Lider Üye Etkileşiminin İşkoliklik ve Örgütsel Yalnızlık Üzerine Etkisi

Yıl 2025, Cilt: 15 Sayı: 4, 624 - 641, 29.12.2025

Altan Ayan

Öz

Özet
Araştırmada ilk olarak kavramsal çerçeve ve değişkenler arası ilişkiler açıklanmıştır. İkinci olarak Lider-üye Etkileşiminin İşkoliklik ve Örgütsel Yalnızlık üzerine etkisi araştırılmıştır. İşkoliklik düzeyinin örgütsel yalnızlık üzerine etkisi de incelenmiştir. Ayrıca değişken ve alt boyutlarının demografik özelliklere göre farklılıkları da incelenmiştir. Araştırmanın amacı, bankacılık sektörü çalışanlarının lider-üye etkileşimi düzeylerinin işkoliklik ve örgütsel yalnızlık üzerine etkisini ele almaktır. Araştırmanın örneklemi, Kırklareli ve Tekirdağ’da bankacılık sektöründe çalışan 225 kişidir. Araştırmanın evreni ise Marmara bölgesindeki bankacılık sektörü personelidir. Çalışmada frekans analizi, faktör analizi, güvenirlik testi, basit doğrusal regresyon testi, çoklu regresyon testi, korelasyon analizi, kolmogorov-smirnov normallik testi, mann whitney u ve kruskal wallis testleri uygulanmıştır. Sonuç olarak, Lider-üye etkileşimi hem kompulsif çalışma düzeyini hem de aşırı çalışma düzeyini arttırmaktadır. Lider-üye etkileşimi işkolik yaşama düzeyini azaltmaktadır. Lider-üye etkileşimi işyerindeki yalnızlık düzeyini azaltmakta iken, işyerindeki dostluk düzeyini arttırmaktadır. İşkolik Yaşama düzeyi işyerindeki yalnızlık seviyesini arttırmakta iken, işyerindeki dostluk seviyesini azaltmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Lider-üye Etkileşimi , İşkoliklik , Örgütsel Yalnızlık

Kaynakça

• Arslan, S. ve Polatcan, M. (2021), Öğretmenlerin duygusal zekâ düzeylerinin örgütsel yalnızlık algıları üzerindeki etkisi, e-Kafkas Eğitim Araştırmaları Dergisi, 8, 182-197.
• Aydemir, E. ve Uğurluoğlu, Ö. (2023), Sağlık kurumlarında alturistik liderliğin hekim-hemşire iş Birliği ve lider-üye etkileşimi üzerindeki etkileri, Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 26(4), 1033-1056.
• Baş, T., Keskin, N. ve Mert, İ.S. (2010), Lider üye etkileşimi (LÜE) modeli ve ölçme aracının Türkçe’de geçerlik ve güvenilirlik analizi, Ege Akademik Bakış, 10(3), 1013-1039.
• Chen, Y., Wen, Z., Peng, J. ve Liu, X. (2016), Leader-follower congruence in loneliness, LMX and turnover intention, Journal of Managerial Psychology, Vol.31, No.4, 864-879.
• Çelik, Z. (2025), Sosyal Bilimlerde Pratik Veri Analizleri SPSS, PROCESS MAKRO, AMOS, JAMOVI, UCINET, VOSviewer ve GPower ile Örnek Uygulamalı İstatistiksel Analizler, Nobel Bilimsel Eserler, Ankara. Çetin, C. (2021), Örgütsel sessizlik ve işkoliklik ilişkisi: Bir lojistik firma araştırması, Anadolu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt 22, Sayı 4, 1-18.
• Doğan, T., Çetin, B. ve Sungur, M.Z. (2009), İş yaşamında yalnızlık ölçeği Türkçe formunun geçerlilik ve güvenilirlik çalışması, Anadolu Psikiyatri Dergisi, 10, 271-277.
• Doğan, T. ve Tel, F.D. (2011), DUWAS işkoliklik ölçeği Türkçe formunun (DUWAS-TR) geçerlik ve güvenirliğinin incelenmesi, AİBÜ Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(1), 61-69.
• Erbir, M. (2022), Akademisyenlik mesleğinde lider-üye etkileşimi ile akademik performans arasındaki ilişki, Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı 53, Kasım, 215-227.
• Firoz, M., Chaudhary, R. ve Lata, M. (2022), The socio-demographic determinants of workplace loneliness in India, Evidence-based HRM: a Global Forum for Empirical Scholarship, Vol.10, No.1, 17-34.
• Kalaycı, Ş. (2010), SPSS uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri, 5. Baskı, Asil Yayın Dağıtım, Ankara. Karadirek, G. (2023), Sosyal sorumluluk ve prososyal motivasyon ile işe bağlılık ve işkoliklik arasındaki ilişkide bir aracılık modeli, Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt 13, Sayı 1, 78-104.
• Karakavak, Z. (2024), Lider üye etkileşimi ile yenilikçi iş davranışı geliştirme ve kariyer tatmini ilişkisinde kararlara katılımın aracı rolü, Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt 15, Sayı 1, 183-197.
• Kesen, M. ve Durmuş, Ş. (2024), İş yaşamında yalnızlığın işe gömülmüşlüğe etkisi: Sağlık çalışanları üzerine bir araştırma, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, Cilt 27, Sayı 1, Nisan, 168- 183. Koçak, Ö.E. ve Yener, S. (2019), Lidere güven algısının işyeri yalnızlığı üzerindeki etkisinde psikolojik rahatlık algısının aracı rolü, Yönetim ve Ekonomi, Cilt 26, Sayı 3, 937-954.
• Lee, E.K. ve Ji, E.J. (2018), The moderating role of leader-member exchange in the relationships between emotional labor and burnout in clinical nurses, Asian Nursing Research, 12, 56-61.
• Liden, R.C. ve Maslyn, J.M. (1998), Multidimensionality of leader-member exchange: An empirical assessment through scale development, Journal of Management, Vol.24, No.1, 43-72.
• Özdemir, L. ve Taşhan, A. (2021), Narsist kişilik özelliklerinin işkoliklik eğilimine etkisi, Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, Cilt 12, Sayı 30, 345-364.
• Öztürk Çiftci, D. (2021), Emotional exhaustion as a mediator among workplace loneliness, work alienation and turnover intention, International Journal of Organization Theory & Behavior, Vol.24, No.2, 93-106.
• Peng, J., Chen, Y., Xia, Y. ve Ran, Y. (2017), Workplace loneliness, leader-member exchange and creativity: The cross-level moderating role of leader compassion, Personality and Individual Differences, 104, 510- 515.
• Schaufeli, W.B., Taris, T.W. ve Bakker, A.B. (2006), Dr Jekyll or Mr Hyde? On the differences between work engagement and workaholism, Burke, R.J. (Ed.), Research companion to working time and work addiction (193-217), Edward Elgar Publishing, USA.
• Wei, Z., Li, C.J., Li, F. ve Chen, T. (2021), How proactive personality affects psychological strain and job performance: The moderating role of leader-member exchange, Personality and Individual Differences, 179, 110910.
• Wright, S.L., Burt, C.D.B. ve Strongman, K.T. (2006), Loneliness in the workplace: Construct definition and scale development, New Zealand Journal of Psychology, Vol.35, No.2, July, 59-68.