Temiz Enerjinin Yayılmasında Jeopolitik Belirsizlik Bir Engel mi Yoksa Fırsat mı? E-7 Ülkeleri Örneği

Öz

Bu çalışmanın amacı, jeopolitik belirsizlik ve temiz enerjinin yayılması arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. Bu amaç doğrultusunda söz konusu ilişki, E-7 ülkeleri ele alınarak 2000-2020 dönemi, Dumitrescu ve Hurlin (2012) Granger Nedensellik Testi ve Han ve Phillips (2010) Dinamik Panel Veri analizi yöntemleriyle analiz edilmiştir. Buna göre, Dumitrescu ve Hurlin (2012) Panel Granger Nedensellik testi sonuçlarına göre jeopolitik belirsizlik ve temiz enerji yayılımı arasında çift yönlü bir nedensellik ilişkisi bulunurken, Han ve Phillips (2010) dinamik panel veri analizine göre ise jeopolitik belirsizlik, temiz enerjinin yayılmasında pozitif ve istatistiki olarak anlamlı bir etkiye sahip olduğu bulunmuştur. Dolayısıyla ele alınan dönemde E-7 ülkelerinde jeopolitik belirsizlik, temiz enerjinin yayılmasına engel değil, itici bir güçtür. Diğer taraftan çalışmada jeopolitik belirsizliğin yanı sıra temiz enerji yayılımını etkilediği düşünülen GSYİH ve ticari açıklığında temiz enerji yayılımını pozitif etkilediği, fakat nüfus yoğunluğunun temiz enerjiyi negatif etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca bu değişkenlere ait katsayılar istatistiki olarak da anlamlı bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Temiz enerji
• Jeopolitik risk
• GSYİH
• Panel veri

Is Geopolitical Uncertainty An Obstacle Or An Opportunity in the Spread of Clean Energy? Example of E-7 Countries

Öz

This study investigates the relationship between geopolitical uncertainty and the spread of clean energy. For this purpose, the relationship in question was analyzed using the Dumitrescu and Hurlin (2012) Granger Causality Test and Han and Phillips (2010) Dynamic Panel Data analysis methods for the 2000-2020 period, considering the E-7 countries. Dumitrescu and Hurlin's (2012) Panel Granger Causality test results found a bidirectional causality relationship between geopolitical uncertainty and clean energy deployment. In addition, according to the dynamic panel data analysis of Han and Phillips (2010), geopolitical uncertainty was found to have a positive and statistically significant effect on the spread of clean energy. Therefore, geopolitical uncertainty in the E-7 countries in the period under consideration is not an obstacle to the spread of clean energy but a driving force. On the other hand, the study concluded that geopolitical uncertainty, GDP, and trade openness, which are thought to affect the spread of clean energy, positively affect the spread of clean energy, but population density affects clean energy negatively. In addition, the coefficients of these variables are statistically significant.

Anahtar Kelimeler

• Clean energy
• Geopolitical risk
• GDP
• Panel data

Kaynakça

1. Afşar, M., & Doğan, B. Ö. (2022). Yenilenebilir enerji üretiminde kamu politikalarının önemi: G7 ülkeleri örneği. Uluslararası Bankacılık Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 5(2), 172-190.
2. Ağazade, S., & Karakaya, A. (2019). Finansal gelişme ve ekonomik büyüme: OECD ülkeleri örneğinde panel nedensellik analizi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 6(2), 471-484.
3. Akay, E. Ç., Abdieva, R., & Oskonbaeva, Z. (2015). Yenilenebilir enerji tüketimi, iktisadi büyüme ve karbondioksit emisyonu arasındaki nedensel ilişki: Orta Doğu ve Kuzey Afrika ülkeleri örneği. In International Conference on Eurasian Economies (pp. 628-636).
4. Alsagr, N., & Van Hemmen, S. (2021). The impact of financial development and geopolitical risk on renewable energy consumption: evidence from emerging markets. Environmental Science and Pollution Research, 28, 25906-25919.
5. Anser, M. K., Syed, Q. R., & Apergis, N. (2021). Does geopolitical risk escalate CO2 emissions? Evidence from the BRICS countries. Environmental Science and Pollution Research, 28(35), 48011-48021.
6. Arı, A. (2021). Yenilenebilir enerji ve doğrudan yabancı yatırımlar: Türkiye örneği. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 23(40), 122-131.
7. Caldara, D., & Iacoviello, M. (2018). Measuring geopolitical risk. FRB International Finance, Discussion Paper, (1222).
8. Chiari, L., & Zecca, A. (2011). Constraints of fossil fuels depletion on global warming projections. Energy Policy, 39(9), 5026-5034.

