Formasyon Eğitimi Alan Öğretmen Adayları ile Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Bölümü Öğrencilerinin Mesleki İnanç Düzeyleri

Öz

Bu araştırmanın amacı, Spor Bilimleri Fakültesi’nde öğrenim gören ve pedagojik formasyon sertifika programına katılan öğrenciler ile Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği (BESÖ) bölümü öğrencilerinin beden eğitimi ve spor öğretmenliği mesleğine yönelik inanç düzeylerini karşılaştırmaktır. Çalışma grubunu Hitit Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi’nde öğrenim gören 416 gönüllü öğrenci oluşturmaktadır. Katılımcılar Antrenörlük Eğitimi, Spor Yöneticiliği, Rekreasyon ve BESÖ bölümlerinden seçilmiş; böylece farklı program türlerinin mesleki inanç üzerindeki etkisi karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Veriler, araştırmacılar tarafından geliştirilen kişisel bilgi formu ile Doğru ve diğerleri (2019) tarafından geliştirilen “Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Mesleğine Yönelik İnanç Ölçeği” kullanılarak toplanmıştır. Ölçek, “Meslek Aşkı” ve “Beden Eğitimi ve Sporun Değeri” olmak üzere iki alt boyuttan oluşmaktadır. Verilerin analizinde normallik varsayımı sağlanmadığından Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis H ve Bonferroni düzeltmeli ikili karşılaştırmalar uygulanmıştır. Bulgular, her iki alt boyutta da bölümler arasında anlamlı farklılıklar bulunduğunu göstermiştir. BESÖ öğrencilerinin her iki alt boyutta diğer gruplara göre daha yüksek puanlara sahip olduğu belirlenmiştir. Ayrıca formasyon grubundaki öğrencilerin önemli bir kısmının öğretmen olmayı düşündüğü, formasyonun kendilerine katkı sağladığını ve beden eğitimi öğretmenliğine bakış açılarını olumlu etkilediğini ifade ettiği görülmüştür. Sonuç olarak, öğretmenlik mesleğine yönelik inançların program türüne göre farklılaştığı; doğrudan öğretmen yetiştirmeye odaklanan lisans eğitiminin mesleki inanç gelişimini daha güçlü biçimde desteklediği söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

• Öğretmen yetiştirme
• Spor bilimleri
• pedagojik formasyon

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK

Proje Numarası

TÜBİTAK 2209-A

Etik Beyan

Araştırmanın yapılabilmesi için gerekli olan etik kurul izni Hitit Üniversitesi Girişimsel Olmayan Araştırmalar Etik Kurulu’ndan alınmıştır (14.06.2024 tarih ve 2024-15 karar no). Araştırmaya katılıma davet edilen katılımcılardan, bilgilendirilmiş gönüllü olur formunu okuyarak imzalamaları istenmiştir. Bu formu imzalamayanlar çalışmaya dahil edilmemiş ve Helsinki Bildirgesi’ne uygun olarak çalışma gerçekleştirilmiştir.

Professional Belief Levels of Pre-Service Teachers Enrolled in a Pedagogical Formation Program and Students in the Department of Physical Education and Sports Teaching

Öz

The aim of this study was to compare the levels of beliefs toward the physical education and sports teaching profession among students enrolled in the Pedagogical Formation Certificate Program in the Faculty of Sports Sciences and students in the Department of Physical Education and Sports Teaching (PEST). The study group consisted of 416 volunteer students studying at the Faculty of Sports Sciences of Hitit University. The participants were selected from the departments of Coaching Education, Sports Management, Recreation, and PEST, allowing the effects of different program types on professional beliefs to be examined comparatively. Data were collected using a personal information form developed by the researchers and the “Belief Scale Towards the Physical Education and Sports Teaching Profession” developed by Doğru et al. (2019). The scale consists of two sub-dimensions: “Love for the Profession” and “Value of Physical Education and Sports.” Since the assumption of normality was not met, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis H, and Bonferroni-adjusted pairwise comparisons were used in the data analysis. The findings revealed significant differences among departments in both sub-dimensions. It was determined that PEST students had higher scores than the other groups in both sub-dimensions. In addition, a considerable proportion of the students in the formation group stated that they were considering becoming teachers, that the formation program contributed to their professional development, and that it positively influenced their perspectives on physical education teaching. As a result, it can be concluded that beliefs toward the teaching profession differ according to program type, and that undergraduate education directly focused on teacher preparation supports the development of professional beliefs more strongly.

Anahtar Kelimeler

• Teacher education
• Sports sciences
• Pedagogical formation

Destekleyen Kurum

TUBITAK

Proje Numarası

TÜBİTAK 2209-A

Etik Beyan

Ethical approval for the study was obtained from the Hitit University Non-Interventional Research Ethics Committee (decision no. 2024-15 dated 14.06.2024). Participants invited to participate in the study were asked to read and sign an informed consent form. Those who did not sign this form were not included in the study, and the study was conducted in accordance with the Helsinki Declaration.

