Dijital Liderlik ve Yenilikçilik Arasındaki İlişkide Örgütsel Öğrenmenin Aracılık Rolü: Uzaktan Çalışanlar Üzerinde Bir Araştırma

Öz

Bu araştırma dijitalleşme sürecinin iş dünyasında, liderlik ve yenilikçi iş davranışları üzerindeki etkisini incelemektedir. Dijital liderlik bu süreçte kritik bir rol oynayarak örgütsel öğrenmeyi teşvik etmekte ve yenilikçi iş davranışlarını desteklemektedir. Araştırmanın amacı, dijital liderliğin yenilikçi iş davranışları üzerindeki etkisini örgütsel öğrenmenin aracı rolüyle ortaya koymaktır. Bu kapsamda ülkemizde uzaktan çalışan 395 kişiyle çevrimiçi bir anket yapılmış ve elde edilen veriler istatistik programıyla analiz edilmiştir. Sonuçlar dijital liderliğin yenilikçi iş davranışlarını ve örgütsel öğrenmeyi pozitif ve anlamlı yönde etkilediğini göstermektedir. Ayrıca dijital liderlik ve yenilikçi iş davranışı arasındaki ilişkide örgütsel öğrenmenin tam aracılık rolü oynadığı belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Dijital Liderlik
• Yenilikçilik
• Öğrenme
• Uzaktan Çalışma

The Mediating Role of Organizational Learning in the Relationship Between Digital Leadership and Innovation: A Study on Remote Workers

Öz

This research examines the impact of the digitalization process on leadership and innovative work behaviors in the business world. Digital leadership plays a critical role in this process, encouraging organizational learning and supporting innovative work behaviors. The aim of the research is to reveal the impact of digital leadership on innovative work behaviors through the mediating role of organizational learning. In this context, an online survey was conducted with 395 people working remotely in our country and the data obtained was analyzed with a statistical program. The results show that digital leadership positively and significantly affects innovative work behaviors and organizational learning. It was also determined that organizational learning plays a full mediating role in the relationship between digital leadership and innovative work behavior.

Anahtar Kelimeler

• Digital Leadership
• Innovation
• Learning
• Remote Work

Kaynakça

1. Abbasov, A. (2021). Endüstri Çağında Dijital Liderliğin Bireysel Performans Üzerindeki Etkileri: Azerbaycan’daki Bir Üretim Firmasında Araştırma, (Yüksek Lisans Tezi). Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı, İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi.
2. Afsar, B. & Umrani, W. A. (2019). Transformational Leadership and Innovative Work Behavior: The Role of Motivation to Learn, Task Complexity and Innovation Climate. European Journal of Innovation Management.
3. Akkoç, İ. (2012). Gelişim Kültürü ve Etik İklimin Yenilikçiliğe Etkisinde Dağıtım Adaletinin Rolü. Uluslararası Alanya İşletme Fakültesi Dergisi, 4(3), 45-60.
4. Al, B. (2023). Uzaktan Çalışma Ortamlarında Liderlik ve Stres Yönetimi. Özgür Yayınları.
5. Argyris, C. (2002). Double-Loop Learning, Teaching and Research. Academy of Management Learning & Education. 1 (2).206-218
6. Arslantaş Cem Cüneyt (2005); “Ögrenen Organizasyonlarda Örgüt Kültürünün Belirlenmesinde Örgüt İçi Bütünleşmeyi Etkileyen Unsurlar”, Yönetim Bilimleri Dergisi, 1(3), No:1
7. Artüz, S. D., & Bayraktar, O. (2021). The Effect of Relatıon Between Dıgıtal Leadershıp Practıce And Learnıng Organızatıon On The Perceptıon Of Indıvıdual Performance. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(40), 97-120
8. Avcı, N., & Küçükusta, D. (2009). Konaklama İşletmelerinde Örgütsel Öğrenme, Örgütsel Bağlılık ve İşten Ayrılma Eğilimi Arasındaki İlişki. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 20(1), 33-44.

