The Impact of Local Products and Luxury Brand Perception on Purchasing Decision Processes

Yıl 2025, Cilt: 10 Sayı: 2, 234 - 249, 19.12.2025

Recep Torlak , Muhammed Enes Sayın

Öz

Today, the psychological and sociocultural dynamics behind consumer preferences show that perceptions of luxury brands have taken on a multidimensional structure. The perception of luxury brands encompasses financial, functional, social, and general luxury elements, deepening consumers' understanding of brands. On the other hand, attitudes toward local products in the face of the influence of global brands are shaped by national identity, quality perceptions, and economic concerns. In this context, purchasing styles such as perfectionism, brand and fashion orientation, impulsive shopping, indecision, and avoidance of shopping come to the fore. The aim of this study is to examine the relationships between consumers' attitudes toward domestic products, luxury brand perceptions, and purchasing styles when buying combi boilers/air conditioners. A correlational comparative survey design was used in the research, and data were collected from 434 participants living in Istanbul through a questionnaire. Descriptive statistics, reliability analyses, t-tests, ANOVA, correlation, and regression analyses were performed using SPSS. The results of the analyses revealed that perceptions of luxury brands and purchasing styles vary depending on preferences for domestic products; additionally, significant relationships were found between perceptions of luxury brands and purchasing styles. The findings indicate that preferences for domestic products influence the formation of perceptions of luxury brands and purchasing styles.

Anahtar Kelimeler

Local Product , Luxury Products , Brands , Luxury Brand Perception , Purchasing Styles

Yerli Ürün ve Lüks Marka Algısının Satın Alma Karar Süreçlerine Etkisi

Öz

Günümüzde tüketim tercihlerinin ardında yatan psikolojik ve sosyokültürel dinamikler, lüks markalara yönelik algının çok boyutlu bir yapıya büründüğünü göstermektedir. Lüks marka algısı; finansal, fonksiyonel, sosyal ve genel lüks unsurlarını kapsayarak, tüketicilerin marka anlamlandırmalarını derinleştirmektedir. Öte yandan, küresel markaların etkisi karşısında yerli ürünlere yönelik tutum, milli kimlik, kalite algısı ve ekonomik kaygılarla şekillenmektedir. Bu bağlamda, mükemmeliyetçilik, marka ve moda odaklılık, düşünmeden alışveriş, kararsızlık ve alışverişten kaçınma gibi satın alma tarzları ön plana çıkmaktadır. Bu çalışmanın amacı, tüketicilerin kombi/klima satın alımlarında yerli ürüne yönelik tutumları, lüks marka algıları ve satın alma tarzları arasındaki ilişkileri incelemektir. Araştırmada ilişkisel karşılaştırmalı tarama deseni kullanılmış, İstanbul’da yaşayan 434 katılımcıdan anket yoluyla veri toplanmıştır. SPSS ile tanımlayıcı istatistikler, güvenilirlik analizleri, t-testi, ANOVA, korelasyon ve regresyon analizleri gerçekleştirilmiştir. Analizler sonucunda, yerli ürün tercihine göre lüks marka algısı ve satın alma tarzlarının farklılaştığı; ayrıca lüks marka algısı ile satın alma tarzları arasında anlamlı ilişkiler bulunduğu belirlenmiştir. Bulgular, yerli ürün tercihlerinin lüks marka algısı ve satın alma tarzlarının şekillenmesinde etkili olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Yerli Ürün , Lüks Ürün , Marka , Lüks Marka Algısı , Satın Alma Tarzları

