Gastronomi Müzelerine Yönelik Ziyaretçi Deneyimlerinin Duygu Analizi

Öz

Bu araştırmanın amacı, gastronomi turizminin önemli unsurları arasında yer alan gastronomi müzelerine yönelik ziyaretçi deneyimlerini dijital platformlarda paylaşılan kullanıcı yorumları üzerinden incelemektedir. Araştırmada veri madenciliği yaklaşımı benimsenmiş ve TripAdvisor platformunda yer alan 1.375 ziyaretçi yorumu incelenmiştir. Veriler sözlük tabanlı duygu analizi yöntemi kullanılarak değerlendirilmiş ve yorumlar olumlu olumsuz ve nötr kategoriler altında sınıflandırılmıştır. Her yorum için duygu yoğunluğunu gösteren bileşik (compound) skorlar hesaplanmıştır. Analiz sonuçları yorumların büyük bölümünün olumlu içerik taşıdığını göstermektedir. İncelenen yorumların %80,9'u olumlu %15,8'i olumsuz ve %3,2'si nötr duygu içermektedir. Ortalama duygu skorunun yüksek düzeyde olması gastronomi müzelerinin ziyaretçiler üzerinde olumlu bir deneyim oluşturduğuna işaret etmektedir. Kelime bulutu analizlerinde müze yemek yerel ziyaret ve tavsiye ifadeleri olumlu yorumlarda ön plana çıkarken pahalı kirli ve kaba personel kavramları olumsuz yorumlarda daha sık yer almaktadır. Gastronomi müzeleri ziyaretçiler tarafından olumlu değerlendirilen kültürel ve turistik çekicilik unsurları arasında yer almaktadır. Bulgulara göre, gastronomi müzelerinin destinasyon imajının güçlendirilmesinde ve ziyaretçi memnuniyetinin artırılmasında önemli bir işlev üstlendiğini söylenebilir. Çalışma kapsamında gerçekleştirilen duygu analizi, ziyaretçi deneyimlerinin anlaşılmasına katkı sunmakta ve gastronomi müzesi yöneticileri ile turizm planlayıcıları için uygulamaya dönük çıkarımlar ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Gastronomi Müzeleri
• Ziyaretçi Deneyimi
• Veri Madenciliği
• Duygu Analizi

Sentiment Analysis of Visitor Experiences at Gastronomy Museums

Öz

The aim of this study is to examine visitors’ experiences of gastronomy museums—which are considered key elements of gastronomic tourism— through user reviews shared on digital platforms. A data mining approach was adopted in the study, and 1,375 visitor reviews on the TripAdvisor platform were analysed. The data were evaluated using a lexicon-based sentiment analysis method, and the reviews were classified into positive, negative and neutral categories. Composite scores indicating sentiment intensity were calculated for each review. The analysis results indicate that the majority of the reviews contained positive content. Of the reviews examined, 80.9 per cent were positive, 15.8 per cent were negative and 3.2 per cent were neutral. The high average sentiment score suggests that gastronomy museums provide a positive experience for visitors. In word cloud analyses, terms such as ‘museum’, ‘food’, ‘local’, ‘visit’ and ‘recommendation’ feature prominently in positive comments, whilst ‘expensive’, ‘dirty’ and ‘rude staff’ Gastronomy museums are among the cultural and tourist attractions that receive positive ratings from visitors. The findings suggest that gastronomy museums play a significant role in strengthening a destination’s image and enhancing visitor satisfaction. The sentiment analysis carried out as part of this study contributes to a better understanding of visitor experiences and provides practical insights for gastronomy museum managers and tourism planners.

