Teachers' Views on the Transfer of Cultural Heritage: Safranbolu City Example

Yıl 2026, Cilt: 16 Sayı: 1 , 100 - 116 , 06.04.2026

Yasin Dönmez , Mustafa Gülen

https://izlik.org/JA29CD73XY

Öz

Culture is a whole of values that distinguish nations from others and constitute their unique traditions, customs, and handicrafts. Cultural heritage consists of values that strengthen the bonds of nations and transfer their cultural identities to future generations. The transmission of heritage is important for societies to preserve their identities and introduce them to future generations. In this study, the views of Turkish language teachers on the transmission of cultural heritage were investigated, and a semi-structured interview method was used. Interviews were conducted with 39 Turkish language teachers working in Safranbolu during the 2023–2024 academic year between March 26 and May 20, 2024. The aim of the study was to reveal teachers’ views on transmitting values related to cultural heritage in Turkish language courses. Thus, suggestions were made for necessary additions to the curriculum regarding cultural heritage. As a result of the interviews, it was concluded that epics, legends, and fairy tales among the topics in Turkish textbooks attract students’ attention the most; organizing cultural trips for students contributes to the transmission of cultural heritage; and making a selected course compulsory is important for preserving our culture.

Anahtar Kelimeler

Culture , Culture transfer , Cultural heritage , Turkish lesson , Turkish teachers , Safranbolu

Etik Beyan

This study is derived from a Master's thesis entitled "Views of Turkish Language Teachers on the Transmission of Cultural Heritage: The Case of Safranbolu City" at the Department of Cultural Heritage and Heritage Site Management, Graduate Education Institute, Karabük University. Ethical approval was obtained from the Karabük University Rectorate, Social and Human Sciences Scientific Research and Publication Ethics Committee, with approval number E-78977401-605.01-288543 dated 27.10.2023.

Türkçe Öğretmenlerinin Kültürel Mirasın Aktarılmasına Yönelik Görüşleri: Safranbolu Kent Örneği

https://izlik.org/JA29CD73XY

Öz

Kültür; milletleri diğerlerinden ayıran, kendine özgü gelenek ve göreneklerini, el sanatlarını oluşturan değerler bütünüdür. Kültürel miras; milletlerin bağlarını kuvvetlendiren ve gelecek nesillere kültürel kimliklerini aktaran değerlerdir. Mirasın aktarılması, toplumların kimliklerini koruması ve gelecek kuşaklara tanıtması açısından önemlidir. Çalışmada Türkçe öğretmenlerinin kültürel mirasın aktarılmasındaki düşünceleri araştırılmıştır ve “yarı yapılandırılmış görüşme yöntemi” kullanılmıştır. 2023-2024 öğretim yılında Safranbolu’da çalışan 39 Türkçe öğretmeni ile 26 Mart – 20 Mayıs 2024 tarihlerinde görüşülmüştür. Çalışmayla öğretmenlerin Türkçe dersindeki kültürel miras ile ilgili değerleri aktarmadaki düşüncelerinin ortaya konulması hedeflenmiştir. Böylece kültürel miras konusunda müfredata gerekli eklemeler yapılması konusunda öneriler getirilmiştir. Görüşmeler sonucunda Türkçe kitaplarındaki konulardan destanlar, efsaneler ve masalların öğrenciler tarafından daha çok dikkat çektiği; kültürel mirasın aktarılmasına ilişkin öğrencilere kültürel geziler yaptırılması; seçilecek bir dersin zorunlu olarak okutulmasının kültürümüzü korumada önemli olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kültür , Kültür aktarımı , Kültürel miras , Türkçe dersi , Türkçe öğretmenleri , Safranbolu

Etik Beyan

Bu çalışma Karabük Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Kültürel Miras ve Miras Alan Yönetimi Ana Bilim Dalında "Türkçe öğretmenlerinin kültürel mirasın aktarılmasına yönelik görüşleri: Safranbolu kent örneği" isimli Yüksek lisans Tezinden Üretilmiştir. Karabük Üniversitesi Rektörlüğü, Sosyal ve Beşeri Bilimler Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Kurulundan 27.10.2023 tarih ve E-78977401-605.01-288543 sayılı izni ile etik kurulu izni alınmıştır.

