The Future and Sustainability of Tourism inMarmaris from the Perspective of Travel Agencies

Yıl 2026, Cilt: 16 Sayı: 1 , 145 - 165 , 06.04.2026

Esra Cesur , Özge Alkan

https://izlik.org/JA67DN73PL

Öz

Marmaris one of Türkiye’s major tourism destinations with its natural attractions, historical richness, and diverse touristic activities-holds substantial potential within international tourism flows. However, the rising number of tourists and associated environmental pressures, driven by this high tourism potential, threaten the destination’s future and make the development of sustainable practices imperative. Sustainability initiatives are a key factor in safeguarding Marmaris’s tourism potential while ensuring sustainable growth and the long-term success of tourism, thereby shaping the destination’s future trajectory. In this context, travel agencies constitute key stakeholders that play an active role in organising and directing tourism activities, closely monitoring and influencing customer demands and market dynamics. As an essential stakeholder for the sustainable future of tourism, eliciting the views and recommendations of travel agency representatives is crucial. Accordingly, the primary aim of this study is to evaluate the current state of tourism in Marmaris from the perspective of travel agency representatives and to derive implications regarding its future development and sustainability. To achieve this aim and obtain in-depth insights, a qualitative research approach was employed. Face-to-face interviews were conducted with 10 travel agency representatives operating in Marmaris using a semi-structured interview guide. The data were analysed using MAXQDA software. The findings indicate that Marmaris provides significant advantages for the region thanks to its natural beauty, geographical location, and potential for tourism diversification; however, sustainable tourism practices remain inadequate. It was found that structural problems such as infrastructure deficiencies, declining service quality, a shortage of qualified personnel, and supply-demand imbalances have become prominent in the destination. In addition, tourism was found to lead to socio- cultural erosion, while also generating environmental pressures related to waste, transportation, carrying capacity, and pollution.

Anahtar Kelimeler

Travel agency , Tourism , Sustainability , Marmaris.

Seyahat Acentalarının Bakış Açısıyla Marmaris’te Turizmin Geleceği ve Sürdürülebilirliği

https://izlik.org/JA67DN73PL

Öz

Doğal güzellikleri, tarihi zenginlikleri ve çeşitli turistik faaliyetleriyle Türkiye’nin önemli turizm destinasyonlarından biri olan Marmaris, uluslararası turizm hareketlerinde önemli bir potansiyele sahiptir. Turizm potansiyelinin yüksek olması nedeniyle artan turist sayısı ve çevresel baskılar, bu destinasyonun geleceğini tehlikeye atmakta ve sürdürülebilir uygulamaların geliştirmesini zorunlu kılmaktadır. Sürdürülebilirlik uygulamaları, Marmaris’in turizm potansiyelini korurken, turizmde sürdürülebilir bir büyümenin sağlanmasında ve turizmin uzun vadeli başarısında, destinasyonun geleceğini şekillendirecek önemli bir faktördür. Bu doğrultuda, seyahat acentaları turizm faaliyetlerinin organizasyonunda ve yönlendirilmesinde aktif rol oynayan, müşteri taleplerini ve pazar dinamiklerini yakından takip eden ve yönlendiren önemli paydaşlardır. Turizmin sürdürülebilir geleceği için önemli bir paydaş olan seyahat acentası yetkililerinin, bu konudaki görüş ve önerilerinin ortaya çıkarılması önem arz etmektedir. Seyahat acentası yetkililerinin bakış açısıyla Marmaris turizminin mevcut durumu değerlendirilerek, geleceğine ve sürdürülebilirliğine yönelik çıkarımlar yapmak bu çalışmanın temel amacını oluşturmaktadır. Çalışmanın amacına ulaşabilmek ve derinlemesine bilgiler elde edebilmek için nitel araştırma yöntemi tercih edilmiştir. Yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla Marmaris’te faaliyet gösteren 10 seyahat acentası yetkilisi ile yüz yüze görüşmeler gerçekleştirilmiş; görüşmeler veri doyumuna ulaşıldığında sonlandırılmıştır. Elde edilen veriler, MAXQDA programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Bulgular, Marmaris’in doğal güzellikleri, coğrafi konumu ve turizm çeşitliliği potansiyeli sayesinde bölgeye önemli avantajlar sağladığı ancak sürdürülebilir turizm uygulamalarının yetersiz kaldığını ortaya koymaktadır. Destinasyonda altyapı eksiklikleri, hizmet kalitesinde düşüş, kalifiye personel yetersizliği ve arz-talep dengesizliği gibi yapısal sorunların öne çıktığı tespit edilmiştir. Ayrıca turizmin sosyo-kültürel yapıda aşınmaya yol açtığı, çevresel boyutta ise atık, ulaşım, taşıma kapasitesi ve çevresel kirlilik kaynaklı baskılar oluşturduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Seyahat acentası , Turizm , Sürdürülebilirlik , Marmaris.

