Representation of Israel’s Attacks on Gaza in Newspapers: A Discourse Analysis Through Cumhuriyet and Yeni Şafak Newspapers

Öz

Today, media goes beyond being merely a tool that conveys events; it shapes public perception within certain frameworks. The language used by the media, its discourses, and the ways it presents events influence public attitudes and behaviors. This study aims to contribute to the literature by examining how the media conveys war discourses through the ideological perspectives of newspapers. In the research, news reports on the Gaza–Israel war from January and February 2025 were analyzed through Van Dijk’s Critical Discourse Analysis method, focusing on Cumhuriyet, which has a left-wing ideology, and Yeni Şafak, which has a right-wing ideology. A total of 8 news articles from both newspapers were evaluated in terms of macro and micro structures. Through this method, it is revealed how the choice of words in the news reflects the ideological orientations of the newspapers and how it shapes public perception. The main aim of the study is to reveal how the details of the Gaza–Israel war are presented in the news, which themes are brought to the forefront, and how ideological tendencies are reflected in reporting. The findings show that Cumhuriyet Newspaper emphasizes the victimization of the Palestinian people while highlighting the dramatic aspects of the events. On the other hand, Yeni Şafak Newspaper, using strong rhetoric, accuses Israel and emphasizes the victimization of Palestine. These results demonstrate that newspapers develop different discourses in line with their own ideologies. In conclusion, this study aims to reveal the differences in how Cumhuriyet and Yeni Şafak newspapers—representing two distinct political stances—present war discourse, despite both having the primary function of informing the public

Anahtar Kelimeler

• ideology
• discourse
• media

İsrail’in Gazze’ye Yönelik Saldırılarının Gazetelerde Temsili: Cumhuriyet ve Yeni Şafak Gazeteleri Üzerinden Söylem Analizi

Öz

Günümüzde medya, yalnızca olayları aktaran bir araç olmanın ötesinde, belli çerçeveler kapsamında toplumun algısını şekillendirmektedir. Medyanın kullandığı dil, söylemler ve olayları aktarış biçimleri kamuoyunun tutum ve davranışlarını etkilemektedir. Bu çalışma, medyanın savaş söylemlerini gazetelerin ideolojileri ekseninde nasıl aktardığını inceleyerek literatüre katkı sağlamayı hedeflemektedir. Araştırmada, 2025 yılının Ocak ve Şubat aylarındaki Gazze-İsrail savaşına yönelik haberlerden, sol ideolojiye sahip Cumhuriyet ve sağ ideolojiye sahip Yeni Şafak Gazeteleri üzerinden Van Dijk’ın Eleştirel Söylem Analizi yöntemiyle incelenmiştir. Her iki gazeteden alınan toplam 8 haber, makro ve mikro yapı bağlamında değerlendirilmiştir. Bu yöntemle, haberlerde kullanılan sözcük seçimlerinin gazetelerin ideolojik yönelimlerini nasıl yansıttığını ve kamuoyunun algısını hangi doğrultuda şekillendirdiğini ortaya koymaktadır. Çalışmanın temel amacı, Gazze-İsrail savaşına ait detayların haberlerde nasıl aktarıldığı, hangi temaların ön plana çıktığı ve ideolojik eğilimlerin habere nasıl yansıdığını ortaya koymaktır. Bulgular; Cumhuriyet Gazetesi, Filistin halkının mağduriyetini vurgularken olayın dramatik yönlerini ön plana çıkarmaktadır. Öte yandan, Yeni Şafak Gazetesi ise retoriği güçlü ifadelerle İsrail’i suçlayarak Filistin’in mağduriyetini vurgulamıştır. Bu sonuçlar, gazetelerin kendi ideolojileri doğrultusunda farklı söylemler geliştirdiğini göstermektedir. Sonuç olarak bu çalışmada kamuoyunu bilgilendirme işlevi ön planda olan gazeteler arasında iki farklı siyasi duruş sergileyen Cumhuriyet ve Yeni Şafak gazetelerinin savaş söylemlerini aktarış biçimlerindeki farklılığı ortaya koymak amaçlanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• ideoloji
• söylem
• medya

