İlkokul ve Ortaokul Öğretim Programlarında Turizm Eğitiminin Değerlendirilmesi

Öz

Turizm eğitimi, ilkokul ve ortaokul düzeyinde turizm sektörünün sürdürülebilir gelişimini desteklemede önemli bir rol oynamaktadır. Bu eğitim, öğrencilerin bakış açılarını genişletmekte, potansiyel ilgi alanlarını keşfetmelerine yardımcı olmakta, yaratıcılıklarını geliştirmekte ve turizm alanında gelecekteki katılımları için temel bir bilgi birikimi oluşturmaktadır. Ayrıca turizmin yalnızca seyahat deneyimlerinden ibaret olmadığını; sosyal, kültürel ve ekonomik boyutları da kapsadığını kavramalarını sağlamaktadır. Bu düzeyde turizm eğitiminin temel amacı, öğrencilere turizm kavramı, destinasyonlar, turizm kaynakları ve ilgili faaliyetler hakkında bilgi vererek farkındalık oluşturmaktır. Bu çalışma, Türkiye’de 2024 yılı ilkokul ve ortaokul öğretim programlarında turizm eğitiminin Sosyal Bilgiler, Fen Bilimleri, Türkçe ile Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi derslerine nasıl entegre edildiğini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Nitel araştırma yaklaşımı benimsenmiş, çalışma ikincil veriler kullanılarak doküman inceleme yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Bulgular, turizmin farklı derslerde çok boyutlu bir yaklaşımla ele alındığını göstermektedir. Sosyal Bilgiler dersinde turizmin ekonomik, sosyal ve çevresel etkileri vurgulanırken; Fen Bilimleri dersinde turistik destinasyonların özellikleri tanıtılmaktadır. Türkçe dersinde turizm temalı okuma ve yazma etkinlikleriyle dil becerileri desteklenmekte; Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersinde ise dini turizm ve ahlaki değerler ön plana çıkarılmaktadır. Genel olarak, çalışma turizm eğitiminin öğretim programına etkili biçimde entegre edildiğini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Turizm Eğitimi
• İlkokul ve Ortaokul
• Öğretim Planı

Etik Beyan

Bu çalışma, ilgili ulusal mevzuat ve kurumsal yönergeler doğrultusunda insan veya hayvanlar üzerinde herhangi bir müdahale içermediğinden etik kurul onayı gerektirmemektedir. Çalışmada tüm süreçler etik ilkelere uygun şekilde yürütülmüştür.

Evaluation of Tourism Education in Primary and Secondary School Teaching Plans

Öz

Tourism education at the primary and secondary levels plays a vital role in supporting the long-term development and sustainability of the tourism sector. It broadens students’ perspectives, helps them discover potential interests, fosters creativity, and builds a foundational understanding for future engagement in tourism. Moreover, it enables students to recognize that tourism is not limited to travel experiences but also involves significant social, cultural, and economic dimensions. The main objective of tourism education at these levels is to raise awareness by introducing students to tourism concepts, destinations, resources, and related activities. This study aims to evaluate how tourism education is integrated into the 2024 primary and secondary education teaching plans in Türkiye, focusing on Social Studies, Science, Turkish, and Religious Culture and Ethics courses. Using a qualitative approach, the study is based on secondary data and employs a document analysis method. The findings indicate that tourism is addressed from a multidimensional perspective across different subjects. Social Studies emphasizes its economic, social, and environmental impacts; Science introduces students to the characteristics of tourist destinations; Turkish supports language development through tourism-related texts; and Religious Culture and Ethics highlights religious tourism and moral values. Overall, the study demonstrates the effectiveness of integrating tourism education into the teaching plans.

Anahtar Kelimeler

• Tourism Education
• Primary and Secondary School
• Teaching Plans

Etik Beyan

This study does not require ethical committee approval in accordance with the relevant national regulations and institutional guidelines, as it does not involve interventions on humans or animals. All procedures performed in this study were conducted in accordance with ethical standards.

