Üniversite Personelinin İşyeri Yalnızlığının Sanal Kaytarma Düzeyleri Üzerindeki Etkisi

Öz

Bu çalışmanın amacı işyerinde yaşanan yalnızlığın çalışanların sanal kaytarma davranışları üzerindeki etkisini incelemektir. Çalışma Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi bünyesinde çalışan 1266 akademik ve 2241 idari personele yönelik olarak gerçekleştirilmiştir. Basit tesadüfi örnekleme yönteminin uygulandığı çalışmaya toplam 408 akademik ve idari personel katılmıştır. Söz konusu kişilerden veriler yüz yüze ve online anket teknikleri birlikte kullanılarak toplanmıştır. Toplanan veriler SPSS 22 ile analiz edilmiştir. Çalışma sonucunda; akademik ve idari personelin işyerinde kısmen duygusal yoksunluk yaşadığı ve sosyal arkadaşlıklarının da orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Buna bağlı olarak çalışanların işyeri yalnızlığının da orta düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Akademik ve idari personelin önemli sanal kaytarma davranışları sergilemediği ancak kısmen önemsiz sanal kaytarma davranışlarında bulundukları belirlenmiştir. Bu doğrultuda çalışanların genel sanal kaytarma düzeylerinin düşük olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmada personelin işyeri yalnızlığı ve sanal kaytarma düzeylerinin çeşitli demografik özellikleri açısından anlamlı farklılıklar gösterdiği tespit edilmiştir. Ayrıca çalışmada, işyeri yalnızlığının sanal kaytarma üzerinde pozitif yönlü etkisinin olduğu belirlenmiştir. Alt boyutlar açısından bakıldığında; duygusal yoksunluğun önemli sanal kaytarma üzerinde pozitif yönlü; sosyal arkadaşlığın ise negatif yönlü bir etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte duygusal yoksunluğun önemsiz sanal kaytarma üzerinde pozitif yönlü bir etkisi bulunurken; sosyal arkadaşlığın önemsiz sanal kaytarma üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin olmadığı tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Yalnızlık
• İşyeri Yalnızlığı
• Sanal Kaytarma
• Akademik ve İdari Personel

The Effect of Workplace Loneliness Among University Staff on Levels of Cyberloafing

Öz

The aim of this study is to examine the impact of workplace loneliness on employees' cyber-loafing behaviors. The study was conducted with 1,266 academic and 2,241 administrative staff members at Zonguldak Bülent Ecevit University. A total of 408 academic and administrative staff members participated in the study, which employed a simple random sampling method. Data were collected from these individuals using a combination of face-to-face and online survey techniques. The collected data were analyzed using SPSS 22. The results indicated that academic and administrative staff experienced a moderate level of emotional deprivation and maintained a moderate level of social companionship at the workplace. Consequently, it was determined that the employees' level of workplace loneliness was also moderate. It was found that while the academic and administrative staff did not exhibit significant cyber-loafing behaviors, they did engage in minor cyber-loafing behaviors to some extent. Accordingly, it was concluded that the employees' overall levels of cyber-loafing were low. The study revealed significant differences in workplace loneliness and cyber-loafing levels based on various demographic characteristics of the staff. Furthermore, it was determined that workplace loneliness has a positive effect on cyber-loafing. Regarding the sub-dimensions, emotional deprivation was found to have a positive effect on significant cyber-loafing, whereas social companionship had a negative effect. Additionally, while emotional deprivation had a positive effect on minor cyber-loafing, social companionship was found to have no statistically significant effect on minor cyber-loafing.

Anahtar Kelimeler

• Loneliness
• Workplace Loneliness
• Cyber-loafing
• Academic and Administrative Staff

Kaynakça

1. Adeniyi, S. L. (2024). Impact of cyberloafing on the workplace (A case of Zenith Bank Nigeria Plc.). International Journal of Advances in Engineering and Management. 6, 634-650.
2. Afacan-Fındıklı, M. (2016). Sanal kaytarma ve iş performansı ilişkisi: sağlık ve tekstil sektörü çalışanlarının karşılaştırılması. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9 (1), 33-62.
3. Akmaz, A. (2025). The ımpact of psychological comfort and perception of loneliness on cyberloafing behaviors in organizations: A field study on tourism enterprises. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 24(3), 1454-1464.
4. Alan, H. (2019). Sosyal ağ kullanımı yoğunluğu ve sanal kaytarma davranışları: Üniversite öğrencileri üzerine bir inceleme. Çağdaş Yönetim Bilimleri Dergisi, 6 (2), 112‐129.
5. Alhas, F. ve Seçkin, Ş. N. (2023). İş yeri nezaketsizliği ve sanal kaytarma arasındaki ilişkide örgütsel sinizmin aracılık rolü. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (58), 123-143.
6. Altınışık, F. U. ve Onağ, Z. (2021). İş tatmini ve sanal kaytarma davranışının örgütsel yabancılaşma üzerindeki etkisinin incelenmesi. Spor Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 6(1), 197-207.
7. Anandarajan, M. ve Simmers, C. A. (2004). Constructive and dysfunctional personal web usage in the workplace: Mapping employee attitudes. İn Personal Web Usage in the Workplace: A Guide to Effective Human Resources Management (p. 1-27). IGI Global.
8. Anandarajan, M., Devine P. ve Simmers, C. A. (2004). A multidimensional sealing approach to personal web usage in the workplace. Eds. Murugan Anandarajan, Claire A. Simmers. İn Personal Web Usage in the Workplace: A Guide to Effective Human Resources Management (p. 61-79). IGI Global.