Anahtar Kelimeler

• Gastronomy Museums
• Visitor Experience
• Data Mining
• Sentiment Analysis

Kaynakça

1. Ağan, A., & Karaman, N. (2025). Yeniden işlevlendirilen endüstri mirasının Edremit Körfezi’ndeki zeytin temalı müzeler üzerinden incelenmesi. Journal of Humanities and Tourism Research, 15(2), 249–264. https://izlik.org/JA47GC94BK
2. Akbıyuk, T. (2021). Turizm potansiyeli açısından Türkiye’deki gastronomi müzelerinin analizi (Yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
3. Aksatan Kaplanseren, M., & Özgen, I. (2025). Karadeniz Bölgesindeki coğrafi işaretli ürünlerin yol haritası ve gastronomi müzeleri. In S. Bertan (Ed.), Coğrafi İşaret ve Gastronomi Müzeleri (pp. 1–27). Detay Yayıncılık
4. Atalay Tohumcu, S., & Saatci Savsa, G. (2023). Ayvalık Zeytin Müzesi Sergileme Şekillerinin İncelenmesi (Investigation of Ayvalık Olive Museum Exhibits). Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 11(2), 1600–1620. https://doi.org/10.21325/jotags.2023.1258
5. Avcı, C. (2025). Gastro-kültüre Gaziantep’te iki yaklaşım: Emine Göğüş Mutfak Müzesi ve MSM (Mutfak Sanatları Merkezi). Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, Özel Sayı-Yemek, 13(45) 270–286. https://doi.org/10.33692/avrasyad.1780018
6. Aydınlı, F., & Bulut Solak, B. (2024). Atatürk Orman Çiftliği Müze ve Sergi Salonu’nun Türkiye’deki gastronomi müzeleri açısından değerlendirilmesi. Aydın Gastronomy, 8(1), 43–64. https://izlik.org/JA42SP86LL
7. Baycar, A. (2022a). Yerel gastronomik kimlik oluşum unsuru olarak gastronomi müzeleri: Safranbolu Türk Kahve Müzesi örneği. Aydın Gastronomy, 6(2), 119–136. https://izlik.org/JA89TJ49ED
8. Baycar, A. (2022b). Yerel Ürünlerin Müze Aracılığıyla Turizme Kazandırılması: Siirt Arıcılık Müze Önerisi. GSI Journals Serie A: Advancements in Tourism Recreation and Sports Sciences, 5(2), 242-254. https://doi.org/10.53353/atrss.1089927