Kaynakça

• Akdağ, G., Güler, O. & Benli, S. (2014). Turizm ve çevre ilişkisi: Türkiye’deki yeşil otellerin gözünden yeşil otelcilik uygulamaları üzerine bir değerlendirme. Coğrafyacılar Derneği Uluslararası Kongresi, Muğla, 258-267.
• Akyurt Kurnaz, H. & İşlek, E. (2018). Profesyonel turist rehberlerinin Marmaris kırsal turizm potansiyeli hakkında görüşleri. Uluslararası Sosyal ve Ekonomik Bilimler Dergisi, 8(1), 46-49.
• Akyurt Kurnaz, H. (2019). Marmaris turizmi hakkında yerel halkın görüşleri. Journal of Recreation and Tourism Research, 6(4), 425-433.
• Akyurt Kurnaz, H., Kurnaz, A. & Kırlı, G. (2016). Marmaris yöresinin kırsal turizm potansiyelinin seyahat acenteleri açısından incelenmesi. TURAN-SAM Uluslararası Bilimsel Hakemli Dergisi, 8(32), 301-308.
• Aliu, D. & Aliu, A. (2016). Sürdürülebilir turizm perspektifinde hibridite ve paydaş yaklaşımı: Almanya, İngiltere ve Türkiye kıyaslamaları. Akademik Bakış Dergisi, 57, 343-361.
• Altunışık, R., Boz, H., Gegez, E., Koç, E., Sığrı, Ü., Yıldız, E. & Yüksel, A. (2023). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri: Yeni perspektifler. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
• Arıca, R. & Kafa, N. (2021). Seyahat acentalarında sürdürülebilirlik: Karadeniz bölgesinde faaliyet gösteren seyahat acentaları üzerine bir inceleme. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 4(3), 1847-1866. Doi: 10.26677/TR1010.2020.454
• Beltramo, R., Peira, G. & Bonadonna, A. (2021). Creating a tourism destination through local heritage: The stakeholders’ priorities in the Canavese Area (Northwest Italy). Land, 10(3), 260. https://doi.org/10.3390/land10030260
• Birkan, İ. (2001). Turizm ve çevre ilişkisi bağlamında sürdürülebilir turizm. Ankara: Turizm Bakanlığı Yayınları. Bostan, A., Türk, Z. & Akyurt Kurnaz, H. (2013, 17-18 Eylül). Ülke kalkınmasında Marmaris turizm sektörünün önemi ve Rus turistlerin Marmaris’i tercih etme nedenleri. International Conference on Eurasian Economies Bildiri Kitabı, 711-720. St. Petersburg, Rusya.
• Buhalis, D. (2001). Tourism distribution channels: Practices and processes. Tourism Management, 22(5), 427- 439.
• Butler, R. W. (1999). Sustainable tourism: A state-of-the-art review. Tourism Geographies, 1(1), 7-25.
• Cooper, C. & Hall, C. M. (2008). Contemporary Tourism: An International Approach. Elsevier Butterworth- Heinemann.
• Creswell, J. W. (2020). Nitel araştırma yöntemleri: Beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araştırma deseni (M. Bütün & S. B. Demir, Eds., 5. baskı). Ankara: Siyasal Kitabevi.
• Çetinoğlu, D. & Meydan Uygur, S. (2023). Sürdürülebilir ziyaretçi yönetimine ilişkin Marmaris destinasyonuna yönelik nitel bir araştırma. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 11(1), 563-579. Çuhadar, M. v& Kervankıran, İ. (2015). Turizmin sürdürülebilirliğine yönelik yabancı turistlerin algı ve tutumları: Marmaris örneği. SDÜ Fen Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 36, 139-166.
