Uşak ve Banaz Zaviye Vakıfları Muhasebe ve Müzayede İşlemleri (1831-1863)
Öz
İslâm kültür ve medeniyetinin önemli kurumlarından olan tekke ve zaviyeler, Türklerin İslamiyet’i benimsemeleri ile birlikte Türk-İslâm Devletleri’nin önemli kurumlarından birisi olmuştur. Anadolu’nun Türkleşmesi ve İslamlaşması sürecinde önemli hizmetleri olan bu kurumlar Anadolu Selçukluları ve Osmanlılar döneminde vakıf sistemi ile birlikte Anadolu’nun en ücra köşelerine kadar yayılmışlardır. Kuruluşu Anadolu Selçuklu Dönemi’ne kadar uzanan Uşak ve Banaz zaviye vakıflarına ait 1831-1863 yılları arasındaki muhasebe ve müzayede işlemleri hakkındaki evkaf defterleri bu zaviyelerin mali durumları ve işleyişleri hakkında önemli bilgiler vermektedir. Gelirlerin tamamı tarımsal üretime dayalı aşar vergisinden oluşan vakıf ve zaviyelerin gider kalemleri maaş ve muhasebe harcamaları ile yiyecek masraflarından oluşmuştur. Bu durum Uşak ve Banaz’da bulunan zaviye vakıflarının incelenen dönemde ekonomik olarak çok güçlü olmadıklarını göstermektedir. 1826 yılında Evkâf-ı Hümayun Nezareti’nin kurulması ile birlikte daha merkeziyetçi bir yapıya kavuşan zaviye vakıfları, 1925 yılında kanunla kapatılıp gelir kaynakları Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne devredilinceye kadar varlıklarını devam ettirmişlerdir. Bu çalışmada 1831-1863 Kütahya Sancağına tabi Uşak ve Banaz kazaları ile bunlara bağlı köylerde bulunan zaviye-vakıf gelirlerinin muhasebe ve müzayede işlemleri arşiv belgelerine dayalı olarak incelenip değerlendirilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Arşiv Belgeleri: Osmanlı Arşivi (BOA: EV.d.): 10553; 15098; 15498; 16669; 17119; 18215.
- Araştırma Eserler: Ağar, S. (2007). Geçmişten Bugüne Mali İdare. Türkiye Barolar Birliği Dergisi, (73): 372-432.
- Akyıldız, A. (2018). Osmanlı Merkez Bürokrasisi (1836-1856). İstanbul: Timaş Yayınları. Aydın, B. (2003). Meclis-i Meşâyih. İslâm Ansiklopedisi. (28): 247-248. Ankara: TDV Yayınları.
- Ballar, S. (2018). Vakıflar Sözlüğü, İstanbul: Der Yayınları.
- Barkan Ö. L. (1971). Süleymaniye Camii ve İmareti Tesislerine Ait Yıllık bir Muhasebe Bilançosu 993-994 (1585-1586), Vakıflar Dergisi, (9): 109-161.
- Ceyhan, S. (2018). Tarikat ve Tekke Kavramına Dair, Türkiye’de Tarikatlar Tarih ve Kültür, (Ed. Semih Ceyhan), 27-53, İstanbul: İSAM Yayınları.
- Ceyhan, S. (2018). Halvetiyye, Türkiye’de Tarikatlar Tarih ve Kültür, (Ed. Semih Ceyhan), 695-778, İstanbul: İSAM Yayınları.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2021
Gönderilme Tarihi
26 Mayıs 2021
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2021 Cilt: 11 Sayı: 4
APA
Aydın, L., & Aydın, M. (2021). Uşak ve Banaz Zaviye Vakıfları Muhasebe ve Müzayede İşlemleri (1831-1863). Journal of Humanities and Tourism Research, 11(4), 669-689. https://izlik.org/JA85EB63HJ
AMA
1.Aydın L, Aydın M. Uşak ve Banaz Zaviye Vakıfları Muhasebe ve Müzayede İşlemleri (1831-1863). JoHUT. 2021;11(4):669-689. https://izlik.org/JA85EB63HJ
Chicago
Aydın, Lokman, ve Meltem Aydın. 2021. “Uşak ve Banaz Zaviye Vakıfları Muhasebe ve Müzayede İşlemleri (1831-1863)”. Journal of Humanities and Tourism Research 11 (4): 669-89. https://izlik.org/JA85EB63HJ.
EndNote
Aydın L, Aydın M (01 Aralık 2021) Uşak ve Banaz Zaviye Vakıfları Muhasebe ve Müzayede İşlemleri (1831-1863). Journal of Humanities and Tourism Research 11 4 669–689.
IEEE
[1]L. Aydın ve M. Aydın, “Uşak ve Banaz Zaviye Vakıfları Muhasebe ve Müzayede İşlemleri (1831-1863)”, JoHUT, c. 11, sy 4, ss. 669–689, Ara. 2021, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA85EB63HJ
ISNAD
Aydın, Lokman - Aydın, Meltem. “Uşak ve Banaz Zaviye Vakıfları Muhasebe ve Müzayede İşlemleri (1831-1863)”. Journal of Humanities and Tourism Research 11/4 (01 Aralık 2021): 669-689. https://izlik.org/JA85EB63HJ.
JAMA
1.Aydın L, Aydın M. Uşak ve Banaz Zaviye Vakıfları Muhasebe ve Müzayede İşlemleri (1831-1863). JoHUT. 2021;11:669–689.
MLA
Aydın, Lokman, ve Meltem Aydın. “Uşak ve Banaz Zaviye Vakıfları Muhasebe ve Müzayede İşlemleri (1831-1863)”. Journal of Humanities and Tourism Research, c. 11, sy 4, Aralık 2021, ss. 669-8, https://izlik.org/JA85EB63HJ.
Vancouver
1.Lokman Aydın, Meltem Aydın. Uşak ve Banaz Zaviye Vakıfları Muhasebe ve Müzayede İşlemleri (1831-1863). JoHUT [Internet]. 01 Aralık 2021;11(4):669-8. Erişim adresi: https://izlik.org/JA85EB63HJ