The Moderating Role of Organizational Support Perception in The Relationship Between Job Enrichment and Innovativeness

Öz

Todays, organizations are trying to survive by competing in an intense and destructive rivalry environment due to the impact of globalization. The role and importance of employees in this competition is increasing. Especially the innovative contributions of employees have become very important for organizations. In this regard, the increasing the morale and motivation of the employees will positively affect their innovative behavior positively. The present study addresses the causal relationship between job enrichment, innovativeness of employees, and organizational support to test views and approaches. The data obtained with the participation of 124 faculty members working at state and foundation universities in Ankara were analyzed with SPSS 22.0 package program. Within this framework; descriptive analyses were performed to determine the demographic characteristics of the participants, explanatory factor analysis to test the construct validity of the scales, correlation analysis to measure the strength and direction of the relationship between variables, regression analysis to measure causality between variables and hierarchical regression analysis to determine the moderator effect. As a result of the analysis, we concluded that hypothesis on the effect of job enrichment on innovation was confirmed, but that organizational support has no moderating role in this relationship.

Anahtar Kelimeler

• Job Enrichment
• Innovativeness
• Perceived Organizational Support

İş Zenginleştirmenin Yenilikçilik Üzerindeki Etkisinde Örgütsel Destek Algısının Düzenleyici Rolü

Öz

Örgütler günümüz şartlarında küreselleşmenin de etkisiyle yoğun ve yıkıcı rekabet ortamında mücadele ederek varlıklarını sürdürmeye çalışmaktadır. Bu mücadelede çalışanların rolü ve önemi ise giderek artmaktadır. Özellikle çalışanların yenilikçi katkılar yapmaları örgütler için oldukça önemli hale gelmiştir. Bu konuda çalışanların moral ve motivasyonlarının artırılmasının yenilikçiliği olumlu etkileyeceği yazında fazlaca dillendirilmektedir. Mevcut çalışma bu minvaldeki görüş ve yaklaşımları test etmeye yönelik olarak iş zenginleştirme, çalışanların yenilikçilikleri ve örgütsel destek arasındaki nedensel ilişkiyi ele almaktadır. Ankara’da yerleşik Devlet ve vVakıf üniversitelerinde görev yapan 124 öğretim elemanının katılımıyla 2019 yılında elde edilen veriler SPSS 22.0 paket programı ile analiz edilmiştir. Bu çerçevede; katılımcıların demografik özelliklerini saptamak amacıyla betimleyici analizler, ölçeklerin yapı geçerliliğini test etmek amacıyla açımlayıcı faktör analizi, değişkenler arasındaki ilişkinin şiddetini ve yönünü ölçmek için korelasyon analizi, değişkenler arasındaki nedenselliği ölçmek için ise regresyon analizi ve düzenleyici etkiyi belirlemek üzere hiyerarşik regresyon analizi gerçekleştirilmiştir. Analiz sonucunda iş zenginleştirmenin yenilikçilik üzerindeki etkisine dair oluşturulan hipotezin doğrulandığı ancak örgütsel desteğin bu ilişkide düzenleyici rolünün olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• İş Zenginleştirme
• Yenilikçilik
• Örgütsel Destek Algısı

Kaynakça

1. Ağca, V. ve Kurt, M. (2007). İç girişimcilik ve temel belirleyicileri: Kavramsal bir çerçeve. Erciyes Üniversitesi İİBF Dergisi, 29, 83-122.
2. Antoncic, B. ve Hisrich, R. D. (2001). Intrapreneurship: construct refinement and cross-cultural validation. Journal of Business Venturing, 16, 495–527.
3. Antoncic, B. ve Hisrich, R.D. (2003). Clarifying the intrapreneurship concept. Journal of Small Business and Enterprise Development,10(1), 7-24.
4. Armstrong, M. (2006). Handbook of human resource management practice. London: Kogan Page.
5. Aslaner, E. (2010). Örgütsel değişim ve yenilikçilik: Bir özel okul örneği. (Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü). Erişim Adresi: https://dspace.ankara.edu.tr/xmlui/bitstream/handle/20.500.12575/29964/Esra_Aslaner_tez.pdf?sequence=1
6. Barney, J. B. ve Delwyn N. Clark, (2007). Resource–Based Theory Creating and Sustaining Competitive Advantage. Oxford University Press.
7. Baş, M. (2020). Algılanan örgütsel destek ile işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkide işe adanmışlığın aracılık rolü – Erzincan’daki sağlık çalışanları üzerine bir uygulama. (Doktora Tezi, Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü). Erişim Adresi: https://www.yoktez.gov.tr
8. Blau, P. (1964). Exchange and Power in Social Life. New York: Wiley.

