Paya Dayalı Kitle Fonlaması ve Yatırım Bankacılığı: Finansal Performans Üzerine Bir Karşılaştırma

Öz

Bu çalışmada Türkiye’de faaliyet gösteren yatırım bankacılığı ve paya dayalı kitle fonlamasının, 2021-2022 yılları için finansal performansları LOPCOW ve CoCoSo yöntemleri ile karşılaştırılmıştır. Finansal performans karşılaştırılması yapmak için beş adet kriter (sermaye yeterliliği, aktif kârlılık, öz kaynak kârlılığı, toplam aktifler ve personel giderleri) belirlenmiştir. Kriter ağırlıklandırma yöntemi olarak LOPCOW, performans sıralama yöntemi olarak ise CoCoSo kullanılmıştır. LOPCOW yöntemi sonuçlarına göre, 2021 yılı için en önemli üç kriter sırasıyla; öz kaynak kârlılığı, aktif kârlılık ve personel giderleri olarak tespit edilirken, 2022 yılı için en önemli kriterler; aktif kârlılık, öz kaynak kârlılığı ve personel giderleri olarak tespit edilmiştir. CoCoSo yöntemi sonuçlarına göre, 2021 yılında en iyi performans gösteren kurumlar sırasıyla; GSD Yatırım Bankası, Fon Bulucu ve Fonangels olarak tespit edilirken, 2022 yılında en iyi performans gösteren kurumlar; GSD Yatırım Bankası, Fonangels ve Nurol Yatırım Bankası olarak tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Yatırım Bankacılığı
• Kitle Fonlaması
• Performans Analizi
• LOPCOW
• CoCoSo.

Equity Crowdfunding and Investment Banking: A Comparison on Financial Performance

Öz

In this study, the financial performances of investment banking and equity-based crowdfunding companies operating in Turkey were compared for the years 2021-2022 using the LOPCOW and CoCoSo methods. Five criteria were identified for the financial performance comparison: capital adequacy, asset profitability, return on equity, total assets, and personnel expenses.The LOPCOW method was used for weighting the criteria, and the CoCoSo method was employed for performance ranking. According to the results of the LOPCOW method, the three most important criteria for 2021 were found to be return on equity, asset profitability, and personnel expenses, in that order. For 2022, the most important criteria were identified as asset profitability, return on equity, and personnel expenses. According to the results of the CoCoSo method, the institutions with the best performance in 2021 were ranked as follows: GSD Investment Bank, Fon Bulucu, and Fonangels. In 2022, the institutions with the best performance were identified as GSD Investment Bank, Fonangels, and Nurol Investment Bank.

Anahtar Kelimeler

• Investment Banking
• Crowdfunding
• Performance Analysis
• LOPCOW
• CoCoSo.

