Capital, Habitus and Symbolic Power: Symbolic Power Relations in the Film Aile Arasında (2017)

Öz

Popular comedy is one of the sites in which a society's hierarchies are most readily rendered as entertainment, and therefore one of the sites in which they are most effectively naturalised. Existing scholarship on the Turkish comedy Aile Arasında (Ozan Açıktan, 2017) has read the film almost exclusively through the category of gender, and has consequently treated the inequalities it stages as expressions of patriarchy alone. The problem addressed here is that such readings leave unexamined the economic and cultural conditions from which gendered hierarchy itself derives its force. Accordingly, this study asks how symbolic power is constructed, distributed and legitimised among the characters of Aile Arasında, and through which cinematic and social mechanisms it operates. The study is a qualitative, interpretive case study; the film was purposively selected on the grounds of its narrative structure, which brings two families of markedly unequal capital volume into a single field, and on the grounds of its exceptional audience reach. The findings indicate that symbolic power in the film is organised not by economic capital alone but by the relations of exchange among economic, cultural and gender capital; that the family disadvantaged in capital volume legitimises the dominance of the other by seeking its approval; that masculine capital can, under specified conditions, override economic capital and invert an established hierarchy; and that the dining table functions as a compressed field in which class distinction and gendered division of labour are produced simultaneously. The study concludes that Aile Arasında converts capital difference into comedy and, in doing so, reproduces the very hierarchies it appears to satirise. Its contribution lies in demonstrating that gendered inequality in the film is analytically inseparable from capital possession, and in offering a replicable category scheme for Bourdieusian analysis of popular film.

Anahtar Kelimeler

• Symbolic Power
• Symbolic Violence
• Pierre Bourdieu
• Habitus
• Cultural Capital
• Turkish Comedy Cinema

Sermaye, Habitus ve Simgesel Güç: Aile Arasında (2017) Filminde Simgesel Güç İlişkileri

Öz

Popüler komedi, bir toplumun hiyerarşilerinin en kolay biçimde eğlenceye dönüştürüldüğü ve dolayısıyla en etkili biçimde doğallaştırıldığı alanlardan biridir. Aile Arasında (Ozan Açıktan, 2017) üzerine yapılan mevcut çalışmalar filmi neredeyse yalnızca toplumsal cinsiyet kategorisi üzerinden okumakta ve filmin sahnelediği eşitsizlikleri salt ataerkinin bir görünümü olarak ele almaktadır. Bu çalışmanın ele aldığı problem, söz konusu okumaların, toplumsal cinsiyete dayalı hiyerarşinin gücünü kendisinden aldığı ekonomik ve kültürel koşulları incelenmemiş bırakmasıdır. Buradan hareketle çalışma, Aile Arasında filminde simgesel gücün karakterler arasında nasıl kurulduğunu, nasıl dağıldığını ve nasıl meşrulaştırıldığını; hangi sinemasal ve toplumsal mekanizmalar aracılığıyla işlediğini sormaktadır. Çalışma nitel ve yorumsamacı bir örnek olay incelemesidir; film, sermaye hacimleri belirgin biçimde eşitsiz iki aileyi tek bir alan içinde karşı karşıya getiren anlatı yapısı ve ulaştığı istisnai seyirci kitlesi gerekçesiyle amaçlı örnekleme yoluyla seçilmiştir. Bulgular; filmdeki simgesel gücün yalnızca ekonomik sermaye tarafından değil, ekonomik, kültürel ve cinsiyet sermayeleri arasındaki mübadele ilişkileri tarafından düzenlendiğini, sermaye hacmi bakımından dezavantajlı ailenin diğerinin onayını arayarak onun tahakkümünü meşrulaştırdığını, eril sermayenin belirli koşullarda ekonomik sermayeyi geçersiz kılarak yerleşik bir hiyerarşiyi tersine çevirebildiğini ve yemek sofrasının sınıfsal ayrımı ve cinsiyete dayalı iş bölümünü eşzamanlı olarak üreten sıkıştırılmış bir alan işlevi gördüğünü göstermektedir. Çalışma, Aile Arasında filminin sermaye farkını komediye dönüştürdüğü ve bunu yaparken hicvettiği görünen hiyerarşileri yeniden ürettiği sonucuna varmaktadır. Çalışmanın katkısı, filmdeki toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin sermaye sahipliğinden çözümsel olarak ayrılamayacağını göstermesi ve popüler filmlerin Bourdieucu çözümlemesi için yinelenebilir bir kategori şeması önermesidir.