Kaynakça

• Abalkhail, T. S. (2023). The Impact of Country of Origin on Consumer Purchase Decision of Luxury Vs. Fast Fashion: Case of Saudi Female Consumers. Humanities and Social Sciences Communications, 10(1), s. 1-9.
• Akar, A. (2014). Marka ve itibar yönetimi. İstanbul: Alfa Yayıncılık.
• Aktan, C. C. (2015). Globalleşme ve Tüketici Davranışları. İzmir: Ege Üniversitesi Yayınları.
• Aytop, Y., Çetinkaya, S., & Değirmenci, B. I. (2023). Yerli ürün Satın Alma Niyetinin Tüketici Etnosentrizmine Etkisinin Belirlenmesi. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi, 10(2), 131-146.
• Bilgin, Y., & Pabuçcu, T. (2023). Yerli Üretim Algısının Algılanan Marka Değerine ve Satın Alma Niyetine Etkisi: Türk Menşeili Beyaz Eşya Markaları Üzerine Bir Araştırma. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 26(49), 133-151.
• Coşkun, R., Altunışık, R., & Yıldırım, E. (2019). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri (SPSS Uygulamalı). Sakarya: Sakarya Yayıncılık.
• Çolak, S., & Yıldız, R. (2019). Yerli ve yabancı markalar üzerindeki tüketici algılarının etnosentrizmle ilişkisi. International Journal of Consumer Research, 18, s. 95-104.
• Demir, E., Saatçioğlu, Ö., & İmrol, F. (2016). Uluslararası Dergilerde Yayımlanan Eğitim Araştırmalarının Normallik Varsayımları Açısından İncelenmesi. Curr Res Educ, 2(3), s. 130-148.
• Demirtaş, T. (2017). Tüketici etnosentrizmi ve marka sadakati: Yabancı ürünlerin tüketici algısı üzerindeki etkileri. Journal of Marketing Research, 24, s. 70-80.
• Dursun, İ., Alnıaçık, Ü., & Kabadayı, E. T. (2013). Tüketici Karar Verme Tarzları Ölçeği: Yapısı ve Boyutları. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 9(19), s. 293-304.
• Erdil, S., & Uzun, E. (2009). Marka kimliği ve imajı: Tüketici algılaması üzerine bir inceleme. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 38(2), s. 51-62.
• Ergin, E. A., Akbay, H. O., & Özsaçmacı, B. (2014). Insights into consumer preference of foreign brand names: Reality or Myth?. International Journal of Marketing Studies, 6(4), s. 157-164.
• Gupta, S. (2024). Consumer Ethnocentrism and its Impact on Purchase Intention of Foreign Apparel Brands: Moderating Effect of Demographics. International Journal of Engineering and Management Research, 14(4), s. 43-62.
• Gürpınar, A., & Öztürk, A. (2016). Etnosentrizm ve Global Markaların Yerel Pazarlarda Başarısı: Türkiye örneği. Pazarlama Araştırmaları Dergisi, 10, s. 50-60.
• Hagtvedt, H., & Patrick, V. M. (2009). The Broad Embrace of Luxury: Hedonic Potential as a Driver of Brand Extendibility. Journal of Consumer Psychology, 19(4), s. 608-618.
• Han, Y. J., Nunes, J. C., & Drèze, X. (2010). Signaling Status with Luxury Goods: The Role of Brand Prominence. Journal of Marketing, 74(4), s 15-30.
• Heine, K. (2012). Handbook of Research on Marketing and Finance. The concept of luxury in marketing (s. 42-60). içinde Edward Elgar Publishing.
• Hennigs, N., Wiedmann, K., Klarmann, C., & Behrens, S. (2013). The impact of brand luxury on consumer perception and behavior. Journal of Brand Management, 20(6), s. 457–474.
• Hennings, N., Wiedmann, K. P., Behrens, S., & Klarmann, C. (2013). Unleashing the power of luxury: Antecedents of luxury brand perception and effects on luxury brand strength. Journal of Brand Management (20), s. 705-715.