Kaynakça

1. Akkaynak B. (2022). Türkiye’de Kalkınma ve Yatırım Bankacılığı: Sermaye Piyasası Araçlarının Kalkınma ve Yatırım Bankalarının Finansal Performansları ile Nedensellik İlişkisi. Çukurova Üniversitesi İİBF Dergisi, 26(2), 191-206.
2. Altıntaş, F. F. (2021). G7 ülkelerinin bilgi performanslarının analizi: COCOSO yöntemi ile bir uygulama. JOURNAL OF LIFE ECONOMICS, 8(3), 337-347. https://doi.org/10.15637/jlecon.8.3.06
3. Asker, V. (2022). Crıtıc Temelli Cocoso Yöntemi İle Kovid-19 Salgını Öncesi Ve Kovid-19 Salgını Döneminde Finansal Performans Analizi: İmalat Sektöründe Bir Uygulama. Finans Politik & Ekonomik Yorumlar, 662, 9-37.
4. Baykuş, O. ve Bektaş S. (2024). Kalkınma ve Yatırım Bankalarının Entropi ve Copras Yöntemleri ile Performanslarının Değerlendirilmesi: 2021-2022 Dönemi Türkiye Örneği. Mert Şakı (Ed.), Fscongress 2024. Sustaınabılıty and Development Fromeconomıc, Socıal and Managerıal Perspectıves (s. 33-48) içinde. Isparta, Türkiye.
5. Bektaş, S. (2022). Türk Sigorta Sektörünün 2002-2021 Dönemi için MEREC, LOPCOW, COCOSO, EDAS ÇKKV Yöntemleri ile Performansının Değerlendrilmesi. BDDK Bankacılık ve Finansal Piyasalar Dergisi, 16(2), 247-283. https://doi.org/10.46520/bddkdergisi.1178359
6. Bektaş S. ve Baykuş O. (2023). ÇKKV Yöntemleriyle İslami Bankacılık Sektöründe Performans Ölçümü 2018-2022 Dönemi D8 Ülkeleri Örneği. Metehan Küçüker ve İsmail Hakkı Ünal (Ed.), 2. Uluslararası Sigortacılık Bankacılık ve Finans Sempozyumu. Döngüsel Ekonomi, Sürdürülebilrlik ve Finansal Ekosistem (s. 29-37) içinde. Erzurum, Türkiye.
7. Bernardino, S., ve Santos, J. F. (2020). Crowdfunding: An Exploratory Study on Knowledge, Benefits and Barriers Perceived by Young Potential Entrepreneurs. Journal of Risk and Financial Management, 13(4), 81. https://doi.org/10.3390/jrfm13040081
8. Cichy, J., ve Gradoń, W. (2016). Crowdfunding as a Mechanism for Financing Small and Medium-Sized Enterprises. E-Finanse, 12(3), 38-48. https://doi.org/10.1515/fiqf-2016-0147