Destekleyen Kurum

YOKTUR

Etik Beyan

ÇALIŞMA ETİK KURUL KARARI GEREKTİRMEMEKTEDİR

Teşekkür

YOKTUR

Kaynakça

1. Ateş, B. ve Mercan, E. (2023). Özel sayı takdimi: “yeni” savaşlar ve “yeni” ordular, Güvenlik Stratejileri Dergisi, 1-11. https://izlik.org/JA72TM59DL
2. Baş, T. ve Akturan, U. (2008). Nitel araştırma yöntemleri: Nvivo 7.0 ile nitel veri analizi. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
3. Boyer, A. (2010). Haber nedir, nasıl biçimlendirilir? Geleneksel ve internet gazetelerindeki farklılık ve benzerlikler, Humanities Sciences, 5(1), 114-125. https://doi.org/10.12739/10.12739
4. Bozkurt, G. (2021). The contradiction between political reality and ideology of media, İletişim Çalışmaları Dergisi, 7(2), 291-302.
5. Çelik, H. ve Ekşi, H. (2013). Söylem analizi, Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 27(27), 99-117. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/2114
6. Çetin, H. (2001). Devlet, ideoloji ve eğitim, CÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 25(2), 201-211.
7. Demir, D. H. ve Balcı, E. V. (2019). Kriz haberciliği ve etik sorunsalı, Ege Üniversitesi İletişim Fakültesi Yeni Düşünceler Hakemli E-Dergisi, 11, 48-56. https://izlik.org/JA79UJ62SR
8. Devran, Y. (2010). Haber söylem ideoloji. İstanbul: Başlık Yayın.