9. Casimir, G., Ng, Y. K., Wang, Y. K., and Ooi, G. (2014). The relationships amongst leader–member exchange, perceived organizational support, affective commitment, and in-role performance: A social-exchange perspective. Leadership & Organization Development Journal, 35, 366–385.
10. Cheung, M. F. Y. ve Law, M. C. C. (2008). Relationships of organizational justice and organizational identification: The mediating effects of perceived organizational support in Hong Kong. Asia Pacific Business Review, 14(2), 213–231.
11. Chow, I.H., Lo, W.C., Sha, Z. and Hong, J. (2006). The impact of developmental experience, empowerment, and organizational support on catering service staff performance. International Journal of Hospitality Management, 25, 478-495.
12. Covin, J.G. ve Slevin, D.P. (1986). The development and testing of an organizational-level entrepreneurship scale. Frontiers of Entrepreneurship Research, 628-639.
13. De Jong, J. ve Kemp, R. (2003). Determinants of co-workers’ innovative behaviour: An investigation into knowledge intensive services, International Journal of Innovation Management, 7(2), 189-212.
14. Demir, M. (2012). Örgütsel destek, örgütsel bağlılık ve işten ayrılma eğilimi ilişkisi: Havalimanı yer hizmetleri işletmelerine yönelik bir araştırma. ISGUC The Journal of Industrial Relations and Human Resources. 14(1), 47-64.
15. Dorenbosch, L., van Engen, M.L. ve Verhangen, M. (2005). On-the-job innovation: The impact of job design and human resource management through production ownership. Creativity and Innovation Management. 14(2), 129-141.
16. Eisenberger, R., Huntington, R,, Hutchison, S., ve Sowa, D. (1986). Perceived organizational support. Journal of Applied Psychology, 71, 500-507.
17. Eisenberger, R., Fasolo, P. ve Davis-Lamastro, V. (1990). Perceived organizational support and employee diligence, commitment, and innovation. Journal of Applied Psychology, 71 (1), 51-59.
18. Eisenberger, R., Cummings, J., Armeli, S. ve Lynch, P. (1997). Perceived organizational support, discretionary treatment, and job satisfaction. Journal of Applied Psychology, 82(5), 812-820.
19. Eraslan, H., Bulu, M. ve Bakan, İ. (2008). Kümelenmeler ve inovasyona etkisi: Turizm sektöründe uygulamalar. SOİD Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 5(3), 15-50.
20. Erdem, B., Gökdeniz, A. ve Met, Ö. (2011). Yenilikçilik ve işletme performansı ilişkisi: Antalya’da etkinlik gösteren 5 yıldızlı otel işletmeleri örneği. Dokuz Eylül Üniversitesi İİBF Dergisi, 26(2), 77-112.
21. Eren, M.Ş., Tokgöz, E. ve Saylan, O. (2014). Stratejik insan kaynakları yönetiminin işgören katılımı üzerindeki etkisi: İş zenginleştirme ve güçlendirmenin düzenleyici etkisi. Süleyman Demirel Üniversitesi İİBF Dergisi, 19(2), 89-106.
22. Gabriel, J.M.O., Odili, C.P. ve Dokubo, O.E.M. (2020). Job enrichment and organizational innovative behaviour of telecommunication companies in port Harcourt, rivers state, Nigeria. Noble International Journal of Business and Management Research. 4(7), 61-71.
23. Hackman, R.J. (1975). Is job enrichment just a fad? Harvard Business Review, September- October: 129-138.
24. Hackman, J. R., Oldham, G. R., Janson, R. ve Purdy, K. (1975). A new strategy for job enrichment. California Management Review, 57-71.
25. Hackman, J. R., Oldham, G. R., Janson, R. ve Purdy, K. (1975). Motivation through the Design of Work: Test of a Theory. Organizational Behavior and Human Performance, 16, 250-279.
26. Hellman, Chan M., Fuqua, D.R. ve Worley, J. (2006). A reliability generalization study on the survey of perceived organizational support: The effects of mean age and number of items on score reliability. Educational and Psychological Measurement, 66 (4), 631-642.
27. Hofmann, D. A. ve Morgeson, F. P. (1999). Safety-related behavior as a social exchange: The role of perceived organizational support and leader–member exchange. Journal of Applied Psychology, 84, 286–296.
28. Johari, J. ve Yahya, K. K. (2016). Job characteristics, work involvement, and job performance of public servants. European Journal of Training and Development, 40(7), 554-575.
29. Karagöz, Y. (2019). SPSS ve AMOS uygulamalı nitel-nicel karma bilimsel araştırma yöntemleri ve yayın etiği. 2. Baskı. Nobel Akademik Yayıncılık, Ankara.
30. Koçel, T. (1999). İşletme yöneticiliği, İstanbul: Beta Yayınları.
31. Koyuncu, A.G. (2018). Örgütsel yenilik ölçeği: Uyarlama çalışması. Hak İş Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi, 7(17), 8-18. Erişim Adresi: https://www.researchgate.net/publication/324973631
32. Kozak, M.A. ve Yılmaz, E.G. (2010). Otel yöneticilerinin iç girişimcilik algılamaları: Frigya bölgesi örneği. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 21(1), 85-97.