9. Avermaete, T., Jacques V., Eleanour M. & Crawford N. (2003). Determinants of Innovation in Small Food Firms. European Journal of Innovation Management. 6 (1). 8-17.
10. Bass, B. M. (1999). Two Decades of Research and Development in Transformational Leadership. European. Journal of Work and Organizational Psychology, 8(1), 9-32.
11. Bass, B., & Avolio, B. J. (1997). Concepts of Leadership in Vecchio (2007) Leadership: Understanding the Dynamics of Power and Influence in Organizations. University of Notre Dame Press
12. Benitez, J., Arenas, A., Castillo, A., & Esteves, J. (2022). Impact of digital leadership capability on innovation performance: The role of platform digitization capability. Information & Management, 59(2).
13. Büyükbeşe, T., & Doğan, Ö. (2022). Dijital Liderliğin Yenilikçi İş Davranışı ve İş Performansı Üzerine Etkisi. Akademik Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi (AKAD), 14(26), 173-186.
14. Büyüköztürk, Ş. (2010). Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı, (12.Baskı). Ankara: Pegem
15. Cahyadi, A. & Magda. (2021). Dijital liderlik nasıl değerlendirilmelidir: Kesitsel bir çalışma. Mesleki Tıp ve Toksikoloji Dergisi, 16(1), 44.
16. Calantone, R. J., Cavusgil, T. & Y. Zhao (2002). Learning orientation, firm innovation capability and firm performance. Industrial Marketing Management, 31(1), 515-524.
17.  Cascio, W. F., & Shurygailo, S. (2003). E-Leadership and virtual teams. Organizational Dynamics, 31(4), 362–376
18. Cohen, W. M., & Levinthal, D. A. (1990). Absorptive capacity: A new perspective on learning and innovation. Administrative Science Quarterly, 35(1), 128-152.
19. Choi, S.L., Goh, C.F., Adam, M.B.H. et al. Transformational leadership, empowerment, and job satisfaction: the mediating role of employee empowerment. Hum Resour Health 14, 73 (2016)
20. Cortellazzo L, Bruni E and Zampieri R (2019) The Role of Leadership in a Digitalized World: A Review. Front. Psychol. 10:1938.
21. Çelik, A., Çevik Tekin, İ., & Alparslan, P. K. (2022). Examination of Digital Leadership Concepts in Terms of Generations and Some Socıo-Demographıc Varıables/Dijital Liderlik Kavramının Kuşaklar ve Bazı Sosyo-Demografik Değişkenler Açısından İncelenmesi. EUropean Journal of Managerial Research (EUJMR), 6(11), 70-79.
22. Çömez, P., (2007). Değişim yönetiminde dönüştürücü liderlik davranışlarının firma performansına etkileri üzerine bir araştırma. Yüksek Lisans Tezi, Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kocaeli.
23. Çömlekçi, M. G., & Bozkurt, S. (2024). Dijital Liderlik Ve Bireysel Yenilikçilik İlişkisinde İşgücü Çevikliğinin Rolü. Akademik Hassasiyetler, 11(24), 75-97.
24. Ercan Önbıçak, A., & Akkoyun, B. (2022). Dijital Liderlik Çalışmalarının Yönetim Bilimleri Kapsamında İncelenmesi: Nitel Bir Araştırma. Malatya Turgut Özal Üniversitesi İşletme ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 3(2), 128-137.
25. Ergüt, Ö. F. (2022). The Effect of Remote Working on Organizational Commitment of Employees During Covıd-19 Pandemic (Yüksek Lisans Tezi). Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme (İngilizce) Ana Bilim Dalı, İstanbul: Marmara Üniversitesi.
26. Fang, C.-H., Chang, S.-T., & Chen, G.-L. (2011). Organizational learning capability and organizational innovation: The moderating role of knowledge inertia. African Journal of Business Management, 5(5), 1864-1870.
27. Faulks, B.; Song, Y.; Waiganjo, M.; Obrenovic, B. & Godinic, D. (2021). Impact of Empowering Leadership, Innovative Work, and Organizational Learning Readiness on Sustainable Economic Performance: An Empirical Study of Companies in Russia during the COVID-19 Pandemic. Sustainability, 13, 12465.