Kaynakça

• Akın, K. (2024). Millî kültür teması çerçevesinde ortaokul türkçe ders kitaplarındaki kültürel unsurlar. The Journal of Academic Social Science, 77(77), 363-379.
• Atatürk’ün söylev ve demeçleri I-III (2006). Atatürk Araştırma Merkezi Yayınları, (5. Baskı). Ankara. Ay, T. S., & Fidan, N. K. (2013). Öğretmen adaylarının “kültürel miras” kavramına ilişkin metaforları. Turkish Studies, 8 (12), 1135.
• Aygün, H. M. (2011). Kültürel mirası korumada katılımcılık. Journal of Waqfs, (35), 191–213. Retrieved from https://vakiflardergisi.org/index.php/pub/article/view/373
• Batmaz, N. Y., & Biçici, G. (2021). Türkiye’de somut kültürel mirasın korunması üzerine bir alan araştırması: Kırıkkale-Delice örneği. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, 4(1), 97-110.
• Biter, Y. E. (2023). Kent ögelerinde dördüncü boyut: Zamanın sessiz tanığı saat kuleleri. İDİL Sanat ve Tasarım Dergisi, 107(2023 Temmuz),1040-1052. https://dx.doi.org/10.7816/idil-12-107-14
• Ceran, D., & Yıldız, D. (2021). 6. ve 8. sınıf türkçe ders kitaplarında somut olmayan kültürel miras unsurları. Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, (51), 321-337.
• Çağlayan, E., Kutlu, Ş., & Çekinmez, Ş. (2022). Kültürel miras aktarımı ile ilgili lisansüstü tezlerin bibliyometrik analizi. International Journal of Social Sciences and Education Research, 8(2), 155-164.
• Çelebilik, G., & Çengel, A. (2018). Karabük ili Safranbolu ilçesi Kaymakamlar Müze Evi'nde bulunan bindallı elbiseler. Art-e Sanat Dergisi, 11(21), 171-209.
• Demirezen, S., & Aktaş, G. (2020). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin somut olmayan kültürel miras öğretimine ilişkin görüşlerinin belirlenmesi. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(30), 413-434.
• Deniz, T., & Çelik, Ö. (2020). Somut olmayan kültürel miras taşiyicilari: Safranbolu el sanatlari ustaları üzerine bir inceleme. Doğu Coğrafya Dergisi, 25(43), 123-138.
• Deniz, T., & Ersöz, D. (2020). Safranbolu şehri yer adları: Mekân, kimlik ve kültür. International Journal of Geography and Geography Education, (42), 427-542.
• Doğan, İ. T. (2013). Turistik destinasyon imaj ölçümü: Safranbolu örneği, Yüksek Lisans Tezi, Karabük Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Karabük.
• Dönmez, Y., & Türkmen, F. (2018). The relation between the landscape design and brand image in purchase preferences of tourists: The case of Safranbolu and Nevşehır, in Turkey. Applied Ecology & Environmental Research, 16(1).
• Gökalp, Z. (2014). Türkçülüğün esasları, Ötüken Neşriyat A.Ş., İstanbul.
• Güftâ, H., & Kan, M. (2011). İlköğretim 7. sınıf türkçe ders kitabının dil ile ilgili kültür ögeleri açısından incelenmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(15), 239-256.
• Gülden, B., Demirel, O., & Demirer, E. (2023). Türkçe ve Türk kültürü ders kitaplarının somut olmayan kültürel miras unsurları açısından incelenmesi. Trakya Eğitim Dergisi, 13(3), 2016-2031.
• Kalaba, B. (2021). Kültürel mirasın sürdürülebilirliği kapsamında müzelerin önemi. Turizm Ekonomi ve İşletme Araştırmaları Dergisi, 4(1), 102-112.
• Kocakaya, E. (2022), Kültür turizmi kapsamında geleneksel el sanatlarının turizme olan etkilerinin karşılaştırılması: Safranbolu - Amasra örneği, Yüksek Lisans Tezi, Karabük Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Karabük.
