Kültürel Mirasın Deneyim Yoluyla Aktarımı: Türkiye Kültür Yolu Festivali Örneği

Öz

Bu araştırmanın amacı, Türkiye Kültür Yolu Festivali’nin Trabzon durağında gerçekleştirilen etkinlikleri katılımcı deneyimleri üzerinden inceleyerek festival deneyiminin kültürel mirasın aktarımı ve turizm dinamikleriyle ilişkisini ortaya koymaktır. Nitel araştırma yaklaşımıyla yürütülen çalışma, tek durum çalışması olarak tasarlanmıştır. Araştırmanın verileri, festival kapsamında en az bir etkinliği doğrudan deneyimleyen 27 katılımcıyla gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmelerden elde edilmiş ve tematik analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Analiz sonucunda Kültürel Miras Farkındalığı, Deneyimsel Aktarım, Mekânsal Deneyim, Kültürel Aidiyet, Katılım Dinamikleri ve Organizasyonel Değerlendirme olmak üzere altı ana temaya ulaşılmıştır. Bulgular, festivalin yerel ve geleneksel kültürel unsurları görünür hale getirerek katılımcıların daha önce bilmedikleri uygulamalarla karşılaşmalarına ve bu unsurların üretim süreçlerine ilişkin farkındalık geliştirmelerine katkı sağladığını göstermiştir. Kültürel miras aktarımının özellikle katılımcıların doğrudan üretim sürecine dahil oldukları uygulamalı atölyelerde güçlendiği; bu deneyimlerin yeniden katılım, kurslara yönelme, evde sürdürme ve başkalarıyla paylaşma eğilimleri oluşturabildiği belirlenmiştir. Tarihi ve kültürel mekanların etkinlik deneyimini güçlendirdiği, geçmişle bağ ve kültürel aidiyet duygularını desteklediği görülmüştür. Gelecek çalışmalar farklı kültür festivallerinde benzer çalışmalar yürüterek sonuçları karşılaştırmalıdır.

Anahtar Kelimeler

• Kültür Yolu Festivali
• Deneyim Ekonomisi
• Trabzon
• Festival Deneyimi

Destekleyen Kurum

Karabük Üniversitesi

Etik Beyan

Araştırmanın etik uygunluğu, Karabük Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Etik Kurulunun 24.04.2026 tarihli ve 2026/04(46) sayılı kararıyla onaylanmıştır.

Transmission of Cultural Heritage through Experience: The Case of the Türkiye Culture Route Festival in Trabzon

Öz

The aim of this study is to examine the events held as part of the Trabzon leg of the Türkiye Culture Route Festival through participants’ experiences and to reveal the relationship between the festival experience, the transmission of cultural heritage, and tourism dynamics. Conducted within a qualitative research approach, the study was designed as a single-case study. The data were collected through semi-structured interviews with 27 participants who had directly experienced at least one festival event and were analysed using thematic analysis. The analysis resulted in six main themes: Cultural Heritage Awareness, Experiential Transmission, Spatial Experience, Cultural Belonging, Participation Dynamics, and Organisational Evaluation. The findings showed that the festival contributed to making local and traditional cultural elements more visible, enabling participants to encounter practices that were previously unfamiliar to them and to develop awareness of their production processes. Cultural heritage transmission was found to be particularly strengthened through hands-on workshops in which participants were directly involved in production processes. These experiences also encouraged tendencies towards repeated participation, attending courses, continuing the practices at home, and sharing them with others. Historical and cultural venues were found to enhance the event experience and support participants’ connections with the past and their sense of cultural belonging. Future studies conduct similar research in different cultural festivals and compare the findings.

Anahtar Kelimeler

• Festival Experience
• Cultural Route Festival
• Trabzon
• Experience Economy

Kaynakça

1. Alexiou, M. V. (2020). Experience economy and co-creation in a cultural heritage festival: Consumers’ views. Journal of Heritage Tourism, 15(2), 200-216.
2. Aşan, K., Kaptangil, K., & Gargacı Kınay, A. (2020). Mediating role of perceived festival value in the relationship between experiences and satisfaction. International Journal of Event and Festival Management, 11(2), 255-271.
3. Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative research in psychology, 3(2), 77-101.
4. Cheng, H., Liu, Q., & Bi, J. W. (2021). Perceived crowding and festival experience: The moderating effect of visitor-to-visitor interaction. Tourism Management Perspectives, 40, 100888.
5. Çorman, G. (2025). Festival Algısı, Festival Deneyimi ve Davranışsal Niyetler: III. Uluslararası Göbeklitepe Film Festivali Örneği. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 9(2), 508-534.
6. De Geus, S., Richards, G., & Toepoel, V. (2016). Conceptualisation and operationalisation of event and festival experiences: Creation of an event experience scale. Scandinavian journal of hospitality and tourism, 16(3), 274-296.
7. Demirbulat, Ö. G. (2026). Turist rehberleri perspektifinden Trabzon Kültür Yolu Festivali’nin kültürel sürdürülebilirlik bağlamında değerlendirilmesi. Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 14(1), 775–807. https://doi.org/10.63556/jotags.2026.1816
8. Erdem, A. (2024). Şanlıurfa kültür yolu festivaline yönelik yerel halkın algı, memnuniyet ve turizm desteğinin değerlendirilmesi. Business & Management Studies: An International Journal, 12(3), 521-534.