28. Garaventa, C. E. (2019). The role of digital leadership in organizational learning. International Journal of Management Reviews, 21(1), 24-45.
29. Garvin, D. A., Edmondson, A., & Gino, F. (2008). Is yours a learning organization? Harvard Business Review, 86(3), 109-116, 134.
30. Giordan, A. (1995). Learning: Beyond constructivism. LDES, University of Geneva
31. Godin, B. (2008). Innovation: The History of a Category, Project on The Intellectual History of Innovation Working Paper, 1(0).
32. Gök, S. G., & Aydemir, P. (2021). Dijital Liderliğin Kriz Yönetimi Üzerindeki Etkisi: Bilgi Paylaşımının Aracı Rolü. Güvenlik Bilimleri Dergisi, 10(3), 195-222.
33. Hayes, S. C., Levin, M. E., Villardaga, J. P., Villatte, J. L., & Pistorello, J. (2013). Acceptance and commitment therapy and contextual behavioral science: Examining the progress of a distinctive model of behavioral and cognitive therapy. Behavior Therapy, 44(2), 180-198
34. Hegarty, A., & Sims, D. (2019). Digital leadership: A review of theory and practice. International Journal of Management Reviews, 21(1), 1-23.
35. Hirst, G., van Knippenberg, D., & Zhou, J. (2009). A cross-level perspective on employee creativity: Goal orientation, team learning behavior, and individual creativity. Academy of Management Journal, 52, 280–293
36. Hult, G.T.M., Hurley, R.F. and Knight, G.A. (2004) Innovativeness: Its Antecedents and Impact on Business Performance. Industrial Marketing Management, 33, 429-438.
37. Karaçınar, A.&Filizöz, B. (2023). Uzaktan Çalışma Modelinin (Hibrit Model) Çalışan Performansı Üzerine Etkisi, Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi,.6(4), 1073-1089.
38. Karaköse, T., Kocabas, I., Yirci, R., Papadakis, S. ve Demirkol, M. (2022). The Development and Evolution Of Digital Leadership: A Bibliometric Mapping Approach-Based Study. Sustainability, 14(23).
39. Karamanlıoğlu, A. U., & Şenkul, G. (2024). Yenilikçi İş Davranışını Şekillendirmede Dijital Liderlerin Rolü. Başkent Üniversitesi Ticari Bilimler Fakültesi Dergisi, 8(1), 27-45.
40. Karollah, B., Juned, V., Eliana, & Nurbismi. (2023). The Effect of Relation Between Digital Leadership and Learning Organization on the Individual Performance of SMEs. Journal of Law and Sustainable Development, 11(9), e1306.
41. Koçel, T. (2015). İşletme Yöneticiliği. İstanbul: Beta Basım A.Ş.
42. Korkmaz, Ö. ve Yeşil, R. (2011). Medya ve televizyon okuryazarlık düzeyleri ölçeği geçerlilik ve güvenirlik çalışması. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, (8)2, 110-126.
43. Kuczmarksi, T. D. (2003). What is Innovation? And Why Aren’t Companies Doing More of It? The Journal of Consumer Marketing, 20 (6), 536-541
44. Li, H., Sajjad, N., Wang, Q., Muhammad Ali, A., Khaqan, Z. & Amina, S. (2019). Influence of Transformational Leadership on Employees’ Innovative Work Behavior in Sustainable Organizations: Test of Mediation and Moderation Processes. Sustainability, 11(6), 1594.
45. Longman Dictionary of Contemporary English: For Advanced Learners Cep Kitabı, 2016. 2161.
46. Makri, M. & Scandura, T.A. (2010), “Exploring the Effects of Creative CEO Leadership on Innovation in High-Technology Firms”, The Leadership Quarterly, Cilt.21, Sayı.1, (75-88)
47. Menon, S., & Suresh, M.K. (2020). Factors influencing organizational agility in higher education. Benchmarking: An International Journal.
48. Mescon, M. H., Albert, M. and Khedouri, F. (1988). Management. 3rd edn: Harper & Row: New York.