• Doğanay, H. (2001). Türkiye turizm coğrafyası. Konya: Çizgi Kitabevi Yayınları.
• Font, X., Tapper, R., Schwartz, K. & Kornilaki, M. (2008). Sustainable supply chain management in tourism. Business Strategy and the Environment, 17(4), 260-271.
• Francis, J., Johnston, M., Robertson, C., Glidewell, L., Entwistle, V., Eccles, M. P. & Grimshaw, J. M. (2010). What is an adequate sample size? Operationalising data saturation for theory-based interview studies. Psychology & Health, 25(10), 1229-1245. doi: 10.1080/08870440903194015
• Freeman, R. E. (1984). Strategic management: A stakeholder approach. Boston: Pitman.
• Guest, G., Bunce, A. & Johnson, L. (2006). How many interviews are enough? An experiment with data saturation and variability. Field Methods, 18(1), 59-82. https://doi.org/10.1177/1525822X05279903 Gürbüz, A., Ayaz, N. & Apak, Ö. C. (2019). Kış turizminin sürdürülebilirliği kapsamında seyahat acentası yöneticilerinin bakış açısı: Kayseri örneği. Uluslararası Türk Dünyası Turizm Araştırmaları Dergisi, 4(1), 35-46.
• Güzel, M. O. & Çakır, P. G. (2023). Turizm paydaşlarının sürdürülebilir turizm yönetimi anlayışının değerlendirilmesi: Uzungöl’e yönelik bir araştırma. Karadeniz Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 9(19), 343-62.
• Hazarhun, E., Arıca, R. & Çetinsöz, B. C. (2022). Ecological sustainability activities in travel agencies: A research on encourages and barriers. Geographies, Planning & Tourism Studios, 2(1), 7-20. https://doi.org/10.5505/gpts.2022.52724
• Holloway, J. C. & Humphreys, C. (2019). The business of tourism (11th ed.). Pearson.
• Hoşcan, N. (2017). Seyahat acentelerinde sürdürülebilir pazarlama yaklaşımının kullanımı: Batı Karadeniz destinasyonu örneği (Yayımlanmamış doktora tezi). Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü. Kafalı Yılmaz, F. (2008). Gelişimini tamamlamış kıyı turizmine Marmaris (Muğla) örneği. Sosyal Bilimler Dergisi, 10(3), 159-180.
• Kara, E. (2016). Sürdürülebilir turizm potansiyelinin belirlenmesinde SWOT analizi uygulaması: Marmaris örneği. Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 6(11), 584-598.
• Kıvılcım, B. & Sanalan Bilici, N. (2021). Sürdürülebilir turizm kapsamında seyahat acentelerinin ekoturizm faaliyetleri: Doğu Karadeniz Bölgesinde bir araştırma. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 45, 53-69. doi:10.30794/pausbed.792027
• Koç, C., Bayazıt, Y. & Özgül, S. Y. (2023). Impact of tourists on urban water needs in Marmaris, Türkiye. Environment, Development and Sustainability, 25, 8837-8855.
• Koçoğlu, C. M. & Canatar, A. (2021). Online seyahat alışverişini etkileyen bileşenler ve seyahat satın alma niyeti: Safranbolu’daki konaklama işletmelerinde bir araştırma. Journal of Humanities and Tourism Research, 11 (1), 1-11.
