Yeliz Ökdem Ateş’in Porselenlerinde Kadın Kimliği, Varoluşsal Temalar ve Toplumsal Meseleler Üzerine Nitel Bir İnceleme

Yıl 2025, Cilt: 15 Sayı: 2, 353 - 363, 30.06.2025

Veli Tutaş

Öz

Seramik sanatçısı Yeliz Öktem Ateş'in yakın dönem porselen çalışmalarında, kadın kimliği ve varoluşsal temalar incelikli bir yaklaşımla ele alınmaktadır. Sanatçı, porselen plakaları biçimlendirerek kadın vücudunun zarif hatlarını çağrıştıran formlar oluşturur. Bu çalışmalar, porselenin narinliğini insan ruhunun kırılganlığıyla bütünleştirerek güçlü sembolizm barındıran bir anlam katmanı yaratır.
Ateş'in çalışmaları, insan varoluşunun karmaşık doğasını yansıtırken, toplumsal cinsiyet rolleri ve kimlik kavramlarını sorgular. Eserlerinde, kadın bedeninin gizil formları, toplumsal yaralar ve özgürleşme arzusu gibi temalar işlenir. Bu porselen yaratımlar, umudun dirençle, kırılganlığın güzellikle buluştuğu bir kesişim noktasını vurgular.
Bu makalede, Ateş'in sanatsal üretimlerini incelemek için nitel araştırma yöntemleri kullanılmıştır. Sanatçının eserleri görsel analiz yöntemiyle incelenmiş ve sanatçıyla derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Eserler hakkındaki eleştiri ve yorumlar içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Ateş'in çalışmalarının çağdaş sanat ve Türk seramik sanatı içerisindeki konumu karşılaştırmalı analiz yöntemiyle belirlenmiştir.
Bu metodolojik yaklaşım sonucunda, Ateş'in eserlerinin teknik ve kavramsal boyutları incelenmiş, toplumsal mesajları yorumlanmıştır. Ayrıca, porselenin fiziksel özellikleri ile insan deneyimi arasındaki metaforik bağlantılar analiz edilmiş, eserlerin çağdaş sanat içerisindeki yeri ve Türk seramik sanatına katkısı ele alınmıştır.
Ateş'in porselen eserleri, kadın kimliği ve insan varoluşuna dair derin anlamlar içermektedir. Sanatçının eserleri, porselenin maddi özellikleriyle insan ruhunun hassasiyetini bir araya getirerek güçlü sembolik ifadeler yaratmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kavramsal Sanat , Soyut Dışavurum , Sanatsal İfade , Eser Analizi , Porselen , Form.

Etik Beyan

Bu çalışma, akademik etik kurallarına ve bilimsel araştırma ilkelerine uygun olarak hazırlanmıştır. Makalede kullanılan tüm kaynaklar doğru şekilde alıntılanmış ve atıf kurallarına riayet edilmiştir. Ayrıca, araştırma sürecinde herhangi bir etik ihlale yer verilmemiştir. Veli Tutaş

Teşekkür

Makalemin hazırlanması sürecinde katkı ve destekleriniz için tüm dergi çalışanlarına teşekkür ederim. Ayrıca, makalemi değerlendiren hakemlere ve editörlere yapıcı geri bildirimleri için minnettarım. Saygılarımla

A Qualitative Analysis of Female Identity, Existential Themes, and Social Issues in Yeliz Ökdem Ateş’s Porcelain Works

Öz

In the recent porcelain works of ceramic artist Yeliz Öktem Ateş, feminine identity and existential themes are addressed with a delicate approach. The artist shapes porcelain plates to create forms that evoke the elegant contours of the female body. These works create a layer of meaning containing powerful symbolism by integrating the delicacy of porcelain with the fragility of the human spirit.
Ateş's works reflect the complex nature of human existence while questioning gender roles and concepts of identity. Her works explore themes such as the latent forms of the female body, social wounds, and the desire for liberation. These porcelain creations emphasize an intersection where hope meets resistance, and fragility meets beauty.
In this article, qualitative research methods were used to examine Ateş's artistic productions. The artist's works were examined using visual analysis methods, and in-depth interviews were conducted with the artist. Criticisms and interpretations about the works were evaluated using content analysis. The position of Ateş's works within contemporary art and Turkish ceramic art was determined through comparative analysis.
As a result of this methodological approach, the technical and conceptual dimensions of Ateş's works were examined, and their social messages were interpreted. Additionally, the metaphorical connections between the physical properties of porcelain and human experience were analyzed, and the place of the works in contemporary art and their contribution to Turkish ceramic art were addressed.
Ateş's porcelain works contain deep meanings about female identity and human existence. The artist's works create powerful symbolic expressions by combining the material properties of porcelain with the sensitivity of the human spirit.

Anahtar Kelimeler

Conceptual Art , Abstract Expressionism , Artistic Expression , Artwork Analysis , Porcelain , Form.

Kaynakça

• Akıllıgöz, Y. (2022). Jean-Paul Sartre’da kendinde-varlık, kendi-için-varlık ve hiçlik kavramlarının fenomenolojik bağlamda incelenmesi. Academic Knowledge, 5(1), 91–100.
• Aktaş, G. (2013). Feminist söylemler bağlamında kadın kimliği: erkek egemen bir toplumda kadın olmak. Edebiyat Fakültesi Dergisi, 30(1), 53–72.
• Arcasoy, A., & Başkıran, H. (2020). Seramik teknolojisi (2. basım). Literatür Yayıncılık.
• Atakan, N. (2008). Sanatta alternatif arayışlar (R. Z. Rona, Çev). Karakalem Kitabevi.
• Ateş, Y. Ö. (2024). Kültür, sanat, pazar ilişkisi içerisinde Türk seramik sanatının durumu ve önermeler (Sanatta yeterlik tezi, Anadolu Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü).
• İlden, S., & Kadakçı, S. (2022). Çağdaş sanat süreci sanat yaratımında kadın imgesi. Journal of Humanities and Tourism Research, 12(2), 391–404.
• Karabaş, P.A., & Polat, A. (2016). Yükselişi ve öncü sanatçılarıyla soyut dışavurumculuk. Sanat Eğitim Dergisi, 4(1), 37–52.
• Koca, B. (2017). Kavramsal sanat. İnönü Üniversitesi Kültür ve Sanat Dergisi, 3(2), 97–103.