49. Mete, G. (2007). Örgütsel Öğrenme ve Yenilikçi İş Davranışı, Sosyal Bilimler Enstitüsü (Yüksek Lisans Tezi), Gebze: Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü
50. Mihardjo, L. W. W., Sasmoko, S., Alamsjah, F. ve Elidjen, E. (2019). Digital Leadership Impacts on Developing Dynamic Capability and Strategic Alliance Based on Market Orientation. Polish Journal of Management Studies, 19(2), 285-297. https://doi.org/10.17512/pjms.2019.19.2.24
51. Mhatre, D. J., & Venkatraman, N. (2019). Digital leadership: A theoretical foundation and research agenda. Journal of Business Research, 104, 101-116.
52. Mokhber, M., Khairuzzaman, W. & Vakilbashi, A. (2018). Leadership and Innovation: The Moderator Role of Organization Support for Innovative Behaviors. Journal of Management & Organization, 24(1), 108-128.
53. Niesen, W., Hootegem, A.V., Elst, T.V., Battistelli, A. & De Witte, H. (2018). Job insecurity and innovative work behaviour: A psychological contract perspective. Psychologica Belgica, 57(4),174 – 189.
54. Özmen, Ö. N., Eriş, E., & Özer, P. (2020). Dijital Liderlik Çalışmalarına Bir Bakış. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 25(1), 57-69
55. Öztürk Kaplan, N. (2021). Liderlik türlerinin kamu hizmeti motivasyonu üzerindeki etkileri. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Anabilim Dalı, İstanbul.
56. Pınar, İ., & Arıkan, C. (2015). Örgütsel Öğrenme Yeteneği ile Örgütsel Yenilik Arasındaki İlişki: Tekstil Sektöründe Bir Araştırma. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 44(2), 65-76.
57. Polat, M. (2018). Öğretmen Adaylarının “Akıllı Telefon”a Yönelik Metaforik Algıları: Yoksa Davis En Başından Beri Haklı Mıydı? Online Journal of Technology Addiction and Cyberbullying, 5(2), 88-105.
58. Riaz, A. & Haider, M. H. (2010). Role Of Transformational and Transactional Leadership On Job Satisfaction And Career Satisfaction. Business and Economic Horizons, 1(1), 29–38.
59. Rist, R.C. & Joyce, M.K. Chapter 2 Qualitative research and implementation evaluation: A path to organizational learning. International Journal of Educational Research, 23(2), 127-136.
60. Sağbaş, M. & Erdoğan, F. A. (2022). Digital Leadership: A Systematic Conceptual Literature Review. İstanbul Kent Üniversitesi, İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, 3 (1), 17-35.
61. Scott, S. G. & Bruce, R. A. (1994). Determinants of innovative behavior: A path model of individual innovation in the workplace. Academy of Management Journal, 37(3), 580–607.
62. Senge, P. (2020). Beşinci Disiplin, Yapıkredi yayınları, Çeviri: Ayşegül İldeniz, Ahmet Doğukan, Barış Pala, 19. Baskı
63. Skerlavaj, M., Song, J. H., and Lee, Y. (2010). Organizational Learning Culture, İnnovative Culture and İnnovations in South Korean Firms. Expert Systems With Applications, 37(9), 6390-6403.
64. Sloane, P. (2009). İnnovation Leadership versus Tradiotional Leadership. 12 Kasım. https://www.disruptorleague.com/blog/2009/11/12/innovation-leadership-versus-traditional-leadership/
65. Sloane, P. (2009). The Leader's Guide to Lateral Thinking Skills: Unlock the Creativity and innovation in You and Your Team. KoganPage.
66. Smith, W. J., & Hitt, M. A. (2020). The impact of digital leadership on firm innovation. Strategic Management Journal, 41(10), 1656-1682
67. Sowcik, M., (2015). Leadership 2050: Critical Challenges, Key Contexts and Emerging Trends (Building Leadership Bridges). Emerald, 300.
68. Sürücü, L., Yıkılmaz, İ., & Maşlakçı, A. (2022). Dijital Liderlik: Bir Ölçek Uyarlama Çalişmasi. Abant Sosyal Bilimler Dergisi, 22(3), 1038-1050.