9. Eker, S. (2015). Savaş olgusunun dönüşümü: yeni savaşlar ve Suriye krizi örneği, Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi, 2(1): 31-66.
10. Ercan, G. S., ve Danış, P. (2019). Söylem, söylem çözümlemesi ve eleştirel söylem çözümlemesi: tanımları ve kapsamları, Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 6(2): 527-552. https://izlik.org/JA66TR69TP
11. Güngör, S. (2001). Althusser'de ideoloji kavramı, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 6(2). https://izlik.org/JA53UJ62LL
12. Gür, T. (2013). Post-modern bir araştırma yöntemi olarak söylem çözümlemesi, Zeitschrift für die Welt der Türken Journal of World of Turks, 5(1): 185-200. https://www.dieweltdertuerken.org/admin/files/issues/398-1936-1-PB.pdf
13. İşliyen, F. Ş. (2024). Fotoğraf ve ideolojik çerçeveleme: ‘1 Mayıs’ haberlerinin fotoğraflarına yönelik bir odak grup çalışması, The Journal of Academic Social Science, (5): 592-608.
14. Jahedi, M. ve Abdullah, F. S., ve Mukundan, J. (2014). An overview of focal approaches of critical discourse analysis, International Journal of Education and Literacy Studies, 2(4): 28-35.
15. Kalafat Çat, A. ve Küçük, O. (2022). Haber söyleminde ideolojik etki: Ayasofya’nın ibadete açılması haberleri, Journal of Humanities and Tourism Research, 12(4): 678-691. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2939887
16. Kaya, E. (2021). Dünya basınında İsrail- Filistin meselesi: 2021 mayıs İsrail saldırılarına ilişkin haberlerin söylem analizi, Uluslararası Medya ve İletişim Araştırmaları Hakemli Dergisi, 4(2), 190-210. https://doi.org/10.33464/mediaj.1005600
17. Kazanci, M. (2006). Althusser, ideoloji ve ideoloji ile ilgili son söz, İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 24(5): 67-93.
18. Koç Akgül, S. (2017). Olağanüstü durumlar, iletişim ve habercilik yaklaşımları, TRT Akademi, 2(3): 6-47. https://izlik.org/JA23ZW53WM
19. Özer, Ö. (2022). Eleştirel söylem çözümlemesi: haber örnekleri üzerinden bir inceleme, Etkileşim, (9): 36-54. https://doi.org/10.32739/etkilesim.2022.5.9.154
20. Purvis, T. ve Hunt, A. (2014). Söylem, ideoloji, söylem, ideoloji, söylem, ideoloji, Moment Dergi, 1(1): 9-36. https://doi.org/10.17572/moment.396355
21. Sayım, F. ve Çetin, N. (2024). Araştırma yöntemi olarak söylem çözümlemesi, Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, IX/1, 49-72 https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/3888296
22. Sayın, Ö. (1999). İdeoloji, Sosyoloji Dergisi, 7: 1-12. https://izlik.org/JA56RU46RL
23. Şah, U. (2020). Eleştirel söylem analizi: temel yaklaşımlar, Kültür Araştırmaları Dergisi, 7: 210-231. https://doi.org/10.46250/kulturder.819362
24. Toprak, Ö. ve Koçak, M. C. (2021). Haber üretim sürecinde seçim haberlerinin inşası, İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, (53): 37-51. https://doi.org/10.47998/ikad.874618
25. Van Dijk, T. A. (2005). Discourse analysis as ideology analysis. C. Schäffner and A. Wenden (Eds.). Language and Peace. (41-58). New York, NY: Routledge.
26. Yıldırım, E. (2018). Toplumsal yapının aynası olarak sinema: söylem ve eleştirel söylem analiz yöntemlerine göre ayla filminin çözümlemesi, İNİF E-Dergi, 3(1). 234-243.
27. Haber Linkleri Cumhuriyet Gazetesi. (2025, 16 Ocak). Gazze'de 'ateşkes' sürecinde neler oluyor?https://www.cumhuriyet.com.tr/dunya/gazzede-ateskes-surecinde-neler-oluyor-2289855?utm Cumhuriyet Gazetesi. (2025,15 Ocak). Gazze'deki ateşkesin ne zaman başlayacağı belli olduhttps://www.cumhuriyet.com.tr/dunya/gazzedeki-ateskesin-ne-zaman-baslayacagi-belli-oldu- 2289711?utm
28. Cumhuriyet Gazetesi. (2025, 21 Ocak) Gazze'de ateşkes ve esir takası anlaşmasında yeni gelişmehttps://www.cumhuriyet.com.tr/dunya/gazzede-ateskes-ve-esir-takasi-anlasmasinda-yeni- gelisme-2291467?utm_
29. Cumhuriyet Gazetesi (2025, 19 Ocak). Netanyahu 'ateşkesi' başlatmadı: İsrail, anlaşmaya 5 dakika kala Gazze'yi bombaladı! https://www.cumhuriyet.com.tr/dunya/netanyahu-ateskesi-baslatmadi-israil- anlasmaya-5-dakika-kala-2290768?utm
30. Yeni Şafak Gazetesi. (2025, 11 Ocak). Gazze'de can kaybı 64 bin olabilirhttps://www.yenisafak.com/dunya/gazzede-can-kaybi-64-bin-olabilir-4669142?utm
31. Yeni Şafak Gazetesi. (2025, 22 Ocak). Gazze ayağa kalkıyor: Filistinliler enkaz içinden hayat kuruyor.https://www.yenisafak.com/dunya/gazze-ayaga-kalkiyor-filistinliler-enkaz-icinden-hayat- kuruyor-4671613?utm
32. Yeni Şafak Gazetesi. (2025, 8 Şubat). 25 bin Filistinli hapiste tutuluyorhttps://www.yenisafak.com/dunya/25- bin-filistinli-hapiste-tutuluyor-4675524?utm
33. Yeni Şafak Gazetesi. (2025, 19 Şubat). Hamas'tan Gazze açıklaması: Silahsızlandırma kabul edilemez https://www.yenisafak.com/dunya/hamastan-gazze-aciklamasi-silahsizlandirma-kabul-edilemez- 4677925?utm_
34. Karaduman, S. (2017). Eleştirel söylem çözümlemesinin eleştirel haber araştırmalarına katkısı ve sunduğu perspektif, Maltepe Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 4(2): 31-46. https://izlik.org/JA86UF32KU
35. Kavut, S. (2021). Eleştirel söylem analizi bağlamında haber sitelerinde dijital kimlik başlıklı haberlerin incelenmesi, International Journal of Cultural and Social Studies (IntJCSS), 7(1): 127-138. https://doi.org/10.46442/intjcss.910457