Öğrencilerin Akademik Motivasyonları İle Etkili Öğrenme Düzeyleri Arasındaki İlişkiye Yönelik Bir Araştırma

Öz

Bu çalışmanın amacı; üniversite öğrencilerinin motivasyonlarının etkili öğrenme düzeyleri üzerindeki etkisini incelemektir. Bu çerçevede Karabük Üniversitesi Safranbolu Şefik Yılmaz Dizdar Meslek Yüksekokulu’nda öğrenim gören öğrenciler üzerinde bir çalışma gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın yapıldığı Mart-Nisan 2026 tarihinde MYO’da toplam 3146 öğrencinin aktif olarak eğitim gördüğü müdürlükten öğrenilmiştir. Tüm öğrencilere ulaşmak çeşitli nedenlerden dolayı zor olduğu için örneklemeye başvurulmuştur. Bu çerçevede kolayda örnekleme yöntemi ve %95 güven aralığı dikkate alınarak 525 anket dağıtılmıştır. Bunlardan tam olarak doldurulan 508 tanesi değerlendirmeye alınmıştır. Yapılan analizlerde; öğrencilerin içsel ve dışsal motivasyon kaynaklarından güç alarak üniversiteye gittikleri, onları motivasyonsuzluğa iten bir durumun olmadığı ve buna bağlı olarak da genel motivasyon düzeylerinin kabul edilir oranda olduğu tespit edilmiştir. Öğrencilerin üniversitedeki etkinliklere katıldıkları, derslerini iyi organize ettikleri ve dikkatli çalıştıkları, stres ve zaman baskısını yönetebildikleri, sınıf içi iletişimlerinin iyi olduğu ve duygusal tatmin düzeylerinin kabul edilir düzeyde olduğu görülmüştür. Öğrenciler, her ne kadar kısmen akademik yönden kendilerini yeterli görse de üniversitede etkili öğrenmeyi tatmin edici biçimde gerçekleştirebildikleri belirlenmiştir. Çalışmada öğrencilerin akademik motivasyonlarının ve etkili öğrenme düzeylerinin bazı demografik özellikleri açısından farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Ayrıca öğrencilerin akademik motivasyonlarının etkili öğrenmelerini olumlu yönde etkilediği bulunmuştur. Araştırma sonuçlarının, eğitim ortamlarının daha motive edici hale getirilmesine yardımcı olması ve öğrencilerin akademik performanslarının artırılmasına yönelik uygulamalara temel oluşturduğu söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

• Motivasyon
• Akademik Motivasyon
• Öğrenme
• Etkili Öğrenme

A Research on the Relationship Between Students' Academic Motivation and Effective Learning Levels

Öz

The aim of this study is to examine the effect of university students' motivation on their effective learning levels. In this context, a study was conducted on students studying at the Şefik Yılmaz Dizdar Vocational School of Safranbolu, Karabük University. It was learned from the school administration that a total of 3146 students were actively studying at the vocational school during March-April 2026, the period in which the research was conducted. Since reaching all students was difficult for various reasons, sampling was used. In this context, 525 questionnaires were distributed using a convenience sampling method with a 95% confidence interval. Of these, 508 that were fully completed were included in the evaluation. The analyses revealed that students went to university drawing strength from both intrinsic and extrinsic motivational sources; there were no factors causing demotivation, and consequently, their overall motivation levels were at an acceptable level. It was observed that students participated in university activities, organized their studies well, worked diligently, managed stress and time pressure, had good classroom communication, and experienced acceptable levels of emotional satisfaction. Although students considered themselves academically competent to some extent, it was determined that they were able to achieve effective learning at university in a satisfying manner. The study found that students' academic motivation and effective learning levels differed in terms of some demographic characteristics. Furthermore, it was determined that students' academic motivation positively influenced their effective learning. The research findings can be considered as contributing to making educational environments more motivating and providing a basis for practices aimed at improving students' academic performance.