9. Bekar Şimşek, G., & Ayyıldız, A. Y. (2023). Gastronomi temalı müzelerdeki ziyaretçi deneyimlerinin hizmet hataları yönünden incelenmesi. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 7(2), 266–283. https://doi.org/10.26677/TR1010.2023.1241
10. Bilir, Z. (2022). Turizmde yeni bir değer olarak gastronomi müzeleri: Adana ili için bir öneri (Yüksek lisans tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya
11. Bozağcı, E. C., & Çevik, A. (2021). Destinasyon çekim gücü olarak gastronomi müzeleri: Safranbolu Türk Kahve Müzesi örneği. Uluslararası Türk Dünyası Turizm Araştırmaları Dergisi, 6(2), 320–330. https://doi.org/10.37847/tdtad.1016819
12. Can, İ. İ., & Ağcakaya, H. (2019). Somut Olmayan Kültürel Miras Kapsamında Mutfak Kültürünün Sürdürülebilirliği: Türkiye’deki Gastronomi Müzeleri Örneği. Gastroia: Journal of Gastronomy and Travel Research, 3(4), 788-804. https://doi.org/10.32958/gastoria.582778
13. Ceyhun Sezgin, A., & Akbıyuk, T. (2021). Dünyadaki gastronomi müzelerinin tematik analizi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 9(1), 153–184. https://doi.org/10.21325/jotags.2021.783
14. Çakıcı, S., Sırtlı, A., & Korkmaz, M. (2021). Gökçeada’ya ait gastronomik değerlerin sürdürülebilirliğinin sağlanmasına yönelik bir araştırma: Gastronomi müzesi önerisi. Gastroia: Journal of Gastronomy and Travel Research, 5(2), 302–335. https://doi.org/10.32958/gastoria.943674
15. Çavdırlı, C. M., & Adan Gök, Ö. (2020). Müzeler ve kültürel mirasın sürdürülebilirliği: Köstem Zeytinyağı Müzesi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 8(3), 2241–2262. https://doi.org/10.21325/jotags.2020.658
16. Çekal, N., Doğan, E., & Aktürk, H. (2022). Türkiye’de Gastronomi Müzeleri ve Özellikleri. Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Dergisi, 5(11), 1655–1673. https://doi.org/10.26677/TR1010.2022.1122
17. Çekiç, İ., & Bayar, Ç. (2024). Gastronomi müzeciliğinde dijital dönüşüm. EGE 12th International Conference on Social Sciences Proceedings Book.
18. Demirci, B. (2021). Türkiye’deki gastronomi müzelerinin web sitelerinin içerik analizi. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 5(2), 1184–1199. https://doi.org/10.26677/TR1010.2021.761
19. Demšar, J., Curk, T., Erjavec, A., Gorup, Č., Hočevar, T., Milutinovič, M., Možina, M., Polajnar, M., Toplak, M., Starič, A., Štajdohar, M., Umek, L., Žagar, L., Žbontar, J., Žitnik, M., & Zupan, B. (2013). Orange: Data mining toolbox in Python. Journal of Machine Learning Research, 14, 2349–2353.
20. Doğancılı, O. S., Bayram, A. T., Kavlak, H. T., Kaptangil, K., & Sözlevi, S. (2026). Zeytinyağı turizmine ziyaretçi odaklı bir bakış: Oleatrium Zeytin ve Zeytinyağı Tarihi Müzesi örneği. Journal of Tourism and Gastronomy
21. Studies, 14(1), 193–209. https://doi.org/10.63556/jotags.2026.1786
22. Göksun, A. C. (2024). Kocaeli mutfak kültürünün sürdürülebilirliğine yönelik gastronomi müzesi model önerisi (Yüksek lisans tezi). Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
23. Gül, M. (2022). Kahramanmaraş tematik mutfak müzesi ve dondurma müzesinin gastronomi turizmi kapsamında değerlendirilmesi. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(1), 312–334. https://doi.org/10.31463/aicusbed.1085409
24. Hutto, C., & Gilbert, E. (2014). VADER: A Parsimonious Rule-Based Model for Sentiment Analysis of Social Media Text. Proceedings of the International AAAI Conference on Web and Social Media, 8, 216-225. https://doi.org/10.1609/icwsm.v8i1.14550
25. Kaplan, K. (2023). A transformation story in Southern Turkey on the conservation of cultural heritage: The Tokacli (Hatay) Olive Oil Museum. Online Journal of Art and Design, 11(3), 1–14.
26. Kırbaç, K., & Bucak, T. (2022). Yerel gıda ürünlerinin sürdürülebilirliğinde gastronomi müzelerinin önemi: Kars Zavot Ekomüze örneği. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 6(2), 581–603. https://doi.org/10.32572/guntad.1031621
27. Kim, S., Park, E., & Xu, M. (2020). Beyond the authentic taste: The tourist experience at a food museum restaurant. Tourism Management Perspectives, 36, 100749. https://doi.org/10.1016/j.tmp.2020.100749
28. Koç, M. (2024). Dünya gastronomi müzelerinin analizi ve Türkiye’de uygulanabilirliği üzerine bir araştırma (Yüksek lisans tezi). Aksaray Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
29. Lin, Y. C., Pearson, T. E., & Cai, L. A. (2011). Food as a form of destination identity: A tourism destination brand perspective. Tourism and Hospitality Research, 11(1), 30–48. https://doi.org/10.1057/thr.2010.22