Anahtar Kelimeler

• Habitus
• Simgesel Güç
• Simgesel Şiddet
• Pierre Bourdieu
• Habitus
• Kültürel Sermaye
• Türk Komedi Sineması

Kaynakça

1. Akkaya, Ö., & Dinler, M. (2021). Akışkan erkekliğin değişmeden değişim arzusu: Aile Arasında. Sinecine: Sinema Araştırmaları Dergisi, 12(2), 367–400.
2. Arun, Ö. (2014). İnce zevkler-olağan beğeniler: Çağdaş Türkiye'de kültürel eşitsizliğin yansımaları. Cogito, (76), 167–191.
3. Austin, G. (Ed.). (2016). New uses of Bourdieu in film and media studies. Berghahn Books.
4. Baş, E. (2022). Rüzgârda Salınan Nilüfer filmini Bourdieu'nün alan ve sermaye kavramları çerçevesinde yeniden okumak. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 13(34), 473–485.
5. Bedir, U. (2019). Pierre Bourdieu'nün 'dilsel habitus' kuramı çerçevesinde Asghar Farhadi'nin 'Bir Ayrılık' (A Separation) filminin incelemesi. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, (48), 135–152.
6. Beel, D., & Wallace, C. (2020). Gathering together: Social capital, cultural capital and the value of cultural heritage in a digital age. Social & Cultural Geography, 21(5), 697–717.
7. Bourdieu, P. (1986). The forms of capital. In J. Richardson (Ed.), Handbook of theory and research for the sociology of education (pp. 241–258). Greenwood.
8. Bourdieu, P. (1989). Social space and symbolic power. Sociological Theory, 7(1), 14–25.