Anahtar Kelimeler

• Motivation
• Academic Motivation
• Learning
• Effective Learning

Kaynakça

1. Afzal, H. (2010). A study of university students’ motivation and its relationship with their academic performance. International Journal of Business and Management. 5 (4), 80-88.
2. Ahmad, M. (2021). Optimization of learning effectiveness through the learning environment and learning motivation for students. Al-Ishlah: Jurnal Pendidikan, 13(3), 1546-1555.
3. Akgül, A. ve Çevik, O. (2003). İstatistiksel analiz teknikleri, SPSS’te işletme yönetimi uygulamaları. Ankara: Emek Ofset Ltd. Şti.
4. Aktaş, H. (2017). Akademik güdülenme ile akademik özyeterlik arasındaki ilişki: ilahiyat fakültesi öğrencileri üzerine ampirik bir araştırma. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 6(3), 1376- 1398.
5. Alemdağ, C., Öncü, E., & Yılmaz, A. K. (2014). Beden eğitimi öğretmeni adaylarının akademik motivasyon ve akademik öz-yeterlilikleri. Spor Bilimleri Dergisi, 25(1), 23-35.
6. Altun, F. ve Yazıcı, H. (2010). Öğrencilerin okul motivasyonunu yordayan bazı değişkenler. International Conference on New Trends in Education and Their Implications, Antalya, Türkiye, 11 - 13 Kasım 2010, ss. 540-545.
7. Amrai, K., Motlagh, S. E., Zalani, H. A., & Parhon, H. (2011). The relationship between academic motivation and academic achievement students. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 15, 399-402.
8. Arıoğul, S. (2009). İngiliz dili öğretmen adaylarının akademik motivasyonları. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 36(36), 12-19.

