Enerji Politikaları ve Paradigma Değişimi: İklim Değişikliği Bağlamında Dönüşüm

Öz

Dünya ikliminde yaşanan sorunlar, küresel olarak enerji kullanımında zorunlu bir paradigma değişimini gerektirmektedir. Bu doğrultuda fosil yakıt egemenliğinin terk edilerek karbonsuz bir yaşam inşa edilmelidir. Çevre dostu enerji kaynakları olarak nitelendirilen yenilenebilir enerjiler, hükümetler tarafından daha fazla tercih edilen bir seçenek oluşturmaktadır. Ancak her ne kadar yenilenebilir enerjilerin kullanımı yaygınlık gösterse de uzunca bir süre daha fosil yakıtlar enerji stratejilerinde belirleyici olacaktır. Enerji sektöründe; dijitalleşme, desantralizasyon ve dekarbonizasyon günümüzde hâkim olan üç temel stratejidir. Sektörde, teknolojiden daha fazla yararlanılabilmesi dijitalleşmeyi, daha verimli ve etkin enerji projeleri gerçekleştirmek desantralizasyonu ve daha çevreci teknoloji kullanımı ise dekarbonizasyonu odağa alan politika seçenekleri doğrultusunda oluşturulmaktadır. Küresel enerji stratejilerinde hükümetler tarafından uygulanan temel politika, dış kaynak kullanımını olabildiği ölçüde sınırlı tutmaktır. Bu nedenle petrol gibi rezerv sıkıntısı bulunmayan kömür kaynaklarının, tüm devletler tarafından yaygın olarak kullanılması, emisyon miktarlarını düşürmeyi zorlaştırmaktadır. Oysaki enerji verimliliğinin artırılması ve yenilenebilir kaynaklara geçiş, sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşmada kritik öneme sahiptir. Bununla birlikte uluslararası işbirliği ve kolektif çabalar bu süreçte temel itici güç olarak gösterilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Enerji güvenliği
• Enerji Stratejileri
• Enerji verimliliği
• Fosil Enerjiler
• Yenilenebilir Enerji.

Energy Policies and Paradigm Shift: Transformation in the Context of Climate Change

Öz

The challenges faced by the global climate necessitate a paradigm shift in energy usage worldwide. The era of fossil fuels must give way to the construction of a carbon-neutral future. In this context, renewable energy sources, often regarded as environmentally friendly, are becoming a preferred option for governments. However, despite the growing adoption of renewables, fossil fuels will continue to play a significant role in energy strategies for the foreseeable future. In the energy sector, three key strategies dominate today: digitalization, decentralization, and decarbonization. Policies are increasingly shaped around utilizing technology for enhanced efficiency (digitalization), creating more effective and decentralized energy projects (decentralization), and focusing on eco-friendly technologies (decarbonization). A major policy adopted in global energy strategies is minimizing reliance on external resources. However, the widespread use of coal, a resource with abundant reserves unlike oil, complicates efforts to reduce emissions. Enhancing energy efficiency and transitioning to renewable sources are critical for achieving sustainable development goals. International cooperation and collective efforts are underscored as fundamental drivers in this transformation process.

Anahtar Kelimeler

• Energy Security
• Energy Strategies
• Energy Efficiency
• Fossil Fuels
• Renewable Energy.

Kaynakça

1.  Anadolu Ajansı (AA). (2024). Gecen yıl küresel elektrik ihtiyacının yüzde 9'u nükleer enerjiden karşılandı. https://www.aa.com.tr/tr/ekonomi/gecen-yil-kuresel-elektrik-ihtiyacinin-yuzde-9u-nukleer-enerjiden-karsilandi/3361233. Erişim Tarihi: 20.11.2024.
2.  A Mycle Schneider Consulting. (2024). World Nuclear Industry Status Report 2024. https://www.worldnuclearreport.org/, Erişim Tarihi: 10.10.2024
3.  Arıkan, H. (2019). Enerji Dönüşürse Dünya Dönüşür (E. Günlüğü, Röportaj Yapan). https://www.enerjigunlugu.net/arikan-enerji-donusurse-dunya-donusur-31478h.htm, Erişim Tarihi: 20.11.2024.
4.  Balcı, A. (2023). Enerji Güvenliğinde Türkiye’nin Rolü ve Yenilenebilir Enerji Kaynakları. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 44, 200-233.
5.  Berke, M. (2017). Ataletin Bedeli. Ankara: Yeryüzü Derneği Yayınları-7.
6.  Central Intelligence Agency (CIA). (2024). Area - comparative - The World Factbook. www.cia.gov/the-world-factbook/about/archives/2024/field/area-comparative. Erişim Tarihi: 10.10.2024.
7.  Deutsche Energie Agentur (DENA). (2023). https://www.dena.de/
8.  Deloitte. (2019a). Küresel Yenilenebilir Enerji Trendleri. https://www.deloitte.com/content/dam/Deloitte/tr/Documents/energy-resources/Kuresel-Yenilenebilir-Enerji-Trendleri.pdf . Erişim Tarihi: 15.04.2024.

