Araştırma Makalesi

Sakarya’daki Aile Hekimliği Uygulamalarından Elde Edilen Proton Pompa İnhibitörleri Reçete Verilerinin Retrospektif Olarak Değerlendirilmesi

Cilt: 6 Sayı: 3 30 Eylül 2020
PDF İndir
EN TR

Sakarya’daki Aile Hekimliği Uygulamalarından Elde Edilen Proton Pompa İnhibitörleri Reçete Verilerinin Retrospektif Olarak Değerlendirilmesi

Öz

Amaç: Proton Pompa İnhibitörleri (PPİ), asit-peptik hastalıkların tedavisinde giderek artan oranlarla reçete edilmektedir. PPİ’nin, en sık yazılan ilaç gruplarından olduğu, reçete maliyeti açısından en büyük dilimi oluşturduğu ve hekimlerin bu ilaçları gereğinden fazla ve uzun dönemli tedavi (>4-12 ay) olarak yazdığı bildirilmiştir. Bu araştırmada aile hekimlerinin PPİ reçetelendirme verilerinin taranması amaçlanmıştır. Gereç-Yöntem: Retrospektif tanımlayıcı tipteki araştırmada etik izinler alındıktan sonra Sakarya’da dört Aile Hekiminin, PPİ’Yi içeren reçete sayıları, yazılan etken maddelerinin dağılımları, girilen ICD-10 tanı kodları, cinsiyet ve yaş dağılımlarıyla ilgili veriler Aile Hekimliği Bilgi Sistemlerinden geriye dönük 3 yıllık (01.08.2014-31.07.2017) taranmıştır. Bulgular: Çalışmaya katılan Aile Hekimlerine kayıtlı toplam 15.386 kişinin olduğu, 01.08.2014–31.07.2017 tarihleri arasındaki toplam muayene sayılarının 154.480, yazdıkları toplam ilaç sayısının 462.334 olduğu, bu ilaçların toplam 132.081 adet reçetede yer aldığı, bu reçetelerin 16.965'inde PPİ’nin bulunduğu, PPİ reçetesi oranının %12,84 olduğu belirlendi. PPİ reçetelerindeki 6 farklı etken maddenin %34,53’ü esomeprazol, %27,93’ü lansoprazol, %24,11’i pantoprazol idi ve girilen ICD-10 tanı kodlarında ilk üç sırada gastroözofajiyal reflü hastalığı (%82,68), dispepsi (%1,86), peptik ülser( %1,66) olduğu belirlendi. PPİ reçetelerinin %61,22’sinin kadın, %38,78’inin erkek hastalara ve en fazla 41-60 yaş (%38,69), ve 61-80 yaşları arasında (%37,73) yazıldığı saptandı. Sonuç: Çalışmamızda yaklaşık her 8 reçeteden birinde PPİ’nin yer aldığı bulunmuştur. PPİ’nin %43,46’sı 60 yaş üstü bireylere yazıldığından, bu yaş grubunda ortaya çıkabilecek ilaç etkileşimlerine ve yan etkilere karşı daha ihtiyatlı yaklaşılması gerekmektedir. Tanı kodlarındaki düzensiz dağılımın, Sosyal Güvenlik Kurumu’nun sık aralıklarla değişen geri ödeme uygulamaları ve hekim alışkanlıklarının bir sonucu olabileceği düşünülmektedir. Akılcı ilaç kullanımı ilkelerinin PPİ için de uygulanması gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Jones MI, Greenfield SM, Jowett S, Bradley CP, et al. Proton pump inhibitors: a study of GPs' prescribing. Fam Pract. 2001; 18(3):333-38.
  2. 2. Moriarty F, Bennett K, Cahir C, Fahey T. Characterizing Potentially Inappropriate Prescribing of Proton Pump Inhibitors in Older People in Primary Care in Ireland from 1997 to 2012. J Am Geriatr Soc. 2016; 64(12):e291-e296.
  3. 3. Katz MH. Failing the acid test: benefits of proton pump inhibitors may not justify the risks for many users. Arch Intern Med. 2010;170(9):747-748.
  4. 4. Ali O, Poole R, Okon M. et al. Irrational use of proton pump inhibitors in general practise. Ir J Med Sci. 2019; 188: 541–544.
  5. 5. Heidelbaugh JJ, Kim AH, Chang R, Walker PC. Overutilization of proton-pump inhibitors: what the clinician needs to know. Therap Adv Gastroenterol. 2012;5(4):219-232.
  6. 6. Cahir C, Fahey T, Tilson L, Teljeur C, et al. Proton pump inhibitors: potential cost reductions by applying prescribing guidelines. BMC Health Serv Res. 2012;12:408. Published 2012 Nov 19.
  7. 7. Jarbøl DE, Lykkegaard J, Hansen JM, Munck A, Haastrup PF. Prescribing of proton-pump inhibitors: auditing the management and reasons for prescribing in Danish general practice. Fam Pract. 2019;36(6):758-764.
  8. 8. Savarino V, Dulbecco P, de Bortoli N, Ottonello A, Savarino E. The appropriate use of proton pump inhibitors (PPIs): Need for a reappraisal. Eur J Intern Med. 2017;37:19-24.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2020

