Ülke ve Global Ekonomik Politika Belirsizliğinin Seçilmiş Finansal Yatırım Araçları Getirilerine Etkisi: Türkiye’den Kanıtlar

Öz

Belirsizlik, kesin olmayan veya bilinmeyen durumları ifade etmektedir. Sosyal, ekonomik ve politik olaylar nedeniyle ülkesel veya global belirsizlik yaşanabilmektedir. Belirsizliği ölçmek için endeksler kullanılmaktadır. Ülkelere ait belirsizlik endeksleri, Economist Intelligence Unit'in ülke raporlarından alınan "belirsizliğin" sıklık sayıları ve varyantları kullanılarak hesaplanmaktadır. Ekonomik politika belirsizliği endeksleri ise ekonomi, politika ve belirsizlik ile ilgili üçlü terim içeren ülkelerin gazete makalelerinin göreceli sıklığına göre hesaplanmaktadır. Gelişmekte olan bir piyasada, ülkesel ve global belirsizliklerin finansal piyasalarda yarattığı dalgalanmaların anlaşılması hem yatırımcılar hem de politika yapıcılar için büyük önem arz etmektedir. Bu çalışmanın amacı, ülke ve global ekonomik politika belirsizliğinin finansal yatırım araçları getirilerine etkisini incelemektir. Çalışmada, Ocak 2008 ile Aralık 2023 dönemine ait 192 aylık kesintisiz gözleme sahip değişkenler korelasyon ve regresyon analizleriyle incelenmiştir. Çalışmanın sonucunda; ülke belirsizliğinin devlet iç borçlanma senetleri ve dolar kamu eurobond getirilerini negatif yönde etkilediğine, global ekonomik politika belirsizliğinin altın ve TL kamu eurobond getirilerini pozitif yönde etkilediğine ulaşılmıştır. Çalışma, yatırımcılar ve politika yapıcılar için önemli çıkarımlar sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Türkiye Belirsizlik Endeksi
• Global Ekonomik Politika Belirsizliği Endeksi
• Finansal Yatırım Araçları
• Getiri

The Effect of Country and Global Economic Policy Uncertainty on the Returns of Selected Financial Investment Instruments: Evidence from Turkey

Öz

Uncertainty refers to uncertain or unknown situations. Due to social, economic and political events, country or global uncertainty may occur. Indices are used to measure uncertainty. Uncertainty indices for countries are calculated using the frequency numbers and variants of "uncertainty" taken from the Economist Intelligence Unit's country reports. Economic policy uncertainty indices are calculated according to the relative frequency of newspaper articles of countries containing the triple term related to economy, policy and uncertainty. In a developing market, understanding the fluctuations created by country and global uncertainties in financial markets is of great importance for both investors and policy makers. The aim of this study is to examine the effect of country and global economic policy uncertainty on the returns of financial investment instruments. In the study, variables with 192 months of continuous observation between January 2008 and December 2023 were examined with correlation and regression analyses. As a result of the study; It was concluded that country uncertainty negatively affected the returns of government domestic debt instruments and dollar public eurobonds, while global economic policy uncertainty positively affected the returns of gold and TL public eurobonds. The study offers important implications for investors and policy makers.

Anahtar Kelimeler

• Turkey Uncertainty Index
• Global Economic Policy Uncertainty Index
• Financial Investment Instruments
• Return

Kaynakça

1. Ahir, H., Bloom, N. & Furceri, D. (2018). The World Uncertainty Index. SSRN Electron J.
2. Ahir, H., Bloom, N., & Furceri, D. (2022). The World Uncertainty Index (No. w29763). National Bureau of Economic Research.
3. Aksoy, A. &Tanrıöven, C. (2014). Sermaye Piyasası Yatırım Araçları Ve Analizi. 5. Baskı. Ankara: Detay Yayıncılık.
4. Akkuş, Ö. (2017). Ekonomik Politika Belirsizliği ve Politik İstikrarsızlığın Büyüme Üzerindeki Etkisi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17(3), 27-42. https://doi.org/10.18037/ausbd.417272
5. Ayad, H., Sari-Hassoun, S. E., Usman, M., & Ahmad, P. (2023). The Impact of Economic Uncertainty, Economic Growth and Energy Consumption on Environmental Degradation in MENA Countries: Fresh Insights from Multiple Thresholds NARDL Approach. Environmental Science and Pollution Research, 30(1), 1806-1824. https://doi.org/10.1007/s11356-022-22256-w
6. Aydın, C., & Gündoğdu Odabaşıoğlu, F. (2016). Makroekonomik Belirsizlik ve Risk Altında Yatırım Kararları: Türkiye Örneği. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 4(2), 45-67. https://doi.org/10.18506/anemon.258549
7. Aysan, A. F., Batten, J. A., Gozgor, G., Khalfaoui, R., & Nanaeva, Z. (2023). Twitter Matters for Metaverse Stocks Amid Economic Uncertainty. Finance Research Letters, 56, 1-7. https://doi.org/10.1016/j.frl.2023.104116
8. Baker, S., Bloom, N., & Davis, S. J. (2016). Measuring Economic Policy Uncertainty. Quarterly Journal of Economics, 131, 1593–1636