9. Ecer, F. ve Pamucar, D. (2022). A Novel LOPCOW-DOBI Multi Criteria Sustainability Performance Assessment Methodology: An Application in Developing Country Banking Sector. Omega, 112, 112690, 1-17.
10. Erben Yavuz, A., Hazar, A., ve Babuşcu, Ş. (2023). Kalkınma ve Yatırım Bankalarının Performanslarının MULTIMOORA Yöntemiyle Karşılaştırılması: Türkiye Örneği. Verimlilik Dergisi, 57(1), 139-158. https://doi.org/10.51551/verimlilik.1101896
11. Erdoğan, B. (2023). Financial Performance Analysis of Development and Investment Banks: Topsis Method. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 34, 1-15. https://doi.org/10.15182/diclesosbed.1264349
12. Hurt, C. (2014). Pricing Disintermediation: Crowdfunding and Online Auction IPOs. SSRN Electronic Journal. https://doi.org/10.2139/ssrn.2406205
13. Işık, Ö. (2020). Sd Tabanlı Mabac ve Waspas Yöntemleriyle Kamu Sermayeli Kalkınma ve Yatırım Bankalarının Performans Analizi. International Journal of Economic and Administrative Studies, 29, 61-78.
14. Ilahi I., Ihsan, Jamil, R.A. ve Kazmi S. (2014). Financial Performance of Investment Banks: A Comparison. Journal of Management Info, 4(1), 35-51.
15. Islam, M.S., Begum, H. ve Begum M. (2014). A Comparative Analysis of Financial Performance of Investment Banks in Bangladesh. Jagannath University Journal of Business Studies, 4(1), 201-213.
16. Korkmaz, Ö. F. ve Wolff, R. A. (2022). Türk Bankacılık Sektöründe Performans Ölçümü: 2011-2021 Yılları Arasında Kalkınma Ve Yatırım Bankalarının Topsıs Yöntemi İle Finansal Performanslarının Değerlendirilmesi. Akşehir Meslek Yüksekokulu Sosyal Bilimler Dergisi, 14, 43-58.
17. Karadağ Ak, Ö., Hazar, A., ve Babuşçu, Ş. (2022). Evaluation of the Financial Performance of Development and İnvestment Banks With Entropy Based Aras Method. Macroeconomics and Finance in Emerging Market Economies, 1-21. https://doi.org/10.1080/17520843.2022.2035523
18. Lee, E. (2019). Equity crowdfunding in Hong Kong: Potential, challenges and investor protection. Journal of Corporate Law Studies, 19(2), 277-302. https://doi.org/10.1080/14735970.2017.1369235
19. Lök, H. (2018). Türkiye’de Yatırım Bankacılığı: Tskb Örneği. Türk & İslam Dünyası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 5(18), 413-426.
20. Meral, İ. G. (2024). Türkiye ve Türki Cumhuriyetlerde Sürdürülebilir Kalkınma Performansının CRITIC-LOPCOW ve CoCoSo Yöntemleriyle İncelenmesi. Fiscaoeconomia, 8(2), 619-645. https://doi.org/10.25295/fsecon.1431939
21. Mollick, E. (2014). The dynamics of crowdfunding: An exploratory study. Journal of Business Venturing, 29(1), 1-16. https://doi.org/10.1016/j.jbusvent.2013.06.005
22. Öksüzkaya, M. ve Atan, M. (2022). 2016–2021 Döneminde Türkiye’de Kalkınma ve Yatırım Bankalarının Finansal Etkinliği: CRITIC Yöntemi ve MABAC Yöntemi ile Bir Uygulama. Bankacılık ve Finansal Araştırmalar Dergisi, 10(1), 14-32.
23. Özgür, E. (2021). Kalkınma ve Yatırım Bankalarının CAMELS Analizi Yöntemiyle Finansal Performanslarının Değerlendirilmesi (Evaluating Financial Performances of Development and Investment Banks Through Camels Analysis). Journal of Business Research - Turk, 4(13), 3206-3221. https://doi.org/10.20491/isarder.2021.1318
24. Rubinton, B. J. (2011). Crowdfunding: Disintermediated Investment Banking. SSRN Electronic Journal. https://doi.org/10.2139/ssrn.1807204
25. Sumrit, D. ve Keeratibhuborde, J. (2025). Risk Assessment Framework for Reverse Logistics in Waste Plastic Recycle Industry: A Hybrid Approach Incorporating FMEA Decision Model with AHP-LOPCOW- ARAS Under Trapezoidal Fuzzy Set. Decision Making: Applications in Management and Engineering, 8(1), 42-81.
26. Topal, A. (2021). Çok kriterli karar verme analizi ile elektrik üretim şirketlerinin finansal performans analizi: Entropi tabanlı Cocoso yöntemi. Business & Management Studies: An International Journal, 9(2), 532-546. https://doi.org/10.15295/bmij.v9i2.1794
27. Turanli, R., Özden, Ü. H., ve Gerçeker, D. (2023). Cocoso Yöntemi ile Eni İyi Yaşanabilir Avrupa Ülkeleri Başkentlerinin Sıralanması. Balkan ve Yakın Doğu Sosyal Bilimler Dergisi, 9(1), 84-95.
28. Valančienė, L., ve Jegelevičiūtė, S. (2013). Valuatıon of Crowdfundıng: Benefıts and Drawbacks. Economıcs and Management, 18(1), 39-48. https://doi.org/10.5755/j01.em.18.1.3713
29. Yaşar, E., ve Ünlü, M. (2023). Üniversitelerde Sürdürülebilirliğin İncelenmesi: LOPCOW ve MEREC Tabanlı CoCoSo Yöntemleriyle Çevreci Üniversitelerin Analizi. Türk Turizm Arastirmalari Dergisi, 4(2), 125-142. https://doi.org/10.26677/TR1010.2023.1246
30. Yazdani, M., Zarate, P., Zavadskas, E. K., ve Turskis, Z. (2019). A Combined Compromise Solution (CoCoSo) Method for Multi-Criteria Decision Making Problems. Management Decision, 57(9), 2501-2519.
31. Yeni̇lmezel, S., ve Ertuğrul, İ. (2022). Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri İle Bir Mermer Fabrikası İçin Kesintisiz Güç Kaynağı Seçimi. Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 14(3), 251-266. https://doi.org/10.52791/aksarayiibd.1009308
32. Yılmaz Özekenci, S. (2024). BIST Enerji Endeksi Şirketlerinin LOPCOW-CRITIC Tabanlı CoCoSo Yöntemleri ile Finansal Performans Analizi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 27(1), 48-64. https://doi.org/10.29249/selcuksbmyd.1400056