30. Lokman, U., Yarmacı, N., & Güdül, H. (2022). Turizmde çekicilik unsuru olarak gastronomi müzeleri: Adatepe Zeytinyağı Müzesi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 10(1), 380–399. https://doi.org/10.21325/jotags.2022.995
31. Mankan, E. (2017). Türkiye’deki gastronomi müzeleri örneği: Destinasyon pazarlamasında çekici bir faktör olarak gastronomi müzeleri. Turkish Studies, 12(4), 641–654. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.11449
32. Medhat, W., Hassan, A., & Korashy, H. (2014). Sentiment analysis algorithms and applications: A survey. Ain Shams Engineering Journal, 5(4), 1093–1113. https://doi.org/10.1016/j.asej.2014.04.011
33. Özdemir, Gözde & Dülger Altıner, Dilek (2019). “Gastronomi Kavramları ve Gastronomi Turizmi Üzerine Bir İnceleme”, Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(1). 1-14
34. Özdemir, S. (2023). Gastronomi müzeleri: Mutfak kültürü mirasının keşfi. İçinde K. Gençer & H. Yazıt (Ed.), Gastronomi ve mutfak sanatları üzerine güncel araştırmalar-I. Özgür Yayınları.
35. Sandıkcı, M., Mutlu, A. S., & Mutlu, H. (2019a). Emine Göğüş Mutfak Müzesi sergileme şekilleri. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 7(4), 3045–3059. https://doi.org/10.21325/jotags.2019.515
36. Sandıkcı, M., Mutlu, A. S., & Mutlu, H. (2019b). Türkiye’deki gastronomi müzelerinin turistik sunum farklılıkları açısından araştırılması. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 12(68), 1210–1231. https://doi.org/10.17719/jisr.2019.3907
37. Sarı Gök, H., & Şalvarcı, S. (2021). Türkiye’deki gastronomi temalı müzelere yönelik çevrimiçi ziyaretçi deneyimlerinin incelenmesi. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 18(1), 120–140. https://doi.org/10.24010/soid.810798
38. Sarıhan, Ç. Y. (2021). Sürdürülebilir gastronomi turizminde gastronomi müzelerinin rolü: Türkiye örneği (Yüksek lisans tezi). Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi.
39. Sarıışık, M., & Özbay, G. (2015). Gastronomi Turizmi Üzerine Bir Literatür İncelemesi. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 26(2). https://doi.org/10.17123/atad.vol26iss218417
40. Savaşkan, Y. (2021). ‘’Türkiye’deki Gastronomi Müzelerine Genel Bakış’’. TUCADE- Turizm Çalışmaları Dergisi, 3 (2), 61-78. https://izlik.org/JA33TF25PX
41. Savaşkan, Y., & Çavuş, Ş. (2021). Gastronomi temalı müzelerin ziyaretçi deneyimlerinin incelenmesi: Adatepe Zeytinyağı Müzesi örneği. 2nd International Congress of New Generations and Trends in Tourism (pp. 94–114).
42. Seyhanlıoğlu, H. Ö., Duman, H., & Arıca, R. (2023). Türkiye’de yer alan gastronomi müzelerinin tematik analizi. Toplum, Ekonomi ve Yönetim Dergisi, 4, 121–142. https://doi.org/10.58702/teyd.1352183
43. Soruç, K. (2021). Mutfak kültürünün sürdürülebilirliğinde gastronomi müzelerinin rolü (Master Thesis). Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi.
44. Şahan, M. (2005). Müze ve Eğitim. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 3(4), 487-501. https://izlik.org/JA74XY69KC
45. Şahin, Ö., & Aydın, A. (2021). Kültürel, gastronomik ve turistik değer: Muğla’da arıcılık ve Özel Muğla Arıcılık Müzesi örneği. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 5(1), 459–473. https://doi.org/10.26677/TR1010.2021.674.
46. Uzut, İ., Serbest, F., & Genç, K. (2025). Tematik gastronomi müzelerinde ziyaretçi deneyimleri: Güneydoğu Anadolu Bölgesi örneği. Current Perspectives in Social Sciences, 29(2), 237–251. https://doi.org/10.53487/atasobed.1624449
47. Xavier Medina, F., & Tresserras, J. (2018). Food, gastronomy and tourism: Social and cultural perspectives. Universidad de Guadalajara.
48. Yalın, G. (2025). Bringing local food products into tourism through museums: Balıkesir cheeses museum proposal. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 28(54), 929–942. https://doi.org/10.31795/baunsobed.1647434
49. Yavuz, G., & Uluk, N. (2021). Türkiye’de gastronomi müzelerinin ve web site içeriklerinin incelenmesine yönelik bir araştırma. Conference on Managing Tourism Across Continents, 531–541. https://doi.org/ 10.5038/9781955833028
50. Yılmaz, H., & Şenel, P. (2014). Turistik bir çekicilik olarak gastronomi müzeleri. 15. Ulusal Turizm Kongresi Bildiriler Kitabı (pp. 499–510). Yüncü, H. R. (2010). Sürdürülebilir turizm açısından gastronomi turizmi ve Perşembe Yaylası. 10. Aybastı-Kabataş Kurultayı.