Scientific Mapping of Sustainable Building–Oriented Architectural Design Research: A Bibliometric Analysis

Öz

Increasing environmental problems, the climate crisis and energy consumption have directed the construction sector towards new design approaches focused on sustainability; this situation has brought the concepts of sustainable architecture and green buildings to the centre of the discipline of architecture. Within this scope, the study aims to reveal the development, thematic structure, and scientific trends of the international literature on sustainability and green building approaches in architectural design using bibliometric methods. Within the scope of the research, a total of 363 academic publications obtained from the Web of Science (WoS) database, covering the period 2003–2026, were evaluated using the Biblioshiny analysis tool. The study analyzed the distribution of publications by year, the most productive and most cited authors, countries and journals, keyword frequencies and thematic network structures. The findings reveal a marked increase in academic production in the field of sustainable architecture, particularly after 2010, with this increase accelerating after 2020. The literature is predominantly shaped around the axes of architectural design, sustainability, and green buildings; topics such as energy efficiency, building performance, biophilic design, and indoor comfort are strongly linked to these main themes. Country-based production and impact distribution show that sustainable architecture knowledge is increasingly being produced within a structure of intensive global collaboration. In this respect, the research provides a theoretical and guiding framework for future academic studies and design practices in the field of sustainable architecture.

Anahtar Kelimeler

• Sustainable Architecture
• Green Building
• Architectural Design
• Bibliometrics

SÜRDÜRÜLEBİLİR YAPI ODAKLI MİMARİ TASARIM ARAŞTIRMALARININ BİLİMSEL HARİTALAMASI: BİBLİYOMETRİK BİR İNCELEME

Öz

Artan çevresel sorunlar, iklim krizi ve enerji tüketimi, yapı sektörünü sürdürülebilirlik odaklı yeni tasarım yaklaşımlarına yönlendirmiş; bu durum sürdürülebilir mimarlık ve yeşil bina kavramlarını mimarlık disiplininin merkezine taşımıştır. Bu kapsamda çalışma, mimari tasarımda sürdürülebilirlik ve yeşil bina yaklaşımına yönelik uluslararası literatürün gelişimini, tematik yapısını ve bilimsel eğilimlerini bibliyometrik yöntemle ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında Web of Science (WoS) veri tabanından elde edilen ve 2003–2026 yılları arasını kapsayan toplam 363 akademik yayın, Biblioshiny analiz aracı kullanılarak değerlendirilmiştir. Çalışmada yayınların yıllara göre dağılımı, en üretken ve en çok atıf alan yazarlar, ülkeler ve dergiler, anahtar kelime sıklıkları ile tematik ağ yapıları analiz edilmiştir. Bulgular, özellikle 2010 sonrası dönemde sürdürülebilir mimarlık alanındaki akademik üretimde belirgin bir artış yaşandığını ve 2020 sonrası süreçte bu artışın hızlandığını ortaya koymaktadır. Literatür, ağırlıklı olarak mimari tasarım, sürdürülebilirlik ve yeşil bina ekseninde şekillenmekte; enerji verimliliği, yapı performansı, biyofilik tasarım ve iç mekân konforu gibi konular bu ana temalarla güçlü biçimde ilişkilendirilmektedir. Ülke bazlı üretim ve etki dağılımı, sürdürülebilir mimarlık bilgisinin küresel ölçekte giderek daha yoğun bir iş birliği yapısı içerisinde üretildiğini göstermektedir. Bu yönüyle araştırma, sürdürülebilir mimarlık alanında yapılacak gelecekteki akademik çalışmalar ve tasarım pratikleri için kuramsal ve yön gösterici bir çerçeve sunmaktadır

Anahtar Kelimeler

• Sürdürülebilir Mimarlık
• Yeşil Bina
• Mimari Tasarım
• Bibliyometrik

Kaynakça

1. Ardente, F., Beccali, M., Cellura, M. & Mistretta, M. (2011). Energy and environmental benefits in public buildings as a result of retrofit actions. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 15(1), 460–470. https://doi.org/10.1016/j.rser.2010.09.022
2. Balaban, O. & Puppim de Oliveira, J. A. (2017). Sustainable buildings for healthier cities: Assessing the co-benefits of green buildings in Japan. Journal of Cleaner Production, 163, S68–S78. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2016.01.086
3. Bertone, E., Stewart, R. A., Sahin, O., Alam, M., Zou, P. X. W., Buntine, C. & Marshall, C. (2018). Guidelines, barriers and strategies for energy and water retrofits of public buildings. Journal of Cleaner Production, 174, 1064–1078. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2017.11.065
4. Çakır Kıasıf, G. (2024). Sürdürülebilir yapı tasarımı. Z. Ö. Parlak Biçer (Ed.), Mimarlıkta yapı bilgisi (1. baskı, ss. 335–363). Akademisyen Kitabevi.
5. Dragulanescu, N. (2013). Some theories of environmental sustainability. Romanian Statistical Review, 12, 14–22. Dusek, V. (2006). Philosophy of technology: An introduction. Blackwell Publishing Ltd.
6. Dwaikat, L. N. & Ali, K. N. (2018). The economic benefits of a green building: Evidence from Malaysia. Journal of Building Engineering, 18, 448–453. https://doi.org/10.1016/j.jobe.2018.04.017
7. Garfield, E. (1979). Is citation analysis a legitimate evaluation tool? Scientometrics, 1(4), 359–375. https://doi.org/10.1007/BF02019306
8. Goudie, A. (2005). The human impact on the natural environment (6th ed.). Blackwell Publishing Ltd. Haştemoğlu, H. Ş. (2006). 1960’larda sürdürülebilirlik ve kentleşme; Isparta, İstasyon Caddesi örneği (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü.