9. Arıbaş, A. N. ve Çoban, R. (2025). İş yerinde sosyal dışlanmanın sanal kaytarmaya etkisi: Akademisyenler üzerinde bir araştırma. MTÜ Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 5(2), 375–391.
10. Arslan, M. ve İlgili, Ö. (2023). Sağlık çalışanlarında sanal kaytarma olgusu üzerine deontolojik bir değerlendirme. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, 32 (4), 243-253.
11. Balanchard, A. L. & Henle, C. A. (2008). Correlates of Different Forms of Cyberloafing: The Role of Norms and External Locus of Control. Computers in Human Behavior, 24(3), 1067-1084.
12. Bayer, N. (2021). Hemşirelerde sanal kaytarma davranışının incelenmesi: Bir özel hastane örneği. Türk Fen ve Sağlık Dergisi, 2(1), 139–145.
13. Boz-Semerci, A., Ergeneli, A. ve Yılmaz, Z. (2021). İş yeri yalnızlığının iki yüzü: Sanal kaytarma ve yenilikçi iş performansı. Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 39(1), 133-147
14. Büyüköztürk, Ş.(2007) Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı, Ankara: Pegem Yayıncılık.
15. Cohen, J., Cohen, P., West, S. G. ve Aiken, L. S. (2003). Applied multiple regression/correlation analysis for the behavioral sciences. 3. Baskı, Mahwah, New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates, Inc.
16. Çakır, Ö. (2002). Sosyal dışlanma. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2002; 4(3): 83-104.
17. Çavuşoğlu, S. Palamutçuoğlu, B. T. (2017). İş tatmininin sanal kaytarma üzerindeki etkisi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9 (19), 430-444.
18. Çınar, O. ve Karcıoğlu, F. (2015). The relationship between cyber loafing and organizational citizenship behavior: A survey study in Erzurum/Turkey. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 207, 444-453.
19. Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G. ve Büyüköztürk, Ş. (2016). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik SPSS ve LISREL uygulamaları. Ankara: Pegem Akademi.
20. Demir, Ö. ve Seferoğlu, S. S. (2016). Bilgi okuryazarlığı, internet bağımlılığı, sanal aylaklık ve çeşitli diğer değişkenlerin sanal zorbalık ile ilişkisinin incelenmesi. Online Journal of Technology Addiction & Cyberbullying, 3 (1), 1-26.
21. Doğan, T., Çetin, B. Sungur, M. Z. (2009). İş yaşamında yalnızlık ölçeği Türkçe formunun geçerlilik ve güvenilirlik çalışması. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 10 (6), 271-277.
22. Garrett, R. K., ve Danziger, J. N. (2008). On cyberslacking: Workplace status and personal ınternet use at work. CyberPsychology & Behavior, 11 (3), 287-292.
23. Gürbüz, S. ve Şahin, F. (2018). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri: Felsefe-yöntem-analiz. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
24. Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2014). Exploratory factor analysis. Multivariate data analysis. Prentice Hall.
25. İnce, M., ve Gül, H. (2011). The relation of cyber slacking behaviors with various organizational outputs: Example of Karamanoglu Mehmetbey University. European Journal of Scientific Research, 52 (4), 507-527.
26. Kalaycı, Ş. (2010). SPSS uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri. Ankara: Asil Yayın Dağıtım.
27. Kan, A. ve Akbaş, A. (2005). Lise öğrencilerinin kimya dersine yönelik tutum ölçeği geliştirme çalışması. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1 (2), 227-237.
28. Kaplan, M. S. (2011). Öğretmenlerin işyerinde yalnızlık duygularının okullardaki örgütsel güven düzeyi ve bazı değişkenler açısından incelenmesi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi. Selçuk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya.
29. Kaplan, M. ve Çetinkaya, A. Ş. (2014). Sanal kaytarma ve demografik özellikler açısından farklılıklar: otel işletmelerinde bir araştırma. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 25 (1), 26-34.
30. Karakurt, A. (2012). Öğretmenlerin iş yerinde yalnızlık düzeyinin örgütsel destek ve bazı değişkenler açısından incelenmesi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi. Necmeddin Erbakan Üniversitesi Eğitim Bilimler Enstitüsü, Konya.
