Osetler Hakkında Türkçe ve Rusça Literatür Değerlendirmesi / Review of Turkish and Russian Language Literature about Ossettians
Öz
Kafkasya, coğrafi konumu itibarıyla küresel ve bölgesel güçler nazarında stratejik öneme sahip bir bölgedir. Kafkas dağlarının ikiye ayırdığı bölgenin kuzey ve güney kısımlarında bugün bağımsız ve özerk statüde 15 etnik kökenli siyasi yapı ve bunların bünyesinde de dil, din, köken bakımından birbirinden farklı çok sayıda halk bulunmaktadır. Söz konusu siyasi yapıların birçoğu komşularıyla etnik temelli anlaşmazlıklar ve sınır problemleri yaşamaktadır. Kökleri Çarlık Rusya’sı dönemine kadar uzanan bu sorunlar, küresel ve bölgesel etkiler doğurabilecek sıcak çatışma riskini her daim canlı tutmaktadır. Kafkasya’nın otokton halklarından kabul edilen Osetler, söz konusu çatışma alanlarından birkaçının öznesi durumundadır. Osetler, sahip oldukları bazı özelliklerden dolayı bilhassa Rusya nazarında komşularına göre stratejik açıdan daha ön plana çıkan bir halktır. Buna bağlı olarak Rus hükümeti tarafından 18. yüzyılda Osetler hakkında araştırmalar başlatılmış, 1801’de Gürcistan’ın ilhakına müteakip de bu halka dair ilk bilimsel çalışmalar kaleme alınmaya başlanmıştır. Böylece günümüze dek Osetlerin dili, kültürü, tarihi, etnik kökeni, komşularıyla ilişkileri hakkında Rusça çok sayıda akademik eser ortaya konulmuştur. Söz konusu alanlarda Osetlerle ilgili yapılan Türkçe çalışmalar veya bilgi içeren eserler ise sayılıdır. Türkiye’de Oset araştırmalarının geliştirilmesi için Rusça kaynak ve kaynakçaların öğrenilmesi ve bunlardan istifade edilmesi mühimdir. Bu eserler; Osetlerin siyasi, idari ve kültürel gelişimleri hakkında yürütülecek araştırmalara ışık tutması bakımından önem arz etmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abayev, V.İ. İstoriko-Etimologiçeskiy Slovar Osetinskogo Yazıka. Cilt 1. Moskva-Leningrad: Nauka, 1958.
- —. İstoriko-Etimologiçeskiy Slovar Osetinskogo Yazıka. Cilt 2. Leningrad: Nauka, 1973.
- —. İstoriko-Etimologiçeskiy Slovar Osetinskogo Yazıka. Cilt 3. Leningrad: Nauka, 1979.
- —. İstoriko-Etimologiçeskiy Slovar Osetinskogo Yazıka. Cilt 4. Leningrad: Nauka, 1989.
- —. Osetinskiy Yazık i Folklor. Cilt 1. Moskva-Leningrad: Akademiya Nauk SSSR, 1949.
- Ançabadze, Yu.D. «Kavkazoved G.A. Kokiyev: Jizn, Tvorçestvo, Sudba.» Tumarkin, D.D. Repressirovannıye Etnolografı. Cilt 1. Moskva: Vostoçnaya Literatura RAN, 2002. 134-151.
- Ata, Hayri. 100 Soruda Oset Alan Tarihi. İstanbul : Alan Kültür ve Yardım Vakfı Yayınları, 2019.
- Baddeley, John F. . The Russian Conquest of the Caucasus. London: Longman, 1908.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
30 Kasım 2019
Gönderilme Tarihi
27 Kasım 2019
Kabul Tarihi
30 Kasım 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 5 Sayı: 9