• Jain, S. C., & Schultz, D. Z. (2019). Marketing Planning and Strategy. South-Western College Pub.
• Kahneman, D. (2011). Thinking, Fast and Slow. New York: Farrar, Straus and Giroux,
• Kanwal, R. I. M. S. H. A. (2021). Impact of perceived Risk on Consumer Purchase Intention Towards Luxury Brands in Case of Pandemic: The Moderating Role of Fear. International Review of Management and Business Research, 10(1), s. 216-226
• Kapferer, J. N. (2012). The luxury Strategy: Break the Rules of Marketing to Build Luxury Brands. Hogan Page.
• Kaynak, E., & Kara, A. (2001). Consumer ethnocentrism and its influence on consumer behavior: A cross-national analysis. International Journal of Consumer Studies, 25(3), s. 190–201.
• Kendirli, H. Ç. (2025) Determining the Effect of Brand Value on Financial Performance with TOPSIS Method: Analysis in BIST 100 Retail Sector. Third Sector Social Economic Review, 60(1), s. 806-822.
• Kendirli, S., Kendirli, H. Ç., & Akgün, Z. (2016). Marka değerleme yöntemleri: Hiroshi yöntemi ile gıda sektöründe bir uygulama. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (71), 67-88.
• Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining Sampel Size for Research Activities, Educational and Psychological Measurement. 30, s. 607-610.
• Küçükemiroğlu, O. (1999). Tüketici Etnosentrizmi ve Yerli Ürün Tercihleri. Pazarlama Dergisi, 25(2), s. 58-71.
• Nia, A., & Lynne Zaichkowsky, J. (2000). Do counterfeits devalue the owner-ship of luxury brands?. Journal Of Product & Brand Management, 9(7), s. 485-497.
• Nguyen, T. N. D., Dang, P. N., Tran, P. H., & Nguyen, T. T. T. (2022). The Impact of Consumer Ethnocentrism on Purchase Intention: An Empirical Study from Vietnam. The Journal of Asian Finance, Economics and Business, 9(2), s. 427-436.
• O’Cass, A. (2004). Fashion clothing consumption: Antecedents and consequences of fashion clothing involvement. European Journal of Marketing, 38(7), s. 869–882.
• Özçelik, D. G., & Torlak, Ö. (2011). Marka Kişiliği Algısı ile Etnosentrik Eğilimler Arasındaki İlişki: LEVIS ve MAVI JEANS Üzerine Bir Uygulama. Ege Akademik Bakış, 11(3), s. 361-377.
• Özdemir, E. K., Güzeloğlu, E. B., & Topsümer, F. (2018). Tüketici Etnosentrizmi, Marka Kişiliği Algısı ve Satın Alma Niyeti Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi: Türkiye'deki Beyaz Eşya Markalarına Yönelik Bir Uygulama. Global Media Journal: Turkish Edition, 8(16).
• Öztürk, D. (2023). Tüketici Etnosentrizminin Yerli Ürün Satın Alma Niyetine Etkisi: Türk Menşeili Fındıklı Çikolata Markaları Üzerine Bir Araştırma. Akademik Ziraat Dergisi, 12(Özel Sayı), 249-260.
• Pallant, J. (2020). SPSS Kullanma Kılavuzu (SPSS ile Adım Adım Veri Analizi). Ankara: Anı Yayıncılık.
• Peker, S., & Poyraz, Ö. (2018). The role of religious and cultural values in brand perception: A study on conservative women consumers. Turkish Journal of Marketing, 3(2), s. 80-91. doi:https://doi.org/10.30685/tujom.v3i2.32
• Qiu, Q., Wang, Y., Richard, J., & Wang, X. (2017). The impact of country of brand image on symbolic value of luxury brands. Asian Journal of Business Research, 7(1), s. 94-122.
• Safeer, A. A., Zhou, Y., Abrar, M., & Luo, F. (2022). Consumer Perceptions of Brand Localness and Globalness in Emerging Markets: A Cross-Cultural Context. Frontiers in Psychology, 13, s. 1-16.