Kaynakça

1. Altınkurt, Y., Yılmaz, K. & Erol, E. (2014). Pedagojik formasyon programı öğrencilerinin öğretmenlik mesleğine yönelik motivasyonları. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(1), 48-62.
2. Aslan, M. (2020). Examination of the professional belief level of the physical education teacher candidates and factors affecting their belief level: a mixed-method research. Educational Policy Analysis and Strategic Research, 15(4), 330-349. https://doi.org/10.29329/epasr.2020.323.18
3. Bakaç, E. & Özen, R. (2017). Pedagojik formasyon öğrencilerinin öğretmenlik mesleğine yönelik öz-yeterlik inançları ile tutumları arasındaki ilişki. Kastamonu Eğitim Dergisi, 25(4), 1389-1404.
4. Beijaard, D., Meijer, P. C. & Verloop, N. (2004). Reconsidering research on teachers' professional identity. Teaching and Teacher Education, 20(2), 107–128. https://doi.org/10.1016/j.tate.2003.07.001
5. Bönke, N., Klussman, U., Kunter, M., Richter, D. & Voss, T. (2024). Long-term changes in teacher beliefs and motivation: Progress, stagnation or regress? Teaching and Teacher Education, 141, 104489. https://doi.org/10.1016/j.tate.2024.104489
6. Cochran-Smith, M., Villegas, A. M., Abrams, L., Chavez-Moreno, L., Mills, T. & Stern, R. (2016). Research on teacher preparation: charting the landscape of a sprawling field. Journal of Teacher Education, 67(4), 247–260. https://doi.org/10.1177/0022487116662997
7. Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates.
8. Creswell, J. W. & Creswell, J. D. (2023). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (6th ed.). SAGE Publications.