• Kocakaya, E., & Deniz, T. (2023). Kültürel miras kapsamında Safranbolu’da geleneksel doğum adetleri. Safran Kültür ve Turizm Araştırmaları Dergisi, 6(1), 18-34.
• Kocakaya, E., & Dönmez, Y. (2022). Z kuşağının kültürel miras algısı: Safranbolu örneği. Anasay, (21), 119- 140.
• Külcü, Ö. T. (2015). Kültürel miras kavramının eğitim açısından önemi. Akademia Disiplinlerarası Bilimsel Araştırmalar Dergisi,1(1), 27-32.
• Mejunev, V. (1987). Kültür ve tarih. (S. H. Yokova, Çev.), Başak Yayınları, Ankara
• Oğuz, M. Ö. (2009). Somut olmayan kültürel miras ve kültürel ifade çeşitliliği. Milli Folklor, 21(82), 6-12.
• Ozturk, S., Isinkaralar, O., Yilmaz, D., &Cicek, E. (2021c). Tourists’ perspective of cultural heritage areas: importance-performance analysis of Safranbolu. Research&Reviews in Architecture, Planning and Design, Gece Akademi, 133-155.
• Özdemir, Ü. (2011). Safranbolu’nun kültürel miras kaynaklari ve korunmasi. Doğu Coğrafya Dergisi, 16(26), 129-142.
• Özmen, N., & Eren, M. (2021). Safranbolu destinasyonunun inanç turizmi potansiyeline yönelik SWOT analizi çalışması. Ekonomi İşletme ve Yönetim Dergisi, 5(1), 62-82.
• Öztürk, S., Işınkaralar, Ö., & Yılmaz, D. (2021a). Restorasyon çalışmaları sonrası yerel halkın algı ve tutumları (Kayseri Kalesi örneği). Doğu Coğrafya Dergisi, 26(45), 183-194.
• Öztürk, S., Işınkaralar, Ö., Yılmaz, D., &Çılgınoğlu, H. (2021b). Bir kültür turizmi destinasyonu olarak Hasankeyf örneğinde ziyaretçi memnuniyeti. Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 23(2), 359-369.
• Sarıtaş, S. (2019). Halkbiliminde maddi kültüre teorik ve metodolojik yaklaşımlar. Milli Folklor, 16(122), 29- 40.
• TDK. (2022). Türk Dil Kurumu, Ankara.
• Tekşan, K. (2010). Kültür aktarımında yazılı anlatımın rolü. Türklük Bilimi Araştırmaları, (27), 595-619. Tellan, D., & Tellan, T. (2003). Türkiye’deki popüler kültür çalışmaları üzerine kısa bir değerlendirme. Kocaeli Üniversitesi İletişim Fakültesi Araştırma Dergisi, (3), 77-99.
• Tunçözgür, Ü. (2012). Dünden bugüne Safranbolu. Safranbolu Belediyesi Kültür Yayınları, Nadir Yayınevi, İstanbul.
• Türkmen, F., & Dönmez, Y. (2015). Korunan alanların turizme açılmasına ilişkin yerel halkın görüşleri (Yenice örneği). Karabük Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2), 189-204.
• Tylor, S. E. B. (2016). Kültür bilimi. ViraVerita E-Dergi, -(4), 91-110.
• Uğur, İ. & Dönmez, Y. (2025). Somut kültürel miras alanlarının turistik çekicilik açısından değerlendirilmesi: Birgi örneği. Journal of Academic Tourism Studies, 2(2), 131-144.
• Uslu, E., & Bölükbaşi Ertürk, A. E. (2024). Tarihi yapıdan müzeye: Mekan–sergi–insan, Eğitim Yayınları, Konya.
• Uslu, E., Dönmez, Y., & Bölükbaşı Ertürk, A. (2024). Tarihi gar binalarının kullanıcı tercihlerine göre zamansız müzeye dönüştürülmesi üzerine bir araştırma: Ankara Gar Binası örneği. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 40(1), 429-442. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1413669
• Uyar, Y. (2007). Türkçe öğretiminde kültür aktarımı ve kültürel kimlik geliştirme, Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
• Yılmaz, A. (2022), somut olmayan kültürel miras kapsamında Safranbolu’da ocak kültürü, Yüksek Lisans Tezi, Karabük Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Karabük.
• URL1 https://karabuk.csb.gov.tr/ilimiz-hakkinda-i-3786 Erişim tarihi: 15.01.2024