Gönderilme Tarihi

20 Ağustos 2020

Kabul Tarihi

28 Ekim 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 6 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Cumhur, H., Muratdağı, G., İnci, M. B., Akar, E., Karadeniz, F., Sürmeli, O., Ceylan, A., & Ekerbiçer, H. (2020). Sakarya’daki Aile Hekimliği Uygulamalarından Elde Edilen Proton Pompa İnhibitörleri Reçete Verilerinin Retrospektif Olarak Değerlendirilmesi. Journal of Human Rhythm, 6(3), 138-146. https://izlik.org/JA49TT29FA
AMA
1.Cumhur H, Muratdağı G, İnci MB, vd. Sakarya’daki Aile Hekimliği Uygulamalarından Elde Edilen Proton Pompa İnhibitörleri Reçete Verilerinin Retrospektif Olarak Değerlendirilmesi. Journal of Human Rhythm. 2020;6(3):138-146. https://izlik.org/JA49TT29FA
Chicago
Cumhur, Hilal, Gürkan Muratdağı, Mustafa Baran İnci, vd. 2020. “Sakarya’daki Aile Hekimliği Uygulamalarından Elde Edilen Proton Pompa İnhibitörleri Reçete Verilerinin Retrospektif Olarak Değerlendirilmesi”. Journal of Human Rhythm 6 (3): 138-46. https://izlik.org/JA49TT29FA.
EndNote
Cumhur H, Muratdağı G, İnci MB, Akar E, Karadeniz F, Sürmeli O, Ceylan A, Ekerbiçer H (01 Eylül 2020) Sakarya’daki Aile Hekimliği Uygulamalarından Elde Edilen Proton Pompa İnhibitörleri Reçete Verilerinin Retrospektif Olarak Değerlendirilmesi. Journal of Human Rhythm 6 3 138–146.
IEEE
[1]H. Cumhur vd., “Sakarya’daki Aile Hekimliği Uygulamalarından Elde Edilen Proton Pompa İnhibitörleri Reçete Verilerinin Retrospektif Olarak Değerlendirilmesi”, Journal of Human Rhythm, c. 6, sy 3, ss. 138–146, Eyl. 2020, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA49TT29FA
ISNAD
Cumhur, Hilal - Muratdağı, Gürkan - İnci, Mustafa Baran - Akar, Elif - Karadeniz, Fırat - Sürmeli, Oğuz - Ceylan, Alptekin - Ekerbiçer, Hasan. “Sakarya’daki Aile Hekimliği Uygulamalarından Elde Edilen Proton Pompa İnhibitörleri Reçete Verilerinin Retrospektif Olarak Değerlendirilmesi”. Journal of Human Rhythm 6/3 (01 Eylül 2020): 138-146. https://izlik.org/JA49TT29FA.
JAMA
1.Cumhur H, Muratdağı G, İnci MB, Akar E, Karadeniz F, Sürmeli O, Ceylan A, Ekerbiçer H. Sakarya’daki Aile Hekimliği Uygulamalarından Elde Edilen Proton Pompa İnhibitörleri Reçete Verilerinin Retrospektif Olarak Değerlendirilmesi. Journal of Human Rhythm. 2020;6:138–146.
MLA
Cumhur, Hilal, vd. “Sakarya’daki Aile Hekimliği Uygulamalarından Elde Edilen Proton Pompa İnhibitörleri Reçete Verilerinin Retrospektif Olarak Değerlendirilmesi”. Journal of Human Rhythm, c. 6, sy 3, Eylül 2020, ss. 138-46, https://izlik.org/JA49TT29FA.
Vancouver
1.Hilal Cumhur, Gürkan Muratdağı, Mustafa Baran İnci, Elif Akar, Fırat Karadeniz, Oğuz Sürmeli, Alptekin Ceylan, Hasan Ekerbiçer. Sakarya’daki Aile Hekimliği Uygulamalarından Elde Edilen Proton Pompa İnhibitörleri Reçete Verilerinin Retrospektif Olarak Değerlendirilmesi. Journal of Human Rhythm [Internet]. 01 Eylül 2020;6(3):138-46. Erişim adresi: https://izlik.org/JA49TT29FA