Kaynakça

1. Akhan, N. E. & Özkan, F. (2021). 1968'den Günümüze değişen sosyal bilgiler programlarında ekonomi konularının yeri. Ihlara Eğitim Araştırmaları Dergisi, 6(1), 43–62. https://doi.org/10.47479/ihead.708387
2. Chili, N. (2013). Tourism education: Factors affecting effective teaching and learning of tourism in Township School. Journal of Human Ecology, 41(1), 33–43. DOI: 10.1080/09709274.2013.11906551
3. Civelek, M. (2022). Turizm eğitimi alan öğrencilerin sürdürülebilir turizme ilişkin metaforlarının analizi. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 13(2), 1025-1038. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1269730
4. Çoruh, S. (1963). Turizm Bilgisi ve Turizm Meselelerimiz. Ankara: TOBB Yayınları.
5. Demirtaş, N., Keskin, M., Gökçe, F. (2021). Turizm eğitimi alan ortaöğretim öğrencilerinin turizm ve etkilerine yönelik algıları: Hatay örneği. Journal of Gastronomy, Hospitality and Travel, 4(2), 647 - 659. DOİ: 10.33083/joghat.2021.100
6. Holloway, J. C. & Humphreys, H.C. (2020). The Business of Tourism. SAGE Publication, Los Angeles. Kara, İ. & Tokmak, A. (2023). Doğal ve kültürel mirasın öğretiminde sosyal bilgiler dersinin yeri ve önemi. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, Cilt:13 Sayı: İhtisaslaşma, 177-199. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1312336
7. Kaya, K. (2021). İran sosyal bilgiler ders kitaplarında turizm kavramı. OPUS International Journal of Society Researches, 17(36), 3015-3042. https://doi.org/10.26466/opus.714104
8. Koca, N. & Ertürk, A. (2021). Ortaokul öğrencilerinin “turizm” ve “turist” kavramlarına ilişkin metaforik algılari. Araştırma ve Deneyim Dergisi, 6(2), 139-156. https://doi.org/10.47214/adeder.1014728

9. Nevsehir Hacı Bektas Veli University Tourism Faculty (2024). Course Structure. https://ubys.nevsehir.edu.tr/AIS/OutcomeBasedLearning/Home/Index?culture=tr-TR# Özder, A., Kaya, H., Ünlü, M. (2012). Ortaöğretim öğrencilerinin “Turizm” kavramı ile ilgili geliştirdikleri metaforların analiz örneği. Marmara Coğrafya Dergisi, 25,18-31.
10. Rachmadyanti, P., Mahananingtyas, E., & Ariyanti, L. (2022). Tourism objects as social studies learning sources in elementary school. Journal of Teaching and Learning in Elementary Education, 5(2), 141-154. DOI: 10.33578/jtlee.v5i2.7922
11. TC. Milli Eğitim Bakanlığı (2024). Ders Kitapları Elektronik Eğitim İçerikleri Tablosu. https://ttkb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2024_10/15183917_derskitaplariveegitimaraclarieiceriktablosu2024.pdf TC. Milli Eğitim Bakanlığı (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Öğretim Programları. İlkokul Türkçe Dersi 1, 2, 3 ve 4. Sınıflar. https://mufredat.meb.gov.tr/
12. TC. Milli Eğitim Bakanlığı (2025). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Öğretim Programları Ortak Metni. https://mufredat.meb.gov.tr/ProgramDetay.aspx?PID=1945
13. TC. Milli Eğitim Bakanlığı Talim Terbiye Kurulu Başkanlığı (2024a). Öğretim Programları. https://mufredat.meb.gov.tr/
14. TC. Milli Eğitim Bakanlığı Talim Terbiye Kurulu Başkanlığı (2024b). Konu Kazanım ve Açıklamalar. https://ttkb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2024_02/07121259_iokbs_kitapcik.pdf.
15. Yalçın, A. (2024). Sosyal bilgiler dersi öğretiminde Kültür ve Turizm Bakanlığı materyallerinin kullanımının incelenmesi. Bilim, Eğitim, Sanat ve Teknoloji Dergisi, 8(1), 44-65.
16. Yarar, B. & Sönmez, O.F. (2023). Ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin Tokat ili doğal ve kültürel turizm değerlerine yönelik bilgi düzeylerinin incelenmesi. Anadolu Türk Eğitim Dergisi, 5(2), 162-182.
17. Yıldırım, R. & Utkugün, C. (2023). Ortaöğretimde Coğrafya Eğitimi: Sorunlar Ve Çözüm Önerileri 1. Içinde Eğitim & Bilim, Songül Karabatak (Ed), 145-168. Efe Akademi Yayınları, İstanbul.