9. Çelik, M. Y., & Ünsür, Z. (2020). Küreselleşme ve büyüme ilişkisinin Dumitrescu-Hurlin panel nedensellik testi ile belirlenmesi. İzmir İktisat Dergisi, 35(1), 201-210.
10. Dogan, E., Majeed, M. T., & Luni, T. (2021). Analyzing the impacts of geopolitical risk and economic uncertainty on natural resources rents. Resources Policy, 72, 102056. https://doi.org/10.1016/j.resourpol.2021.102056
11. Doğan, E. (2020). Yenilenebilir enerji kaynaklarının finansman dinamikleri, Enerji Ekonomisi ve Politikaları Piyasalar ve Dünya-Avrupa Birliği Türkiye Boyutlu Analizler, Ekin Yayınevi.
12. Dong, C., Wu, H., Zhou, J., Lin, H., & Chang, L. (2023). Role of renewable energy investment and geopolitical risk in green finance development: empirical evidence from BRICS countries. Renewable Energy, 207, 234-241. https://doi.org/10.1016/j.renene.2023.02.115
13. Dutta, A., & Dutta, P. (2022). Geopolitical risk and renewable energy asset prices: Implications for sustainable development. Renewable Energy, 196, 518-525. https://doi.org/10.1016/j.renene.2022.07.029
14. Emeç, A. S., & Yarbaşı, İ. Y. (2018). Ticari Dışa Açıklık İle Enerji Tüketimi Arasındaki Simetrik ve Asimetrik Nedensellik İlişkisi: Türkiye Örneği. Erzurum Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 3(6), 193-206.
15. Ghosh, S. K., & Ghosh, B. K. (2020). Fossil fuel consumption trend and global warming scenario: Energy overview. Glob J Eng Sci, 5(2), 2641-2039.
16. Gozgor, G., & Paramati, S. R. (2022). Does energy diversification cause an economic slowdown? Evidence from a newly constructed energy diversification index. Energy Economics, 109, 105970. https://doi.org/10.1016/j.eneco.2022.105970
17. Gozgor, G., Lau, C. K. M., & Lu, Z. (2018). Energy consumption and economic growth: New evidence from the OECD countries. Energy, 153, 27-34.
18. Hashmi, S. M., Bhowmik, R., Inglesi-Lotz, R., & Syed, Q. R. (2022). Investigating the Environmental Kuznets Curve hypothesis amidst geopolitical risk: Global evidence using bootstrap ARDL approach. Environmental Science and Pollution Research, 29(16), 24049-24062.
19. Husain, S., Sohag, K., & Wu, Y. (2021). Geopolitical Risks, Oil Market Instability and Renewable Energy Production. Available atSSRN: https://ssrn.com/abstract=3980443 or http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.3980443
20. Husain, S., Sohag, K., & Wu, Y. (2024). The responsiveness of renewable energy production to geopolitical risks, oil market instability and economic policy uncertainty: Evidence from United States. Journal of Environmental Management, 350, 119647.https://doi.org/10.1016/j.jenvman.2023.119647
21. Husnain, M. I. U., Syed, Q. R., Bashir, A., & Khan, M. A. (2022). Do geopolitical risk and energy consumption contribute to environmental degradation? Evidence from E7 countries. Environmental Science and Pollution Research, 29(27), 41640-41652.
22. Kutan, A.M., Paramati, S.R., Ummalla, M. ve Zakari, A. (2017). Financing Renewable Energy Projects in Major Emerging Market Economies: Evidence in the Perspective of Sustainable Economic Development. Emerging Markets Finance and Trade, 54(8), 1-35.
23. Küçükkaya, H., Özçağ, M., & Bozdağlıoğlu, Y. (2019). Geçiş Ekonomilerinde İşgücüne Katılım Oranı ile İşsizlik Oranı İlişkisinin Dinamik Panel Veri Analizi. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi, 14, 62-68.
24. Sezer, S. (2024). Rusya-Ukrayna Savaşı'nın jeopolitik sonuçları. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 17(1), 158-180.
25. Su, C. W., Khan, K., Umar, M., & Zhang, W. (2021). Does renewable energy redefine geopolitical risks?. Energy Policy, 158, 112566. https://doi.org/10.1016/j.enpol.2021.112566
26. Sweidan, O. D. (2021a). Is the geopolitical risk an incentive or obstacle to renewable energy deployment? Evidence from a panel analysis. Renewable Energy, 178, 377-384.
27. Sweidan, O. D. (2021b). The geopolitical risk effect on the US renewable energy deployment. Journal of Cleaner Production, 293, 126189. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2021.126189
28. Tatoğlu, F. Y. (2013). Panel Veri Ekonometrisi. Beta Yayınları, İstanbul.
29. Vurur, N. S., & Özdemir, L. (2023). Küresel ve Türkiye Jeopolitik Risklerin BİST Turizm Endeksine Etkisinin Karşılaştırılması. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, (C-iasoS 2022 Özel Sayısı), 163-174.
30. Zhao, Z., Gozgor, G., Lau, M. C. K., Mahalik, M. K., Patel, G., & Khalfaoui, R. (2023). The impact of geopolitical risks on renewable energy demand in OECD countries. Energy Economics, 122, 106700. https://doi.org/10.1016/j.eneco.2023.106700