31. Kline, R. B. (2016). Principles and practice of structural equation modeling. 4. Baskı, New York: The Guilford Press.
32. Köse, S., Oral, L. ve Türesin, H. (2012). İş yaşamında sosyal kolaylaştırma kavramı ve sanal kaytarma ile ilişkisi: Araştırma görevlileri üzerinde bir araştırma. Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 4 (1), 287-295.
33. Krejcie, R. V. ve Morgan, D.W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30: 607-610.
34. Lam, L. W. ve Lau, D. C. (2012). Feeling lonely at work: Investigating the consequences of unsatisfactory workplace relationships. The International Journal of Human Resource Management, 23 (20), 4265-4282.
35. Lim V.K.G., (2002) The IT way of loafing on the job: cyberloafing, neutralizing and organisational justice. Journal of Organisational Behaviour, 23 (5), 675-694.
36. Muchinsky, P. M. (2000). Emotions in the workplace: The neglect of organizational behavior. Journal of Organizational Behavior, 21 (7), 801-805.
37. Ovalı, A. Ç., Demir, Y., Baştürk, Y. A., & Sağlık, E. (2020). Sanal kaytarma ve örgütsel bağlılık arasındaki ilişkinin incelenmesine yönelik sağlık çalışanları üzerine bir araştırma. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi, 5(1), 12–18.
38. Özbucak-Albar, B. (2019). Çalışma hayatında algılanan boş zaman ve sanal kaytarma. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 6 (2), 44-53.
39. Özkalp, E., Aydın, U. ve Tekeli, S. (2012). Sapkın örgütsel davranışlar ve çalışma yaşamında yeni bir olgu: Sanal kaytarma (cyberloafing) ve iş ilişkilerine etkileri. Çimento İşveren Dergisi, 26 (2), 18-33.
40. Öztürk, F., Doğanalp Çoban, S., & İspirli Turan, A. (2026). The mediating role of abusive supervision in the effect of cyber ostracism on workplace loneliness among healthcare workers. Nobel Medicus, 22(1).
41. Paşaoğlu-Baş, D., Rençber, İ. ve Osman, A. A. (2022). Lider-üye etkileşiminin sanal kaytarma davranışı üzerindeki etkisinde etkileşim adaletinin aracılık rolü. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13 (2), 690-707.
42. Paula, K. (2011). Yalnızlık hissi: Teorik yaklaşımlar. S. Zengin ve M. Kızılgeçit (Çev.). Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, 11 (3), 217-229.
43. Peplau, L. A. ve Perlman, D. (1979). Blueprint for a social psychological theory of loneliness. M. Cook ve G. Wilson (Eds.), Love and Attraction (p. 101-110) içinde, England: Pergamon. Scherer, R. F., Wiebe, F. A., Luther, D. C. & Adams, J. S. (1988). Dimensionality of coping: factor stability using the ways of coping questionnaire. Psychological Reports, 62 (3), 763-770.
44. Sekaran, U. ve Bougie, R. (2016). Research methods for business: A skill-building approach. 7. Baskı, Chichester: Wiley.
45. Şen, A. G. (2022). İş yerinde yalnızlığın ve işe yabancılaşmanın sanal kaytarma davranışı üzerindeki etkisi [Yüksek lisans tezi]. Kastamonu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kastamonu.
46. Şişman, M. ve Turan, S. (2004). Bazı örgütsel değişkenler açısından çalışanların iş doyumu ve sosyal- duygusal yalnızlık düzeyleri (MEB şube müdür adayları üzerinde bir araştırma). Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 5 (1), 117- 128.
47. Tabachnick, B. G. ve Fidel, L. S. (2013). Using multivariate statistics. USA: Pearson Education Limited . Ünal, Ö. F. ve Tekdemir, S. (2015). Sanal kaytarma: Bir kamu kurumunda ampirik bir araştırma. Süleyman Demirel Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 20 (2), 95-118.
48. Van Doorn, O. N. (2011). Cyberloafing: A multi–dimensional construct placed in a theoretical framework (Master’s Thesis). Eindhoven University of Technology, Department Industrial Engineering and Innovation Sciences, Holland.
49. Wright, S. L., Burt, C. D. B., ve Strongman, K. T. (2006). Loneliness in the workplace: Construct definition and scale development. New Zealand Journal of Psychology, 35(2), 59-68.
50. Yağcı, M. ve Yüceler, A. (2016). Kavramsal boyutlarıyla sanal kaytarma. International Journal of Social Sciences and Education Research, 2 (2), 531-540.
51. Yılmaz, E., ve Aslan, H. (2013). Öğretmenlerin ış yerinde yalnızlıkları ve yaşam doyumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi, 3 (3), 59-69.