33. McNall, L.A., Masuda, A.D., Shanock, L.R. ve Nicklin, J.M. (2011). Interaction of core self-evaluations and perceived organizational support on work-to-family enrichment. The Journal of Psychology, 145(2), 133–149.
34. Niehoff, B.P., Enz, C.A. and Grover, R.A. (1990). The impact of top-management actions on employee attitudes and perceptions. Group and Organization Studies, 15, 337-352.
35. Nik Nor, M. N. I, Mahmood, R. ve Ab Rahim Roslan. (2012). The relationship between intrapreneurial orientation and job performance among academicians in Malaysian public universities. Asian Entrepreneurship Conference. 5-6 Nov. 2012, Kuala Lumpur, Malesia.
36. Norton, S.D., Massengill, D. ve Schneider, H.L. (1979). Is job enrichment a success or a failure? Human Resource Management, 18(4), 28-37.
37. Örnek, A. ve Ayas, S. (2015). Entelektüel sermaye ile yenilikçi iş davranışının işletme performansına etkisi: Bilişim sektörü uygulaması. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 16(2), 91-116.
38. Özkan, O.S. ve Tosun, B. (2020). Psikolojik sermaye-iç girişimcilik ilişkisinde kişi-örgüt uyumunun aracı rolü. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 16(2), 326-345.
39. Özüçağlayan, H.N. (2015). İş zenginleştirmenin örgütsel çekicilik üzerine etkisi. (Yüksek Lisans Tezi, Maltepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.) Erişim Adresi: https://openaccess.maltepe.edu.tr/
40. Peteraf, M. A. (1993). The Cornerstones of Competitive Advantage: A Resource–Based View. Strategic Management Journal. 14(3), 179–191.
41. Pinchot, G. (1985). Intrapreneuring, New York: Harper and Row.
42. Polat, D.D. (2011). Girişimcilik motivasyonu ve işletme yenilikçiliği arasındaki ilişkinin araştırılmasına yönelik turizm işletmelerinde bir araştırma. Girişimcilik ve Kalkınma Dergisi, 6 (2), 227-254.
43. Riggle, R.J., Edmondson, D.R. ve Hansen, J.D. (2009). A Meta-Analysis of the Relationship Between Perceived Organizational Support and Job Outcomes: 20 Years of Research. Journal of Business Research, 62, 1027–1030.
44. Russell, R. D. ve Russell, C. J. (1992). An examination of the effects of organizational norms, organizational structure and environmental uncertainly on entrepreneurial strategy. Journal of Management, 18, 639-656.
45. Searle, B., Bright, J. E. H. ve Bochner, S. (2001). Helping people to sort it out: The role of social support in the Job Strain Model. Work & Stress, 15(4), 328-346.
46. Saleem, S., Shaheen, W.A. ve Saleem, R. (2012). The impact of job enrichment and job enlargement on employee satisfaction keeping employee performance as intervening variable: A correlational study from Pakistan. Kuwait Chapter of Arabian Journal of Business and Management Review, 1(9), 145-165.
47. Schermerhorn, J.R. (1989). Management for productivity. 3rd Ed. John Wiley and Sons: New York.
48. Settoon, R. P., Bennett, N. and Liden, R. C. (1996). Social exchange in organizations: Perceived organizational support, leader–member exchange, and employee reciprocity. Journal of Applied Psychology, 81, 219–227.
49. Söker, F. (2016). İşletmelerde iç girişimcilik ve yönetsel-dönüşümsel liderlik: Karaman’da bir araştırma. (Yüksek Lisans Tezi, Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü), Erişim Adresi: http://dosya.kmu.edu.tr/sbe/userfiles/file/tezler/isletme/fahrettinsoker.pdf
50. Taştan, M. (2008). İş yaşamı niteliği çalışmaları. Verimlilik Dergisi, 1, 127-151. Erişim Adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/verimlilik/issue/21746/233823
51. Taştan, S., İşçi, E. ve Arslan, B. (2014). Örgütsel destek algısının işe yabancılaşma ve örgütsel bağlılığa etkisinin incelenmesi: İstanbul özel hastanelerinde bir çalışma. Pamukkale Üniversitesi SBE Dergisi, 19, 121-138.
52. Van Knippenberg, D., Van Prooijen, J. W. ve Sleebos, E. (2013). Beyond social exchange: collectivism’s moderating role in the relationship between perceived organizational support and organizational citizenship behaviour. European Journal of Work and Organizational Psychology. 24(1), 152–160.
53. Whittaker, S. ve Marchington, M. (2003). Devolving HR responsibility to the line threat, opportunity or partnership? Employee Relations, 25(3), 245-261.
54. Yang, S.B. ve Lee, K.H. (2009). Linking empowerment and job enrichment to turnover intention: The influence of job satisfaction. International Review of Public Administration, 14(2), 13-23.
55. Zahra, S. A. (1995). Corporate entrepreneurship and financial performance: The case of management leveraged buyouts. Journal of Business Venturing, 10, 225-247.