosvetitel adıgeyskogo naroda // UZANİİ, T. 1. Maykop, 1957.