9. İnceoğlu, Ç. (2014). Türkiye’de sinemayı konu alan doktora tezleri üzerine bibliyometrik bir çözümleme. Galatasaray Üniversitesi İletişim Dergisi, 21, 31–50.
10. Jagarajan, R., Abdullah Mohd Asmoni, M. N., Mohammed, A. H., Jaafar, M. N., Lee Yim Mei, J. & Baba, M. (2017). Green retrofitting: A review of current status, implementations and challenges. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 67, 1360–1368. https://doi.org/10.1016/j.rser.2016.09.091
11. Mısır, M. (2016). Uluslararası ormancılık. 19 Aralık 2024 tarihinde https://slideplayer.biz.tr/slide/13113080/ adresinden edinilmiştir.
12. Morelli, J. (2011). Environmental sustainability: A definition for environmental professionals. Journal of Environmental Sustainability, 1(1), 1-10. https://doi.org/10.14448/jes.01.0002
13. Nahidi, S. (2021). LEED sertifikalı karma kullanımlı projelerin sosyo-ekonomik sürdürülebilirliğinin değerlendirilmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Kültür Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.
14. Özalp, E. (2023). Kentlerde dikey bahçe uygulamalarının sürdürülebilir kalkınmaya etkisi: İstanbul kent meydanları üzerinden öneriler (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Haliç Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.
15. Palas, E. (2023). Dayanıklı ve sürdürülebilir kentsel oluşumda yapılı çevrenin önemi ve mimari tasarımın rolü: İzmir örneği (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Kültür Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.
16. Pouris, A. & Pouris, A. (2010). Scientometrics of a pandemic: HIV/AIDS research in South Africa and the world. Scientometrics, 86(2), 541–552. https://doi.org/10.1007/s11192-010-0277-6
17. Price, D. J. de S. (1965). Networks of scientific papers. Science, 149(3683), 510–515. https://doi.org/10.1126/science.149.3683.510
18. Sev, A. (2009). Sürdürülebilir mimarlık. Yapı-Endüstri Merkezi Yayınları.
19. Si, J., Marjanovic-Halburd, L., Nasiri, F., & Bell, S. (2016). Assessment of building-integrated green technologies: A review and case study on applications of Multi-Criteria Decision Making (MCDM) method. Sustainable Cities and Society, 27, 106–115. https://doi.org/10.1016/j.scs.2016.06.013
20. Small, H. (1980). Co-citation context analysis and the structure of paradigms. Journal of Documentation, 36(3), 183–196. https://doi.org/10.1108/eb026695
21. Sırkıntı, H. (2012). Sürdürülebilirlik kapsamında yeşil yapım uygulamaları ve LEED sertifika sistemine öneriler (Yüksek lisans tezi). İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü.
22. Sürücü, R. & Çakır Kıasıf, G. (2022). İstanbul’un kuzeybatı yönündeki büyüme sürecinin sürdürülebilirlik performansına ilişkin algı analizi. Kent Akademisi, 15(2), 681–706. https://doi.org/10.35674/kent.1025957
23. Şahin, İ. & Kutlu, S. Z. (2014). Cittaslow: Sürdürülebilir kalkınma ekseninde bir değerlendirme. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 2(1), 55–63.
24. Torgal, F. & Jalali, S. (2011). Eco-efficient construction and building materials. Springer.
25. USEPA. (2009). Green building basic information. https://www.epa.gov/greenbuilding/pubs/about.htm
26. WCED (World Commission on Environment and Development). (1987). Our common future. Oxford University Press.
27. Yazar, K. H. (2006). Sürdürülebilir kentsel gelişme çerçevesinde orta ölçekli kentlere dönük kent planlama yöntem önerisi (Yayımlanmamış Doktora tezi). Ankara.
28. Yıldıztepe, B. (2022). İç mekân ve çevre tasarım elemanlarında sürdürülebilir ham maddeler ile 3 boyutlu yazıcıların kullanımı. Sürdürülebilir Mühendislik Uygulamaları ve Teknolojik Gelişmeler Dergisi, 5(1), 108–114. https://doi.org/10.51764/smutgd.1065785
29. Yun, W. (2014). Modular construction and evaluation of green building technology system based on LEED. Journal of Chemical and Pharmaceutical Research, 6(6), 2904–2913.