• Sanyal, S. N., Mazumder, R., Singh, R., & Sharma, Y. (2021). Uncertainty and Affluent Teenagers’ Luxury Buying-Decision: The Role of Avoidance-Related Indecisiveness. Journal of Retailing and Consumer Services, 58, 102305.
• Sayın, M. (2024). Tüketici Davranışı ve Etnosentrizm. Pazarlama Çalışmaları (s. 24-41). içinde Afyonkarahisar: Yaz Yayınları.
• Sayın, M., & Terzi, H. (2023). İhtiyaç Olgusunun Dönüşümü Üzerine Bir İnceleme. Ekonomi İşletme ve Yönetim Dergisi, 7(1), 127-167.
• Seimiene, J. (2012). The role of brand personality in consumer behavior. Journal of Business Research.
• Sharma, S., & Shimp, T. A. (1987). Consumer ethnocentrism: The concept and a research agenda. Journal of Marketing, 51(1), s. 55-64.
• Shimp, T. A. (1984). Consumer ethnocentrism: A concept of foreign product bias. Journal of Marketing Research, 21(3), s. 280-289.
• Shimp, T. A., & Sharma, S. (1987). Consumer ethnocentrism: Construction and validation of the CETSCALE. Journal of Marketing Research, 24(3), s. 280-289.
• Sproles, G. B., & Kendall, E. A. (1986). A methodology for profiling consumers’ decision making styles. The Journal of Consumer Affairs, 20(2), s. 267-279.
• Şimşek, G., & Yalman, F. (2020). Lüks Tüketim Eğilimlerinin Mükemmeliyetçilik ve Statü Tüketimi Açısından İncelenmesi. İşletme Araştırmaları Dergisi, 12(4), s. 3785–3802.
• Tabachnick, B. G., Fidell, L. S., & Ullman, J. B. (2013). Using Multivariate Statistics. Boston: Pearson.
• Thomas, K. W., & Hill, E. A. (1999). Consumer ethnocentrism and national identity in marketing. Marketing and International Business Journal, 15(4), s. 34-45.
• Torlak, Ö., Özkara, B. Y., & Doğan, V. (2019). Lüks Tüketim Bağlamında Marka Sadakati ve Marka İmajı İlişkisi: Statü Tüketimi Perspektifi. İşletme Araştırmaları Dergisi, 11(3), s. 1708–1723.
• Türk Patent Enstitüsü. (2005). Marka tanımlamaları ve hukuki süreçler. Ankara: TPE Yayınları.
• Türkan, E., Korkmaz, G., & Şeker, P. (2025). Tüketicilerin Yerel ve Küresel Marka Tercihinde Etkili Olan Faktörlerin İncelenmesi. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi İletişim Fakültesi Akademik Dergisi, 4(1), 1-14.
• Türk, Z. (2018). Tüketici Etnosentrizmi ile Satın Alma Tarzları Arasındaki İlişkiye Yönelik Bir Araştırma. BMIJ,(2018), 6(4), s. 1118-1140.
• Uztuğ, S. (2005). Marka imajı ve tüketici davranışları üzerindeki etkisi. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 36(1), s. 23-34.
• Vigneron, F., & Johnson, L. W. (1999). A Review and a Conceptual Framework of Prestige-seeking Consumer Behavior. Academy of Marketing Science Re-view, 1(1), s. 1-15.
• Vigneron, F., & Johnson, L. W. (2004). Measuring perceptions of brand luxury. Journal of Brand Management, 11(6), s. 484-506.
• Wiedmann, K. P., Hennigs, N., & Siebels, A. (2007). Measuring Consumers' Luxury Value Perception: a Cross-Cultural Framework. Academy of Marketing Science Review, 2007, 1, s. 1-21
• Wiedmann, K. P., Hennigs, N., & Siebels, A. (2009). Value-based segmentation of luxury consumption behavior. Psychology & Marketing, 26(7), s. 625–651.
• Zdravkovic, S., & Gašević, D. (2024). Conservatism, Consumer Ethnocentrism, Variety Seeking, Consumer Cosmopolitanism, and Cultural Intelligence as Determinants of Purchasing Foreign Luxury Brands. The European Journal of Applied Economics, 21(2), s. 19-30.