9. Darling-Hammond, L. (2006). Powerful teacher education: Lessons from exemplary programs. Jossey-Bass.
10. Doğru, Z., Kamuk, Y. U. & Yılmaz, S. (2019). Beden eğitimi ve spor öğretmenliği mesleğine yönelik inanç ölçeğinin Türkçe’ye uyarlanması: geçerlik ve güvenirlik çalışması. Journal of Global Sport and Education Research, 2(2), 37-52.
11. Dündar, H. & Karaca, E. T. (2013). Formasyon öğrencilerinin pedagojik formasyon programına ilişkin sahip oldukları metaforlar. Gazi Üniversitesi Endüstriyel Sanatlar Eğitim Fakültesi Dergisi, 30, 19-34.
12. Erdamar, G. & Tengilimoğlu, Ö. (2021). Pedagojik Formasyon Sertifika Programına Yönelik Sorunlar ve Çözüm Önerileri: Öğretim Elemanlarının Bakış Açısı. Asya Öğretim Dergisi, 9(1), 58–79. https://doi.org/10.47215/aji.834650
13. Flores, M. A. & Day, C. (2006). Contexts which shape and reshape new teachers' identities: A multi-perspective study. Teaching and Teacher Education, 22(2), 219–232. https://doi.org/10.1016/j.tate.2005.09.002
14. González-Calvo, G., Gerdin, G. & Philpot, R. (2021). Wanting to become PE teachers in Spain: Connections between previous experiences and particular beliefs about school physical education and the development of professional teacher identities. Sport, Education and Society, 26(8), 931–944. https://doi.org/10.1080/13573322.2020.1812563
15. Güllü, M. & Temel, C. (2016). Investigating the Opinions of Physical Education Teacher Candidates on the School Experience Course. Educational Research and Reviews, Vol. 11(17), pp. 1634-1640. https://doi.org/10.5897/ERR2016.2951.
16. Güngör, S. N. (2021). Pedagojik formasyon eğitimi sertifika programına başvuran öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulamasına ilişkin görüşlerinin değerlendirilmesi. Fen Matematik Girişimcilik ve Teknoloji Eğitimi Dergisi, 4(2), 117–140.
17. Karasar, N. (2020). Bilimsel araştırma yöntemi: Kavramlar, ilkeler, teknikler (30. baskı). Nobel Akademik Yayıncılık.
18. Karataş, İ. H. (2024). Yeni Öğretmenlik Meslek Kanunu teklifi ve Millî Eğitim Akademisi'nin kurulmasına dair. Okul Yönetimi, 4(1), 1–10.
19. Kim, Y., Simonton, K. L., Mercier, K., Gaudreault, K. L. & Richards, K. A. (2025). Examining the relationships among preservice physical education teachers' beliefs, emotions, and professional identity. European Physical Education Review, 32(1), 3–20. https://doi.org/10.1177/1356336X241312088
20. Kiremitci, O., Yıldız Çakır, L., Boz, B., Engür, M. & Vurgun, H. (2022). Öğretmen adaylarının mesleki tutum ve yeterlik algılarının, mizaç tiplerine göre değerlendirilmesi: Beden eğitimi ve spor öğretmenliği pedagojik formasyon sertifika programı üzerine bir araştırma. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 51(1), 367–390. https://doi.org/10.14812/cuefd.985514
21. Mahalingappa, L. (2023). Building teacher candidates’ self-efficacy beliefs about the education of multilingual learners: A linguistically responsive approach. Teaching and Teacher Education, 131, 104190. https://doi.org/10.1016/j.tate.2023.104190
22. Matsko, K. K., Ronfeldt, M. & Nolan, H. G. (2022). How different are they? Comparing teacher preparation offered by traditional, alternative, and residency pathways. Journal of Teacher Education, 73(3), 225–239. https://doi.org/10.1177/00224871211015976
23. Özkan, H. H. (2012). Öğretmenlik formasyon programındaki öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine ilişkin tutumlarının incelenmesi (SDÜ örneği). Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(2), 29-48.
24. Pajares, M. F. (1992). Teachers' beliefs and educational research: Cleaning up a messy construct. Review of Educational Research, 62(3), 307–332. https://doi.org/10.3102/00346543062003307
25. Resmi Gazete. (18 Ekim 2024). 7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu. Sayı: 32696.
26. Ristow, L., Backes, A. F., Zeilmann Brasil, V., Braz, A. L. de O., Barros, T. E. da S., Ramos, V. & Steinbach, M. P. (2022). Physical education pre-service teachers’ beliefs: A metasynthesis. Caderno de Educação Física e Esporte, 20, e-28499. https://doi.org/10.36453/cefe.2022.28499
27. Sakallı, D. & Kerkez, F. İ. (2023). Examination of pre-service physical education teachers' beliefs on physical education profession. Turkish Journal of Sport and Exercise, 25(3), 414-422. https://doi.org/10.15314/tsed.1327359.
28. Sanger, M. N. & Osguthorpe, R. D. (2011). Teacher education, preservice teacher beliefs, and the moral work of teaching. Teaching and Teacher Education, 27(3), 569-578. https://doi.org/10.1016/j.tate.2010.10.011.
29. Simonton, K. L., Mercier, K. & Madden, M. D. (2025). Tracking preservice teacher professional beliefs, identities, and motivations for teaching across one year of a teacher education program [Conference paper]. Annual Meeting of the American Educational Research Association (AERA), Denver, CO, United States. https://doi.org/10.3102/2184659
30. Stronge, J. H., Ward, T. J. & Grant, L. W. (2011). What makes good teachers good? A cross-case analysis of the connection between teacher effectiveness and student achievement. Journal of Teacher Education, 62(4), 339-355. https://doi.org/10.1177/0022487111404241
31. Valcke, M., Sang, G., Rots, I. & Hermans, R. (2010). Taking prospective teachers’ beliefs into account in teacher education. İçinde P. Peterson, E. Baker, & B. McGaw (Eds.), International Encyclopedia of Education (3. Baskı, pp. 622-628). Elsevier. https://doi.org/10.1016/B978-0-08-044894-7.00668-0
32. Yazıcıoğlu, Y. & Erdoğan, S. (2014). SPSS uygulamalı bilimsel araştırma yöntemleri. Detay Yayıncılık.
33. Yıkılmaz, A. & Alıncak, F. (2021). Examination of physical education teacher's opinions on effective class management. Pakistan Journal of Medical and Health Sciences, 15(5), 1703–1708. https://doi.org/10.53350/pjmhs211551703
34. Yıldızer, G., Yılmaz, İ., Solmaz, D. Y., Şimşek, D. & Uçar, D. E. (2018). Attitudes of teacher candidates studying in physical education and alternative teacher certification programs towards teaching profession. Universal Journal of Educational Research, 6(11), 2641-2646. https://doi.org/ 10.13189/ujer.2018.061129
35. Yükseköğretim Kurulu. (2007). Öğretmen yetiştirme ve eğitim fakülteleri (1982-2007). Meteksan.
36. Yükseköğretim Kurulu. (2021). Pedagojik formasyon eğitimi sertifika programına ilişkin çerçeve usul ve esaslar. https://www.yok.gov.tr/Sayfalar/Kurumsal/IdariBirimler/egitim_ogretim_daire_bsk/pedagojik-formasyon-usul-ve-esaslar.aspx.
37. Yükseköğretim Kurulu. (2023). Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı’nın 30.12.2023 tarih ve E-75850160-104.01.07.01-260 Sayılı Pedagojik Formasyon Eğitimi konulu resmi yazısı. https://cdn.istanbul.edu.tr/FileHandler2.ashx?f=yok-yazisi-1.pdf.
38. Zeichner, K. (2014). The struggle for the soul of teaching and teacher education in the USA. Journal of Education for Teaching, 40(5), 551–568. https://doi.org/10.1080/02607476.2014.956544