9.  Deloitte. (2019b). Geleceğin Enerji Şirketi. https://www2.deloitte.com/content/dam/Deloitte/tr/Documents/energy-resources/Gelecegin-Enerji-Sirketi.pdf: Erişim Tarihi: 15.04.2024.
10.  Dünya Gazetesi. (2024). Elektrikli araç sayısı son bir yılda 100 bin arttı. (25 Eylül). https://www.dunya.com/sektorler/otomotiv/elektrikli-arac-sayisi-son-bir-yilda-100-bin-artti-haberi-747388?utm_source Erişim Tarihi: 20.11.2024.
11.  Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği (ELDER). (2018). Türkiye Akıllı Şebekeler 2023 Vizyon ve Strateji Belirleme Projesi. Ankara: ELDER.
12.  Energy Information Administration (EIA). (2023). https://www.eia.gov/
13.  Energy Exporter (EE). (2024). Yenilenebilir Enerji Sektöründe Pazar Analizi ve Gelecek Trendler. (08 Ağustos). https://energyexporter.com/blog/165/market-analysis-and-future-trends-in-the-renewable-energy-sector?utm_source Erişim Tarihi: 10.10.2024.
14.  Fırat, S., Yurtsever, Ö., İleri, Ç., & Kıvılcım, İ. (2017). Sürdürülebilir Bir Dünyaya Doğru: Küresel Gündem Ve Türkiye. İstanbul: İktisadi Kalkınma Vakfı.
15.  Forsberg, C. (2009). Sustainability By Combining Nuclear, Fossil, And Renewable Energy Sources. Progress in Nuclear Energy, 51, 192–20.
16.  Global İlişkiler Forumu (GİFGRF). (2013). 21. Yüzyılda Türkiye’nin Enerji Stratejisi: Belirsizlikler, Yapısal Kırılmalar ve Bazı Öneriler. İstanbul: Mega Basım Yayın.
17.  Harari, Y.N. (2018). 21.Yüzyıl İçin 21.Ders. Çev. Selin Siral. İstanbul: Kollektif Kitap.
18.  Heinrich Böll Stiftung Derneği. (2017). Kömür Atlası Fosil Yakıtlar Hakkındaki Olgular ve Rakamlar. https://tr.boell.org/sites/default/files/komur_atlasi.pdf. Erişim Tarihi: 04.01.2024.
19.  Hook, P. (2015). Çevre Terimlerinin Küçük Kitabı. Ankara: TÜBİTAK.
20.  Huawei. (2024). Akıllı Yenilenebilir Enerji Jeneratörü: Aktif ve Güvenli Şebeke Oluşturma ile Yeni Bir Bölüm Yazmak, (13 Haziran). https://digitalpower.huawei.com/tr/fusionsolar/news/detail/2608.html?utm_source Erişim Tarihi: 20.11.2024.
21.  International Energy Agency (IEA). (2023). World Energy Outlook 2023. https://www.iea.org/reports/world-energy-outlook-2023.Erişim Tarihi: 20.11.2024.
22.  International Energy Agency (IEA). (2024). World Energy Outlook. https://www.iea.org/reports/world-energy-outlook-2024. Erişim Tarihi: 20.11.2024.
23.  International Renewable Energy Agency (IRENA). (2020a). Global Renewables Outlook: Energy transformation 2050. Abu Dhabi: IRENA.
24.  International Renewable Energy Agency (IRENA). (2020b). Renewable Capacity Statistics 2020. Abu Dhabi: IRENA.
25.  Kıvılcım, İ. (2017). Düşük Karbonlu Ekonomiye Geçiş: Temel Sektörler. İstanbul: İktisadi Kalkınma Vakfı.
26.  KPMG Bağımsız Denetim ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik A.Ş. (KPMG). (2019). Enerji Sektörel Bakış. https://home.kpmg/tr/tr/home/gorusler/2019/02/sektorel-bakis-2019-enerji.html. Erişim Tarihi: 05.01.2024.
27.  Kırmızıgül, İ. E., & Baykal, B. (2023). Elektrikli Araç Tercihinde Tüketici Motivasyonu. Sosyal Bilimler Metinleri, 2023(2), 223-241.
28.  Montgomery, S. (2014). Küresel Enerjiye Yön Veren Güçler. Çev: Evra Gülhan Şenol. Ankara: TÜBİTAK.
29.  Maden Tetkik Arama (MTA). (2024). https://www.mta.gov.tr/v3.0/arastirmalar/komur-arama-arastirmalari Erişim Tarihi: 05.01.2024.
30.  Uğurlu, Ö. (2009). Çevresel Güvenlik ve Türkiye’de Enerji Politikaları. İstanbul: Örgün Yayınevi.
31.  World Energy Council (WEC). (2024). Avrupa Elektrikli Araç Öngörüleri Raporu Özeti. https://dunyaenerji.org.tr/avrupa-elektrikli-arac-ongoruleri-raporu-ozeti/?utm_source Erişim Tarihi: 05.01.2024.
32.  Zayıf Akım (ZA). (2024). Akıllı Şebeke ve IoT ile Enerji Yönetimi. https://zayifakim.com/akilli-sebeke-ve-iot-ile-enerji-yonetimi.html?utm_source, Erişim Tarihi: 05.01.2024.