9. Choudhry, T., Hassan, S.S., & Shabi, S. (2019). U.S. Economic Uncertainty, EU Business Cycles, and the Global Financial Crisis. Int J Fin Econ., 25, 28–42. DOI: 10.1002/ijfe.1726
10. Coşkun, A. & Aypek, N. (2023). COVID-19 Öncesi ve Döneminde Seçilmiş Makroekonomik Değişkenler Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 58, 21-39.
11. Çakmur Yıldırtan, D. (2017). E-Views Uygulamalı Temel Ekonometri, 3. Baskı, İstanbul: Türkmen Kitabevi.
12. Doan, A.T., Le, A. T. & Tran, Q. (2020). Economic Uncertainty, Ownership Structure and Small and Medium Enterprises Performance. Aust Econ Pap. 59, 102–137. DOI: 10.1111/1467-8454.12174
13. Davis, S. J., 2016. “An Index of Global Economic Policy Uncertainty,” Macroeconomic Review, October.
14. Darsono, S. N. A. C., Muttaqin, E. I., Rahmadani, R. A., & Nguyen, T. T. H. (2024). Unveiling the Nexus of Consumer Price Index, Economic Policy Uncertainty, Geopolitical Risks, and Gold Prices on Indonesian Sustainable Stock Market Performance. International Journal of Economics and Financial Issues, 14(6), 128-135
15. Durmaz, N. (2024). The Effects of Policy Uncertainty on Stock Prices: Revisiting with Selected Countries. Ekonomika, 103(3), 57-69. https://doi.org/10.15388/Ekon.2024.103.3.4
16. Ermişoğlu, E. ve Kanık, B. (2013). Turkish Economic Policy Uncertainty Index. Central Bank of the Republic of Turkey, MPRA Paper. No. 49920.
17. Gamgam, H. & Altunkaynak, B. (2017). Regresyon Analizi, 2. Baskı, Seçkin Yayıncılık: Ankara.
18. Gemici, E. (2020). Ekonomi Politikası Belirsizliği İle G7 Ülke Borsaları İlişki Belirsizliği Ülke Borsaları Arasındaki İlişki. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (20), 353-372. https://doi.org/10.29029/busbed.73212
19. Şahinoz, S. & Coşar, E.E. (2018) Economic Policy Uncertainty and Economic Activity in Turkey, Applied Economics Letters, 25:21, 1517-1520, DOI: 10.1080/13504851.2018.1430321
20. Fanta, F. (2013). Financial Deregulation, Economic Uncertainty and the Stability of Money Demand in Australia. Economic Papers, 32(4), 496–511 https://doi.org/10.1111/1759-3441.12058
21. Ghoul, S. E., Guedhami, O., Nash, R. & Wang, H. (2022). Economic Policy Uncertainty and Insider Trading. J Financ Res.45, 817–854. DOI: 10.1111/jfir.12299
22. Jirasavetakul, L. B. F., & Spilimbergo, M. A. (2018). Economic Policy Uncertainty in Turkey. International Monetary Fund.
23. Karan, M. B. (2013). Yatırım Analizi Ve Portföy Yönetimi. 4. Baskı, Ankara: Gazi Kitabevi.
24. Kim, S. Y. &Kwon, K. Y. (2020). Does Economic Uncertainty Matter In International Commodity Futures Markets?. Int J Fin Econ. 26, 849–869. DOI: 10.1002/ijfe.1824
25. Kwon, D. (2020), The Impacts of Oil Price Shocks and United States Economic Uncertainty on Global Stock Markets. Int J Fin Econ. 27, 1595–1607. DOI: 10.1002/ijfe.2232
26. Lee, K., Jeon, Y, & Kim, I. (2021). Which Economic Uncertainty Measure Matters for Households' Portfolio Decision? J Financ Res. 44, 343–369.
27. Moore, A. (2017). Measuring Economic Uncertainty and Its Effects. Economic Uncertainty and the Stability of Money Demand in Australia. Economic Papers, 93(303), 550–575 doi: 10.1111/1475-4932.12356
28. Nguyen, C. P. & Su, T. D. (2021). When ‘Uncertainty’ Becomes ‘Unknown’: Influences of Economic Uncertainty on the Shadow Economy. Ann Public Coop Econ.93, 677–716. DOI: 10.1111/apce.12336
29. Saka Ilgın, K. (2022). Ulusal Ekonomik Politika Belirsizliği ile Borsa Endeksleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Seçilmiş Avrupa Ülkeleri için Ampirik Bir Analiz. Journal of Economic Policy Researches, 9(2), 455-474. https://doi.org/10.26650/JEPR1074582
30. Sarıkovanlık, V., Koy, A., Akkaya, M., Yıldırım, H.H. ve Kantar, L. (2020). Finans Biliminde Ekonometri Uygulamaları,2. Baskı, Ankara: Seçkin Kitabevi.
31. Sahinoz, S., & Erdogan Cosar, E. (2018). Economic Policy Uncertainty and Economic Activity in Turkey. Applied Economics Letters, 25(21), 1517-1520.
32. Wheeler, D.M., Meenken, E., Espig, M., Sharifi, M., Shah, M. & Finlay-Smits, S.C., 2020. Uncertainty – what is it? In: Nutrient Management in Farmed Landscapes. (Eds. C.L. Christensen, D.J. Horne and R. Singh). http://flrc.massey.ac.nz/publications.html. Occasional Report No. 33. Farmed Landscapes Research Centre, Massey University, Palmerston North, New Zealand. 8 pages.