• Kültür ve Turizm Bakanlığı. (2025). Konaklama İstatistikleri 2019-2024. https://yigm.ktb.gov.tr/TR- 9851/turizm-istatistikleri.html (Erişim tarihi: 21.03.2025)
• Marangoz, M. & Karadağ, L. (2017). Sürdürülebilir turizm açısından alternatif turizmin önemi: Marmaris örneği. Turizm Akademik Dergisi, 4(2), 29-40.
• Marmaris Ticaret Odası. (2022). Marmaris Ticaret Odası Stratejik Planı 2019-2022. https://www.mto.org.tr/uploads/mto/contentFile_77_187395f636fd2d6d3f.pdf (Erişim tarihi: 05.03.2025)
• Merriam, S. B. (2018). Nitel araştırma: Desen ve uygulama için bir rehber (S. Turan, çev.). Ankara: Nobel Akademi.
• Middleton, V., Fyall, A., Morgan, M. & Ranchhod, A. (2009). Marketing in travel and tourism (4th ed.). Butterworth-Heinemann.
• Muğla İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. (2025). Turizm İstatistikleri. https://mugla.ktb.gov.tr/TR- 271192/turizmistatistikleri.html (Erişim tarihi: 20.03.2025)
• Özel, Ç. H. (2014). Turizmin sosyo-kültürel boyutta ortaya çıkardığı etkilerin incelenmesi: Marmaris örneği. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 42, 57-68.
• Özgürel, G., Bozkurt, M. & Baysal, K. (2021). Sosyal taşıma kapasitesi: İçmeler-Marmaris örneği. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 24(45), 665-695.
• Öztürk, K. & Sezgin, A. (2019). Marmaris ilçesinde otel işletmecilerinin bakış açısıyla turizm-kalkınma ilişkisi. Uygulamalı Sosyal Bilimler ve Güzel Sanatlar Dergisi, 1(2), 57-73.
• Page, S. J. (2019). Tourism management (6th ed.). Routledge.
• Palinkas, L. A., Horwitz, S. M., Green, C. A., Wisdom, J. P., Duan, N. & Hoagwood, K. (2015). Purposeful sampling for qualitative data collection and analysis in mixed method ımplementation research. Administration and Policy in Mental Health, 42(5), 533-544. https://doi.org/10.1007/s10488-013-0528-y Saka, S. (2011). Sürdürülebilir kalkınma ve çevre politikaları. İstanbul: Beta Yayınları.
• Sevim, B. & Aykan, E. (2013). Konaklama işletmelerinde çevre yönetimi uygulamaları ve algılanan kurumsal itibar üzerindeki etkisi: Kayseri ve Nevşehir otelleri üzerine bir araştırma. İşletme Araştırmaları Dergisi, 5(3), 93-113.
• Silva, M. A., Costa, R. A. & Moreira, A. C. (2018). The influence of travel agents and tour operators’ perspectives on a tourism destination: The case of Portuguese intermediaries on Brazil’s image. Journal of Hospitality and Tourism Management, 34, 93-104.
• Tekindal, M. & Uğuz Arsu, Ş. (2020). Nitel araştırma yöntemi olarak fenomenolojik yaklaşımın kapsamı ve sürecine yönelik bir derleme. Ufkun Ötesi Bilim Dergisi, 20(1), 153-182.
• Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB). (2025).
• https://www.tursab.org.tr/apps//Files/Content/3ca7d8d5-1c8a-476d-b5d4-8b7eeddc7eb0.pdf (Erişim tarihi: 02.01.2025)
• WCED. (1987). Our common future. Oxford University Press.
• Yıldız, Z. (2012). Çevre bilinci ve sürdürülebilirlik. Ankara: Detay Yayıncılık.