69. Taşkın, T. H. & Özbozkurt, B. O. (2023). Dijital Yetkinliğin Oluşmasında Dijital Liderlerin Rolü Üzerine Mersin İlinde Bir Araştırma, Ulusal Akademi Dergisi, 2 (1), 12-27.
70. Tavşancıl, E. (2010). Tutumların ölçülmesi ve SPSS ile veri analizi. (4. Baskı). Ankara: Nobel.
71. Tohidi, H. and Jabbari, M.M. (2012) The Important of Innovation and Its Crucial Role in Growth, Survival and Success of Organizations. Procedia Technology, 1, 535-538
72. Urbaniec, M., Małkowska, A., & Włodarkiewicz-Klimek, H. (2022). The impact of technological developments on remote working: insights from the polish managers’ perspective. Sustainability, 14(1), 552.
73. Uzuntarla, Y., Ceyhan, S. & Fırat, İ. (2016). Sağlık Kurumlarında Yenilikçilik: Bingöl İli Örneği. Bingöl Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(11), 189–202.
74. Ülgen, H. & Durna, U., (2001), Yenilik Yönetimi ve Yenilik Yönetiminde Etkin Olan Örgütsel Yapı ve Faktörlere İlişkin Bir Araştırma, 9. Ulusal Yönetim ve Organizasyon Kongresi Bildiriler Kitabı, İ.Ü. İşletme Fakültesi Araştırma ve Yardım Vakfı, Yayın No: 10, İstanbul, 579-592.
75. Wang, T., Lin, X. & Sheng, F. (2022). Digital leadership and Exploratory İnnovation: From the Dual Perspectives of Strategic Orientation and Organizational Culture. Front. Pyschol. 13:902693
76. West, M. A. & Farr, J. L. (1990). Innovation at work. In M. A. West & J. L. Farr (Eds.), Innovation and Creativity at Work: Psychological and Organizational Strategies (pp. 1– 13). Chichester: Wiley.
77. Westerman, G., Bonnet, D., & McAfee, A. (2014). The nine elements of digital transformation. MIT Sloan Management Review, 55(3), 1-6
78. Qi, C. & Chau, P.Y.K. (2018) Will enterprise social networking systems promote knowledge management and organizational learning? An empirical study, Journal of Organizational Computing and Electronic Commerce, 28:1, 31-57.
79. Yalın. V. (2022). Covıd-19 Salgınının Yarattığı Kriz Ortamında Dijital Liderliğin Örgütsel Çeviklik Üzerine Etkisi: Bir Yükseköğretim Kurumunda Örnek Olay İncelemesi (Yüksek Lisans Tezi), Lisansüstü Eğitim Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı, İstanbul: Gelişim Üniversitesi.
80. Yaşlıoğlu, M. M. (2017). Sosyal Bilimlerde Faktör Analizi ve Geçerlilik: Keşfedici ve Doğrulayıcı Faktör Analizlerinin Kullanılması. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 46, 74-85.
81. Yelkencioğlu, İ. (2022). İmproving Employee Coping Capabilities Amid Pandemic-İnduced Remote Working Conditions Via The Application of MBSR (Mindfulness-Based Stress Reduction) Training (Doktora Tezi), Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Çağdaş İşletme Yönetimi, İstanbul: Işık Üniversitesi.
82. Yeşilkuş, F., & Özbozkurt, O. B. (2024). Dijital Liderlik Üzerine Gerçekleştirilen Yüksek Lisans Ve Doktora Tezleri Üzerine Bir Araştırma. Business, Economics and Management Research Journal, 7(1), 80-92.
83. Yoon, Y.-S., Lee, J., & Lee, C.-K. (2010). Measuring festival quality and value affecting visitors' satisfaction and loyalty using a structural approach. International Journal of Hospitality Management, 29(2), 335-342
84. Zeike, S., Bradbury, K., Lindert, L. ve Pfaff, H. (2019). Digital Leadership Skills and Associations with Psychological Well-Being. International Journal of Environmental Research and Public Health, 16(14), 2628.
85. Zhu, C. & Zhang, F. (2019). How does Servant Leadership Fuel Employee Innovative Behavior? A Moderated Mediation Framework. Asia Pacific Journal of Human Resources.