9. Fernandes, J. V., & Krolikowska, E. (2023). The festival customer experience: A conceptual framework. International Journal of Event and Festival Management, 14(1), 23-40.
10. Girish, V. G., & Chen, C. F. (2017). Authenticity, experience, and loyalty in the festival context: Evidence from the San Fermin festival, Spain. Current Issues in Tourism, 20(15), 1551-1556.
11. Handler, I. (2026). Venue design and visitor experience: Spatial meaning-making at a Japanese cultural festival. Tourism Management Perspectives, 63, 101502.
12. Kılıç, A. (2024). Siyasal iktidar ve kültürün yeniden inşası: Türkiye’de festivalin dönüş(üm)ü. Mülkiye Dergisi, Kültür Özel Sayısı, 105–144. https://doi.org/10.25064/mulkiye.1401263
13. Lee, K. Y., & Lee, H. (2019). Traditional costume experience at a cultural heritage festival. Tourism Management Perspectives, 32, 100555.
14. Lu, Y., & Lai, I. K. W. (2026). Tourists’ memorable tourism interaction experiences on their intention to revisit the festival. Asia Pacific Journal of Marketing and Logistics, 1-16.
15. Manthiou, A., Lee, S., Tang, L., & Chiang, L. (2014). The experience economy approach to festival marketing: Vivid memory and attendee loyalty. Journal of Services Marketing, 28(1), 22-35.
16. Meeprom, S., & Talawanich, S. (2026). Memorable experiences and their influential factors: an importance-performance analysis of a cultural event. Leisure Studies, 45(1), 82-98.
17. Mehmetoglu, M., & Engen, M. (2011). Pine and Gilmore's concept of experience economy and its dimensions: An empirical examination in tourism. Journal of Quality Assurance in Hospitality & Tourism, 12(4), 237-255.
18. Mutlu, H. G., Avcıkurt, C., & Filiz, A. (2020). Festival katılımcılarının motivasyonları ve turistik deneyimleri. Uluslararası Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 4(2), 219-233.
19. Oğuz, M. Ö. (2021). Halk biliminde koruma yaklaşımları ve SOKÜM Sözleşmesi’nde kuşaktan kuşağa aktarım. Millî Folklor, 17(132), 5-15.
20. Oh, H., Fiore, A. M., & Jeoung, M. (2007). Measuring experience economy concepts: Tourism applications. Journal of Travel Research, 46(2), 119-132.
21. Pine, B. J., & Gilmore, J. H. (1999). The experience economy: Work is theatre & every business a stage. Harvard Business School Press
22. Semrad, K. J., & Rivera, M. (2018). Advancing the 5E's in festival experience for the Gen Y framework in the context of eWOM. Journal of Destination Marketing & Management, 7, 58-67.
23. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. (2023a). 2023 yılı Kültür Yolu Festivali: Türkiye Kültür Yolu Festivalleri başlıyor. https://dosim.ktb.gov.tr/TR-347498/2023-yili-kultur-yolu-festivali.html
24. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. (2023b, 15 Aralık). Türkiye Kültür Yolu Festivalleri Avrupa’nın en seçkin festivalleri arasına girdi. https://basin.ktb.gov.tr/TR-360833/turkiye-kultur-yolu-festivalleri-avrupa39nin-en-seckin-festivalleri-arasina-girdi.html
25. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. (2025a). 2025 yılı Türkiye Kültür Yolu Festivalleri. https://dosim.ktb.gov.tr/TR-395198/2025-yili-turkiye-kultur-yolu-festivalleri.html
26. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. (2025b). Şehirler istedi, Bakan Ersoy kayıtsız kalmadı. https://basin.ktb.gov.tr/TR-406399/sehirler-istedi-bakan-ersoy-kayitsiz-kalmadi.html
27. Taşbaşı, K. (2023). Kültür yoluyla kentin pazarlanması örneği olarak Beyoğlu Kültür Yolu Festivali. Global Media Journal Turkish Edition, 13(26), 1–17.
28. Tisdell, E. J., Merriam, S. B., & Stuckey-Peyrot, H. L. (2025). Qualitative research: A guide to design and implementation. John Wiley & Sons.
29. UNESCO. (2003). Convention for the safeguarding of the intangible cultural heritage. https://ich.unesco.org/doc/src/15164-EN.pdf
30. Van Winkle, C. M., & Bueddefeld, J. N. (2016). Service-dominant logic and the festival experience. International Journal of Event and Festival Management, 7(3), 237-254.
31. Veal, A. J. (2017). Research methods for leisure and tourism. Pearson Uk.
32. Yin, R. K. (2018). Case study research and applications: Design and methods (6th ed.). SAGE.
33. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (12. bs.). Seçkin Yayıncılık.
34. Zhang, C. X., Fong, L. H. N., & Li, S. (2019). Co-creation experience and place attachment: Festival evaluation. International Journal of Hospitality Management, 81, 193-204.