The Relationship Between Goal Orientation Types and Sport Continuation Of Individuls With A Licensed Basketball Background

Öz

Geçmişte Lisanslı Basketbol Oynayan Bireylerin Hedef Yönelimleri ve Sporu Sürdürme Biçimleri İlişkisinin İncelenmesi

Öz

Araştırmanın amacı, geçmişte altyapı kategorilerinde lisanslı basketbol oynayan bireylerin, basketbol yaşamlarına profesyonel/amatör düzeyde devam etmeleri ya da basketbol yaşantılarını sonlandırmalarında, hedef yönelimi türlerinin ve sosyodemografik değişkenlerin etkisini belirlemektir. Çalışmanın örneklemini, geçmişte kulüpte lisanslı basketbol geçmişi olup, amatör kulüplerde devam eden (50) ve basketbolu bırakan/yalnızca hobi olarak devam eden (50) ve profesyonel düzeyde devam eden (50) toplam 150 katılımcı oluşturmaktadır. Veri toplama araçları olarak, araştırmacı tarafından hazırlana sosyodemografik ve basketbol yaşantısına ilişkin bilgi formu ile Sporda Görev ve Ego Yönelimi Ölçeği (Duda ve ark. 1992) kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 25. ile analiz edilmiş olup One-Way Anova ve Pearson Korelasyon Analiz yöntemleri kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda, katılımcıların sporu sürdürme biçimleri ile görev ve ego yönelimi düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır. Sporu sürdürme biçimlerinin kendi içlerinde göre görev ve ego yönelimi ilişkilerini belirlemek amacıyla yapılan korelasyon analizleri sonucunda basketbolu bırakan ve amatör düzeyde devam eden katılımcıların görev yönelimi puanı ile ego yönelimi puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif yönde orta düzeyde ilişki; profesyonel sürdürenlerin ise görev yönelimi ile ego yönelimi arasında yine pozitif yönde yüksek ilişki bulunmuştur. Sonuç olarak, katılımcıların tümünün geçmişte lisanslı kulüplerde oynamış olmaları sporu sürdürme biçimlerinin hedef yönelimi boyutlarında farklılaşmamayı açıklayabileceği düşünülmektedir. Bunun yanında boylamsal çalışmalardan, farklı branşlar ve spor geçmişi olmayanlarla yapılacak araştırmalardan elde edilecek sonuçların çalışma bulgularını daha anlamlı kılacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Sporu sürdürme
• hedef yönelimi
• basketbol

Kaynakça

1. Alfermann, D., Geisle, G., & Okade, Y. (2013). Goal Orientation. Evaluative Fear, and Perceived Coach Behavior among Competetive Youth Swimmers in Germany an Japan. Psychology of Sport and Exercise, 14(3), 307-315.
2. Atkinson, J. W. (1974). The Mainstream of Achievement Oriented Activity. J. W. Atkinson, & J. Raynor içinde, Motivation and Achievement (s. 13-41). New York: Halstead.
3. Biçer, T. (2016). Sporda Yetenek mi Karakter mi (1.Baskı). İstanbul. Beyaz Yayınları.
4. Brunstein, J. C. (1993). Personal Goals and Subjective Well-Being: A Longitudinal Study. Journal of Personality and Social Psyvhology, 65(5), 1061-1070.
5. Cresswell, S., Hodge, K., & Kidman, L. (2003). Instrict Motivation in Youth Sport: Goal Orientations and Motivational Climate. Journal of Physical Education New Zeland, 36(1), 15-26.
6. Duda, J. L. (1989). Relationship Between Task and Ego Orientation and the Perceived Purpose of Sport Among High School Athletes. Journal of Sport&Exercise Psychology, 11, 318-335.
7. Duda, J. L., & Nicholls, J. G. (1992). Dimensions of Achievement Motivation in Schoolwork and Sport. Journal of Educational Psychology, 84, 290-299.
8. Duda, J. L., Olson, L. K., & Templin, T. J. (1991). The Relationship of Task and Ego Orientation to Sportsmanship Attitudes and the Perceived Legitimacy of Injurious Acts. Research Quarterly for Exercise and Sport, 62(1), 79-87.

9. Jr, H. L. (1996). Sports Participation and Withdrawal: A Developmental Motivational Commentary. Research in Middle Level Education Quarterly, 19(3), 41-61.
10. Lachman, M. (2014). Antecedents of Athletes Achievement Goal Orientations. Electronic Theses and Dissertations. https://digitalcommons.georgiasouthern.edu/etd/1134.
11. Moran, A. (2012). Sport and Exercise Psychology: A Critical Introduction. London: Routledge.
12. Nicholls, J. G. (1984). Achievement Motivation: Conceptions of Ability, Subjective Experience, Task Choice and Performance. Psychological Review, 91(3), 328-346.
13. Nicholls, J. G., Cheung, P. C., & Lauer, J. (1989). Individual Differences in Academic Motivation: Perceived Ability, Goals, Beliefs and Values. Leraning and Indıvidula Differences(1), 63-84.
14. Shrout, M. R., Voelker, D. K., Munro, G. D., & Kubitz, K. A. (2017). Associations Between Sport Participation, Goal and Sportspersonship Orientations, and Moral Reasoning. Ethics&Behavior, 27(6), 502-518.
15. Toros, T. (2002). Elit ve Elit Olmayan Erkek Baketbolcularda Hedef Yönelimi, Güdüsel İklim ve Yaşam Doyumu. Hacettepe Journal of Sport Sciences, 13(3), 24-36.
16. Toros, T. (2004). Sporda Görev ve Ego Yönelim Ölçeğinin Türk Sporcuları İçin Güvenirlik ve Geçerlik Çalışması. Spor Bilimleri Dergisi, 15(3), 155-166.
17. Weiner, B. (1985). An Attribution Theory of Achievement Motivation and Emotion. Psychological Review, 92, 548-573.
18. Weiss, M. R. (1991). Psychological Skill Development in Children and Adolescents. The Sport Psychologist, 5, 535-534.