EN
TR
Sporda Kimlik ve Kibir Savaşı: Sporcu Öğrencilerde Empati ve Sportmenlik Sporun Gizli Kahramanları mı?
Öz
Bu araştırmanın amacı, sporcu kimliğinin sporda kibir (hubris) üzerindeki etkisini, empati ve sportmenlik değişkenleri aracılığıyla doğrudan ve dolaylı yollarla incelemektir. İlişkisel tarama modeline dayalı olarak desenlenen çalışmada, Türkiye genelindeki spor bilimleri fakültelerinde öğrenim gören 527 lisanslı sporcu öğrenciye ulaşılmıştır. Veri toplama sürecinde etik ilkeler titizlikle gözetilmiş; Sporcu Kimliği, Sporda Hubris, Sporda Empati ve Sportmenlik düzeyleri geçerli ve güvenilir ölçeklerle ölçülmüştür. Elde edilen veriler, yapısal eşitlik modellemesi ve Hayes’in (2022) önerdiği PROCESS makrosu (Model 6) aracılığıyla analiz edilmiştir. Analiz bulguları, sporcu kimliğinin sporda kibir üzerinde anlamlı bir toplam etkiye sahip olduğunu, ancak bu etkinin doğrudan değil; empati ve sportmenlik aracılığıyla dolaylı olarak gerçekleştiğini ortaya koymuştur. Özellikle sportmenlik düzeyi, hubristik eğilimlerin en güçlü negatif yordayıcısı olarak öne çıkmıştır (β = -0.35, p < .001). Sporcu kimliği, empatiyi artırmakta; empati ise sportmenliği güçlendirmekte ve nihayetinde hubrisi azaltmaktadır. Ardışık dolaylı etki yolu (Sporcu Kimliği → Empati → Sportmenlik → Hubris) istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Ayrıca, moderasyon analizleri sporcu kimliğinin hubris üzerindeki etkisinin empati ve sportmenlik düzeylerine göre farklılaştığını göstermiştir. Özellikle empati ve sportmenliği düşük bireylerde, güçlü sporcu kimliği kibirli tutumlarla daha fazla ilişkilidir. Sonuç olarak, sporcu kimliği tek başına olumlu ya da olumsuz sonuçlar doğurmaz; bu kimliğin etik ve duygusal değerlerle desteklenmesi belirleyici rol oynar. Bu çalışma, sporcu gelişiminde empati ve sportmenliğin yalnızca destekleyici değil, yönlendirici birer unsur olduğunu göstermekte ve spor psikolojisi literatürüne çok boyutlu bir bakış açısı sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
TÜBİTAK
Proje Numarası
1919B012430682
Teşekkür
Bu çalışma, TÜBİTAK 2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı kapsamında desteklenen proje doğrultusunda gerçekleştirilmiştir. Sağladığı mali ve bilimsel destekten ötürü Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu’na (TÜBİTAK) teşekkür ederiz.
Kaynakça
- Bandura, A. (2014). Social cognitive theory of moral thought and action. In Handbook of moral behavior and development (pp. 45-103). Psychology press.
- Baron, M. & Kenny, D. A. (1986). The moderator-mediator variable distinction in social psychological research: Conceptual, strategic and statistical considerations. Journal of Personality and Social Psychology, 51(6), 1173-1182. https://doi.org/10.1037/0022-3514.51.6.1173
- Belousov, L. (2016). Paralympic sport as a vehicle for teaching tolerance toyoung people. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 233, 46-52. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2016.10.128
- Brewer, B. W., & Cornelius, A. E. (2001). Norms and factorial invariance of the Athletic Identity Measurement Scale (AIMS). Academic athletic journal, 16, 103-113.
- Burke, P. J. (1980). The self: Measurement requirements from an interactionist perspective. Social psychology quarterly, 18-29. https://doi.org/10.2307/3033745
- Byrne, B. M. (2016). Structural equation modeling with AMOS. New York: Routledge.
- Carroll, N., & Gibson, J. (Eds.). (2016). The Routledge companion to philosophy of literature (p. 283). London: Routledge.
- Chang, W. H., Wu, C. H., Kuo, C. C., & Chen, L. H. (2018). The role of athletic identity in the development of athlete burnout: The moderating role of psychological flexibility. Psychology of Sport and Exercise, 39, 45-51. https://doi.org/10.1016/j.psychsport.2018.07.014
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Egzersiz ve Spor Bilimleri (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
-
Gönderilme Tarihi
23 Temmuz 2025
Kabul Tarihi
10 Aralık 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 3
APA
Han, M. T., & Emir, E. (t.y.). Sporda Kimlik ve Kibir Savaşı: Sporcu Öğrencilerde Empati ve Sportmenlik Sporun Gizli Kahramanları mı? Journal of Global Sport and Education Research, 8(3), 53-70. https://doi.org/10.55142/jogser.1749103
AMA
1.Han MT, Emir E. Sporda Kimlik ve Kibir Savaşı: Sporcu Öğrencilerde Empati ve Sportmenlik Sporun Gizli Kahramanları mı? J Global Sport Educ Res. 8(3):53-70. doi:10.55142/jogser.1749103
Chicago
Han, Muhammed Talha, ve Elçin Emir. t.y. “Sporda Kimlik ve Kibir Savaşı: Sporcu Öğrencilerde Empati ve Sportmenlik Sporun Gizli Kahramanları mı?”. Journal of Global Sport and Education Research 8 (3): 53-70. https://doi.org/10.55142/jogser.1749103.
EndNote
Han MT, Emir E Sporda Kimlik ve Kibir Savaşı: Sporcu Öğrencilerde Empati ve Sportmenlik Sporun Gizli Kahramanları mı? Journal of Global Sport and Education Research 8 3 53–70.
IEEE
[1]M. T. Han ve E. Emir, “Sporda Kimlik ve Kibir Savaşı: Sporcu Öğrencilerde Empati ve Sportmenlik Sporun Gizli Kahramanları mı?”, J Global Sport Educ Res, c. 8, sy 3, ss. 53–70, doi: 10.55142/jogser.1749103.
ISNAD
Han, Muhammed Talha - Emir, Elçin. “Sporda Kimlik ve Kibir Savaşı: Sporcu Öğrencilerde Empati ve Sportmenlik Sporun Gizli Kahramanları mı?”. Journal of Global Sport and Education Research 8/3 (t.y.): 53-70. https://doi.org/10.55142/jogser.1749103.
JAMA
1.Han MT, Emir E. Sporda Kimlik ve Kibir Savaşı: Sporcu Öğrencilerde Empati ve Sportmenlik Sporun Gizli Kahramanları mı? J Global Sport Educ Res.;8:53–70.
MLA
Han, Muhammed Talha, ve Elçin Emir. “Sporda Kimlik ve Kibir Savaşı: Sporcu Öğrencilerde Empati ve Sportmenlik Sporun Gizli Kahramanları mı?”. Journal of Global Sport and Education Research, c. 8, sy 3, ss. 53-70, doi:10.55142/jogser.1749103.
Vancouver
1.Muhammed Talha Han, Elçin Emir. Sporda Kimlik ve Kibir Savaşı: Sporcu Öğrencilerde Empati ve Sportmenlik Sporun Gizli Kahramanları mı? J Global Sport Educ Res. 8(3):53-70. doi:10.55142/jogser.1749103