9. Bourdieu, P. (1990). The logic of practice (R. Nice, Trans.). Stanford University Press. (Original work published 1980)
10. Bourdieu, P. (1991). Language and symbolic power (J. B. Thompson, Ed.; G. Raymond & M. Adamson, Trans.). Polity Press.
11. Bourdieu, P. (1994). Raisons pratiques: Sur la théorie de l'action. Éditions du Seuil.
12. Bourdieu, P. (2001). Masculine domination (R. Nice, Trans.). Stanford University Press. (Original work published 1998)
13. Bourdieu, P. (2016). Sosyoloji meseleleri (F. Öztürk, B. Uçar, M. Gültekin, & A. Sümer, Çev.). Heretik Yayınları. (Orijinal eser 1980'de yayımlandı)
14. Bourdieu, P. (2019). Eril tahakküm (B. Yılmaz, Çev.). Bağlam Yayıncılık. (Orijinal eser 1998'de yayımlandı)
15. Bourdieu, P. (2021). Ayrım: Beğeni yargısının toplumsal eleştirisi (D. Fırat & G. Berkkurt, Çev.). Nika Yayınevi. (Orijinal eser 1979'da yayımlandı)
16. Bourdieu, P., & Wacquant, L. (2013). Symbolic capital and social classes. Journal of Classical Sociology, 13(2), 292–302. https://doi.org/10.1177/1468795X12468736
17. Bourdieu, P., & Wacquant, L. (2014). Düşünümsel bir antropoloji için cevaplar (N. Ökten, Çev.). İletişim Yayınları. (Orijinal eser 1992'de yayımlandı)
18. Bozkuş, B. N. (2024). Bourdieu'nun sınıf, habitus ve beğeni kavramları: Netflix 'Aaahh Belinda' film örneği. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 15(1), 48–64.
19. Crossley, N. (2013). Social class. In M. Grenfell (Ed.), Pierre Bourdieu: Key concepts (pp. 85–98). Acumen. Doğan, M. (2022). Sinema; ırkçılık, türcülük ve cinsiyetçilik ilişkisi: 'Aile Arasında' film analizi. Sinema Sosyolojisi, 133.
20. Eagleton, T. (1996). İdeoloji (M. Özcan, Çev.). Ayrıntı Yayınları. (Orijinal eser 1991'de yayımlandı)
21. Goody, J. (2013). Yemek, mutfak, sınıf: Karşılaştırmalı sosyoloji çalışması (M. Günay Güran, Çev.). Pinhan Yayıncılık. (Orijinal eser 1982'de yayımlandı)
22. Jourdain, A., & Naulin, S. (2016). Pierre Bourdieu'nun kuramı ve sosyolojik kullanımları (Ö. Elitez, Çev.). İletişim Yayınları. (Orijinal eser 2011'de yayımlandı)
23. Kabadayı, L. (2013). Film eleştirisi. Ayrıntı Yayınları.
24. Karademir, C. Ö., & Kaya, M. (2020). Sınıf eşitsizliğinin Bourdieu'nun sermaye ve habitus kavramları üzerinden değerlendirilmesi: Parazit filminin betimsel analizi. TRT Akademi, 5(10), 644–667.
25. Karakoç, E., & Mert, A. (2013). Sinemada siyasal iktidar, ideoloji ve medya üçgeni: Wag The Dog filminin incelenmesi. Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, (34), 279–297.
26. Kaya, A. (2014). Pierre Bourdieu'nün pratik kuramının kilidi: Alan kavramı. İçinde G. Çeğin, E. Göker, A. Arlı, & Ü. Tatlıcan (Ed.), Ocak ve zanaat: Pierre Bourdieu derlemesi (s. 397–419). İletişim Yayınları.
27. Kültür, A. (2025). Sinemada alan, habitus ve sermaye: 'Aşk Filmlerinin Unutulmaz Yönetmeni' filmine Bourdieucu bir bakış. SineFilozofi, 20, 1–18.
28. Leander, A. (2009). Habitus and field [Working paper]. Department of Intercultural Communication and Management, Copenhagen Business School.
29. McCall, L. (1992). Does gender fit? Bourdieu, feminism, and conceptions of social order. Theory and Society, 21(6), 837–867.
30. Moore, R. (2008). Capital. In M. Grenfell (Ed.), Pierre Bourdieu: Key concepts (pp. 101–119). Acumen.
31. Safitri, C., Firdaus, R., & Setijowati, A. (2023). Representation of symbolic violence and social inequality in High Society film. International Journal of Multicultural and Multireligious Understanding, 10(9). https://doi.org/10.18415/ijmmu.v10i9.5027
32. Swartz, D. (1997). Culture and power: The sociology of Pierre Bourdieu. University of Chicago Press. Swartz, D. (2018). Kültür ve iktidar: Pierre Bourdieu'nün sosyolojisi (E. Gen, Çev.). İletişim Yayınları. (Orijinal eser 1997'de yayımlandı)
33. Swartz, D. (2022). Simgesel iktidar, siyaset ve entelektüeller: Pierre Bourdieu'nün siyaset sosyolojisi (E. Gurbanova & C. Sili, Çev.). Fol Yayınları. (Orijinal eser 2013'te yayımlandı)
34. Türkavcı, E., & Şahin, E. (2021). Aile Arasında (2017) filmindeki toplumsal cinsiyet rollerinin temsili. Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 5(2), 423–439.
35. Ülkücan, G. Ö. (2017). Toplumsal tabakalaşma ve eleştirel kültür çalışmaları. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 21(1), 129–144. Ünal, A. Z. (2017). Spor etkinliğinin sosyal tabakalaşma bağlamında anlamı. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 6(2), 1274–1288. Wacquant, L. (2003). Simgesel iktidar ve grup oluşumu: Pierre Bourdieu'nun sınıfı yeniden çerçevelemesi üzerine. Cogito, (76), 204–229. Walker, E. S., Fancourt, D., Bu, F., & McMunn, A. (2023). A Bourdieusian latent class analysis of cultural, arts, heritage and sports activities in the UK representative Understanding Society dataset. Sociology, 57(4), 843–864. Yılmaz, E. (2008). Sinema ve ideoloji ilişkileri üzerine. İçinde B. Bakır, Y. Ünal, & S. Saliji (Ed.), Sinema ideoloji politika. Nirengi Kitap.