9. Aydın, G. (2012). The role of englısh profıcıency level, personal and affectıve factors predıctıng language preparatory school students’ academıc success [Master thesis]. The Graduate School Of Socıal Scıences of Middle East Technical University.
10. Bakar, R. (2014). The effect of learning motivation on student? s productive competencies in vocational high school, West Sumatra. International Journal of Asian Social Science, 4(6), 722-732.
11. Büyüköztürk, Ş. (2002). Faktör analizi: Temel kavramlar ve ölçek geliştirmede kullanımı. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, (32), 470-483.
12. Büyüköztürk, Ş. (2007). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Ankara: Pegem Yayıncılık.
13. Cohen, J., Cohen, P., West, S. G. ve Aiken, L. S. (2003). Applied multiple regression/correlation analysis for the behavioral sciences. 3. Baskı, Mahwah, New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates, Inc.
14. Çetinel, M. H. ve Gürcüoğlu, S. (2022). Pandemi döneminde üniversite öğrencilerinin akademik motivasyon düzeylerinin incelenmesi. Optimum Ekonomi ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 9(1), 1-14.
15. Demir, M. K. ve Arı, E. (2013). Öğretmen adaylarının akademik güdülenme düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 9(3), 265-279.
16. Dikmen, S. ve Bahçeci, F. (2022). Üniversite Öğrencilerinin Öğrenmeye Yönelik Tutumlarının İncelenmesi. Eğitimde Yeni Yaklaşımlar Dergisi, 5 (2), 161-170.
17. Ergin, A. ve Karataş, H. (2018). Üniversite öğrencilerinin başarı odaklı motivasyon düzeyleri. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 33 (4), 868-887.
18. Eymur, G., & Geban, Ö. (2011). An ınvestigation of the relationship between motivation and academic achievement of pre-service chemistry teachers. Education and Science, 36 (161), 246-255.
19. Felea, M. I., & Roman, A. F. (2023). Learning motivation of students. Educatia, 21 (25), 299-304.
20. Gopalan, V., Bakar, J. A. A., Zulkifli, A. N., Alwi, A., & Mat, R. C. (2017, October). A review of the motivation theories in learning. In Aip conference proceedings (Vol. 1891, No. 1, p. 020043). AIP Publishing LLC. Gömleksiz, M. N., & Serhatlıoğlu, B. (2014). Öğretmen adaylarinin akademik motivasyon düzeylerine ilişkin görüşleri. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, (173), 99-128.
21. Gupta, P. K., & Mili, R. (2017). Impact of academic motivation on academic achievement: A study on high schools students. European Journal of Education Studies, 2 (10), 43-51.
22. Gürbüz, S. ve Şahin, F. (2018). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri: Felsefe-yöntem-analiz. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
23. Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2014). Exploratory factor analysis. Multivariate data analysis. Prentice Hall.
24. Huang, C., & Yang, Y. (2021). Research on the relationships among learning motivation, learning engagement, and learning effectiveness. The Educational Review, USA, 5(6).
25. Kalaycı, Ş. (2010). SPSS uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri. 5. Baskı, Ankara: Asil Yayın Dağıtım.
26. Kline, R. B. (2016). Principles and practice of structural equation modeling. 4. Baskı, New York: The Guilford Press.
27. Kline, R. B. (2016). Principles and practice of structural equation modeling. 4. Baskı, New York: The Guilford Press.
28. Korucu, A. T., & Çınar, D. (2017). Eğitim fakültesi öğrencilerinin akademik öz-yeterlik durumlarının incelenmesi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(1), 73-101.
29. Lei, H., Chen, C., & Luo, L. (2024). The examination of the relationship between learning motivation and learning effectiveness: A mediation model of learning engagement. Humanities and Social Sciences Communications, 11(1), 1-11.
30. Newton, F.B., Kim, E., Wilcox, D. & Beemer, N. (2008). Administration and scoring manual for the college learning effectiveness inventory (CLEI). Kansas State University, Manhattan.
31. Özdamar, K. (2001). Spss ile biyoistatistik. 4. Basım, Eskişehir: Kaan Kitabevi.
32. Özer, D. (2025). Fen lisesi öğrencilerinin olumsuz değerlendirme korkusunun başarı motivasyonları üzerindeki etkisinin incelenmesi. Journal of Humanities ant Tourism Research, 15 (4), 774-790.
33. Padhi, G. (2021). Factors affecting teaching-learning process. International Journal of Creative Research Thoughts (IJCRT), 9(4), 2418-2423.
34. Pranawengtias, W. (2022). Undergraduate students’ motivation on English language learning at Universitas Teknokrat Indonesia. Journal of English Language Teaching and Learning, 3(2), 27-32.
35. Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2000). Intrinsic and extrinsic motivations: Classic definitions and new directions. Contemporary Educational Psychology, 25(1), 54-67.
36. Sekaran, U. ve Bougie, R. (2016). Research methods for business: A skill-building approach. 7. Baskı, Chichester: Wiley.
37. Shala, D. S., Thaçi, E., & Shala, A. (2024). Learning styles and motivation: their role in academic performance. Journal of Educational and Social Research, 14(3).
38. Sivrikaya, A. H. (2019). The Relationship between Academic Motivation and Academic Achievement of the Students. Asian Journal of Education and Training, 5(2), 309-315.
39. Suhag, A. K., Larik, R. S. A., Tagar, A. A., & Solangi, S. R. (2016). Student academic motivation of secondary schools of Khaırpur Mır’s. Academic Research International, 7(1), 100-109.
40. Şahin, H., & Çakar, E. (2011). Eğitim fakültesi öğrencilerinin öğrenme stratejileri ve akademik güdülenme düzeylerinin akademik başarılarına etkisi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 9(3), 519-540.
41. Tabachnick, B. G. ve Fidel, L. S. (2013). Using multivariate statistics. USA: Pearson Education Limited. Terlemez, B., Şahin, D., & Dilek, F. (2015). Namık kemal üniversitesi sağlık hizmetleri meslek yüksekokulu öğrencilerinin akademik motivasyon düzeyleri. Pamukkale Journal of Eurasian Socioeconomic Studies, 2(2), 67-78.
42. Urhievwejire, A. E. O., Blessing, E. N., & Ehighae, I. I. (2025). Students effective learning: are learning styles and corresponding teaching methods factors?. Journal of Education and Learning (EduLearn), 19(3), 1352- 1360.
43. Williams, K. C., & Williams, C. C. (2011). Five key ingredients for improving student motivation. Research İn Higher Education Journal, 12, 1.
44. Yılmaz, S. (2018). Üniversite öğrencilerinde motivasyon ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışması. Artıbilim: Adana Alparslan Türkeş Bilim ve Teknoloji Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 1 (1), 1-20.
45. Yüner, B. (2020). Investigation of the relationship between academic self-efficacy, academic motivation and success: The case of prospective teachers. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 49(2), 706-733.
46. Zaccone, M. C., & Pedrini, M. (2019). The effects of intrinsic and extrinsic motivation on students learning effectiveness. Exploring the moderating role of gender. International Journal of Educational Management, 33 (6), 1381-1394.